Trước sự chuyển dịch mạnh mẽ của chuỗi cung ứng Việt Nam và nhu cầu ngày càng cao về năng lực tài chính của các doanh nghiệp trong hệ sinh thái, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tiên phong triển khai nền tảng Tài trợ chuỗi cung ứng đa tầng (SCF đa tầng) trên nền tảng số. Giải pháp hướng tới khơi thông dòng vốn xuyên suốt chuỗi cung ứng, đồng hành cùng doanh nghiệp đầu ngành xây dựng hệ sinh thái nhà cung cấp bền vững, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị.

 Việt Nam đang trở thành điểm đến quan trọng trong chiến lược dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt ở các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, điện tử, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng, hàng tiêu dùng và xuất khẩu. Sự hiện diện ngày càng lớn của các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp đầu ngành kéo theo yêu cầu cao hơn đối với năng lực cung ứng của các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là nhóm SME.

Tuy nhiên, một trong những điểm nghẽn của chuỗi cung ứng là khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp ở những tầng sâu hơn. Nhiều SME có năng lực sản xuất, có đơn hàng và thị trường đầu ra ổn định nhưng vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận vốn theo phương thức truyền thống – vốn thường dựa trên tài sản đảm bảo, báo cáo tài chính và lịch sử tín dụng độc lập.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp đầu ngành không chỉ cần tối ưu tài chính nội bộ mà ngày càng quan tâm đến khả năng kiểm soát, minh bạch và sức chống chịu của toàn bộ hệ sinh thái nhà cung cấp. Bài toán đặt ra là làm thế nào để dòng vốn không chỉ dừng lại ở mối quan hệ giữa doanh nghiệp lớn và nhà cung cấp trực tiếp, mà có thể tiếp tục lan tỏa tới các tầng sâu hơn trong chuỗi.

Nắm bắt nhu cầu đó, MB tiên phong triển khai nền tảng Tài trợ chuỗi cung ứng đa tầng trên nền tảng số, mở rộng phạm vi kết nối tài chính từ doanh nghiệp trung tâm và nhà cung cấp tầng 1 tới các nhà cung cấp tầng 2, tầng 3 và sâu hơn trong hệ sinh thái.

Điểm khác biệt của nền tảng nằm ở việc ứng dụng các phương thức tài chính và giải pháp phi tín dụng, giúp dòng vốn có thể được luân chuyển xuyên suốt chuỗi thay vì chỉ tập trung ở một cấp độ. Qua đó, MB hướng tới giải quyết đồng thời hai điểm nghẽn: khơi thông nguồn vốn tới SME và mở rộng khả năng lưu chuyển vốn xuyên suốt chuỗi cung ứng.

Đối với doanh nghiệp trung tâm, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu ngành có hệ sinh thái hàng trăm, hàng nghìn nhà cung cấp trong các lĩnh vực như sản xuất công nghiệp, điện tử, ô tô, thép, xây dựng, năng lượng, nông sản – thực phẩm và FMCG, nền tảng SCF đa tầng cung cấp công cụ quản trị công nợ và dòng tiền tập trung trên một nền tảng số. Theo đó, doanh nghiệp có thể số hóa, minh bạch hóa hoạt động thanh toán, quản lý danh mục nhà cung cấp đa tầng và tối ưu vốn lưu động, đồng thời có thêm công cụ hỗ trợ xây dựng hệ sinh thái nhà cung cấp ổn định, bền vững.

Riêng với doanh nghiệp SME trong chuỗi cung ứng, giải pháp mở ra một phương thức tiếp cận tài chính thuận lợi hơn dựa trên dòng giao dịch và vai trò của doanh nghiệp trong chuỗi. Đáng chú ý, nhà cung cấp có thể yêu cầu thu hộ công nợ chỉ trong vài phút với cơ chế "3 không": không cần quy trình xét duyệt hạn mức, không yêu cầu tài sản đảm bảo và không phải nhận nợ vay. Qua đó, doanh nghiệp có thêm nguồn lực để mua nguyên vật liệu, mở rộng công suất, bảo đảm tiến độ giao hàng và nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp đầu ngành.

Chia sẻ thêm về điểm vượt trội của sản phẩm, đại diện MB cho biết, toàn bộ trải nghiệm SCF đa tầng được MB thiết kế theo hướng tự động hóa toàn trình 100%, giảm các thao tác thủ công và rút ngắn quá trình vận hành. Nền tảng tích hợp các công nghệ như Blockchain và Big Data, hỗ trợ giao dịch an toàn, minh bạch và bảo mật.

"Sau 6 tháng triển khai pilot, nền tảng dự kiến đạt quy mô giao dịch khoảng 5.000 tỷ đồng, đồng thời đã được triển khai cho nhiều doanh nghiệp đầu ngành trong các lĩnh vực trọng điểm như thép, xây dựng, nông sản, điện tử và FMCG. Kết quả bước đầu cho thấy khả năng kết nối doanh nghiệp trung tâm với hệ sinh thái nhà cung cấp, hỗ trợ SME tiếp cận nguồn vốn và mở rộng dòng vốn tới nhiều tầng trong chuỗi," đại diện MB chia sẻ.

Với nền tảng SCF đa tầng, MB hướng tới một cách tiếp cận mới trong tài trợ chuỗi cung ứng, đó là không chỉ cung cấp vốn cho từng doanh nghiệp, mà khơi thông dòng vốn cho cả hệ sinh thái. Qua đó, MB tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng sức chống chịu và xây dựng những chuỗi cung ứng bền vững hơn trong giai đoạn hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tổng giám đốc MB Phạm Như Ánh cho rằng, hầu hết các ngân hàng từ trước đến nay mới chỉ tài trợ được một tầng nhà cung cấp (single-layer supplier) – tức dừng lại ở các nhà cung cấp bán hàng trực tiếp cho doanh nghiệp trung tâm (NCC Tầng 1).

Thực tế này tạo ra một nghịch lý lớn. Các doanh nghiệp Tầng 1 thường là các đơn vị quy mô lớn, có năng lực tài chính mạnh và sẵn sàng tiếp cận được nhiều nguồn vốn của ngân hàng nên không có nhu cầu đề nghị vay vốn phức tạp để được tài trợ cho hóa đơn với doanh nghiệp trung tâm. Trong khi đó, các doanh nghiệp trung tâm lớn cũng ngại đi xác nhận cho đối tác vì không mang lại lợi ích trực tiếp, dài hạn, đồng thời e ngại việc phải cung cấp danh sách nhà cung cấp cho ngân hàng sẽ làm rò rỉ bí mật kinh doanh và danh mục đối tác chiến lược.

Thế nhưng, càng đi sâu xuống các tầng dưới – Tầng 2, Tầng 3, Tầng 4... – nhu cầu vốn của doanh nghiệp lại càng trở nên cấp thiết. Càng về cuối chuỗi, doanh nghiệp càng nhỏ, năng lực tài chính càng yếu, ít tài sản đảm bảo và rất khó tự chứng minh uy tín để tiếp cận vốn ngân hàng. Để vay được vốn, ngân hàng sẽ yêu cầu họ cung cấp báo cáo tài chính, tài sản đảm bảo và bộ hồ sơ vay vốn cồng kềnh để chứng minh năng lực tài chính – đây chính là điểm nghẽn của doanh nghiệp SMEs khi tiếp cận vốn ngân hàng.

Để giải quyết triệt để bài toán này, MB đã hợp tác với đối tác quốc tế triển khai nền tảng Tài trợ chuỗi cung ứng đa tầng ứng dụng công nghệ Blockchain và mô hình tự động toàn trình. Thay vì yêu cầu doanh nghiệp trung tâm cung cấp toàn bộ danh sách đối tác cho ngân hàng, hệ thống cho phép các bên tự lên nền tảng kết nối và định danh (onboarding) theo từng cặp. Cơ chế này giống như một mạng xã hội kinh doanh, tuân thủ các quy định về bảo mật và an toàn thông tin về cấu trúc chuỗi cung ứng và danh mục đối tác của doanh nghiệp trung tâm.

Đáng chú ý, điểm cốt lõi của giải pháp nằm ở việc chuyển đổi các khoản phải trả thành Cam kết thanh toán điện tử (Digipo).

Ông Phạm Như Ánh giải thích, khi doanh nghiệp trung tâm nghiệm thu đơn hàng (ví dụ 100 tỷ đồng), một lượng Digipo tương ứng sẽ được khởi tạo và phát hành. Doanh nghiệp Tầng 1 có lựa chọn giữ lại phần giá trị gia tăng của mình (ví dụ 10 tỷ) và tiếp tục phân bổ 90 tỷ đồng Digipo còn lại xuống cho các nhà cung cấp Tầng 2. Cứ như vậy, Digipo được chia nhỏ và lan tỏa theo mô hình thác nước xuống Tầng 3, Tầng 4... cho đến tận gốc các nhà cung cấp cuối cùng trong chuỗi cung ứng.

Điểm khác biệt căn bản là ngân hàng không cho vay truyền thống mà thực hiện dịch vụ mua lại Digipo. "Bất kỳ doanh nghiệp nào ở bất kỳ tầng nào khi nắm giữ Digipo, nếu cần tiền mặt ngay lập tức, đều có thể yêu cầu rút tiền từ Digipo mà không cần tài sản đảm bảo hay thủ tục cấp hạn mức. Đến hạn thanh toán, doanh nghiệp trung tâm chuyển trả tiền gốc, hệ thống tự động thu hồi công nợ theo chuỗi," đại diện MB nhấn mạnh.

Tổng giám đốc MB cho biết, ngân hàng sẽ thẩm định kỹ lưỡng và cấp hạn mức tương ứng dựa trên nhu cầu vốn thực tế của từng "ông lớn" đầu chuỗi. Và tất nhiên, hạn mức phải đảm bảo tuân thủ quy tắc, quy định của Ngân hàng Nhà nước liên quan đến cấp tín dụng cho một khách hàng.

Đồng thời, toàn bộ nền tảng công nghệ và máy chủ được đặt trực tiếp tại MB, vận hành tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an ninh mạng và bảo mật dữ liệu ngân hàng, giúp doanh nghiệp hoàn toàn yên tâm khi tham gia hệ sinh thái.

"Giống như nền tảng BIZ MBBank, tất cả khách hàng đều thực hiện chuyển tiền, thanh toán, đề nghị vay vốn trên đó. Và SCF đa tầng cũng tương tự như vậy, được đặt trên hệ thống của MB và trên máy chủ của MB. MB quản trị nghiêm ngặt theo đúng luật và các quy định về an toàn thông tin nên khách hàng không cần lo lắng về vấn đề bảo mât" - Ông Phạm Như Ánh khẳng định.

 Nguồn tin, ảnh: MB