Dầu cá có phải Omega-3
Trao đổi về vấn đề này, Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang (Trưởng Khoa Tiết chế - dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8) cho biết cần khẳng định rằng hai khái niệm này không đối lập nhau. Dầu cá (Fish oil) chính là nguồn cung cấp Omega-3 phổ biến nhất.
- Dầu cá được chiết xuất từ mô của các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích.
- Thành phần cốt lõi tạo nên giá trị của dầu cá chính là các axit béo Omega-3 chuỗi dài, bao gồm EPA (Eicosapentaenoic acid) và DHA (Docosahexaenoic acid).
Như vậy, khi bạn uống dầu cá, mục đích chính là để nạp Omega-3 vào cơ thể. Tuy nhiên, trong viên dầu cá tự nhiên còn có thể chứa các dưỡng chất khác như Vitamin A, D (nếu chiết xuất từ gan cá) hoặc một lượng nhỏ chất béo khác. Ngược lại, các sản phẩm ghi nhãn Omega-3 thường là dạng cô đặc hoặc tinh khiết hóa để đạt hàm lượng EPA/DHA cao hơn.
Dầu cá chính là nguồn cung cấp Omega-3 phổ biến nhất.
Khi nào uống dầu cá và khi nào uống Omega-3?
Tiến sĩ Giang cho biết cả dầu cá và Omega-3 đều mang lại những lợi ích vàng cho sức khỏe, đã được các tổ chức uy tín như Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) và Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) công nhận:
- Tim mạch: Giúp giảm lượng triglycerid trong máu từ 20-30%, giảm nguy cơ biến cố tim mạch nặng ở người đã điều trị statin. Lưu ý: Hiệu quả giảm biến cố tim mạch cao nhất thường được ghi nhận ở dạng EPA tinh khiết liều cao (4g/ngày), điều mà các viên dầu cá thông thường khó đạt được nếu không uống số lượng lớn.
- Não bộ và trí nhớ: DHA giúp duy trì chức năng não bộ, giảm nguy cơ suy giảm nhận thức và trầm cảm nhẹ.
- Thị giác: DHA là thành phần cấu tạo võng mạc, thiếu hụt có thể dẫn đến thoái hóa điểm vàng.
Uống Omega-3 như thế nào là tốt nhất?
Tiến sĩ Giang cho biết dù dầu cá và Omega-3 đều tốt nhưng không phải ai cũng cần bổ sung viên uống mỗi ngày. Theo WHO/FAO, nếu chế độ ăn của bạn đã có 2-3 bữa cá béo/tuần, bạn có thể không cần uống thêm.
Dù chọn dầu cá hay Omega-3, bạn cần lưu ý không lạm dụng quá 3g/ngày.
Viên uống chỉ thực sự cần thiết cho:
- Người không ăn được cá.
- Người cần kiểm soát mỡ máu (triglycerid cao) hoặc có bệnh lý tim mạch (cần chỉ định của bác sĩ về liều lượng).
- Phụ nữ mang thai cần bổ sung DHA cho thai nhi (nên chọn loại tinh khiết, loại bỏ kim loại nặng).
Thời điểm uống tốt nhất: Không quan trọng là sáng hay tối, mấu chốt nằm ở bữa ăn. Omega-3 là chất béo, nên nó được hấp thu tốt nhất khi uống ngay sau bữa ăn có chứa chất béo. Việc duy trì đều đặn hàng ngày quan trọng hơn là thời điểm uống trong ngày.
Dù chọn dầu cá hay Omega-3, bạn cần lưu ý không lạm dụng (liều >3g/ngày) vì có thể gây chảy máu kéo dài, rối loạn tiêu hóa hoặc ợ tanh. Đặc biệt, người đang dùng thuốc chống đông máu cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Nên uống dầu cá hay Omega-3? Không có câu trả lời tuyệt đối cho việc chọn dầu cá hay Omega-3 tốt hơn. Nếu bạn là người khỏe mạnh, muốn bổ sung tổng quát với chi phí hợp lý, dầu cá chất lượng cao là lựa chọn tốt. Nếu bạn cần điều trị chuyên biệt (như giảm mỡ máu) hoặc muốn hạn chế tạp chất, các loại Omega-3 tinh khiết (đặc biệt là EPA/DHA cô đặc) sẽ mang lại hiệu quả cao hơn nhưng giá thành thường đắt hơn. Quan trọng nhất, hãy nhớ rằng viên uống không thể thay thế hoàn toàn dinh dưỡng từ cá tươi tự nhiên.
