Trong số các đề tài NATO thảo luận tại lễ sinh nhật lần thứ 60, duy nhất một vấn đề đạt được sự đồng thuận. Đó là các lãnh đạo đồng tình cho rằng nhất thiết phải giành được chiến thắng tại Afghanistan. Các vấn đề còn lại vẫn còn dang dở.
 Người dân Thổ Nhĩ Kỳ phản đối việc đề cử Thủ tướng Đan Mạch, Anders Fogh Rasmussen nắm quyền Tổng thư ký NATO. (Theo Reuters) |
Tổng thống Pháp, quốc gia vừa trở lại trong hàng ngũ chỉ huy NATO và Thủ tướng Đức cùng tuyên bố NATO không được quyền thất bại tại Afganistan và cuộc chiến này là sự thử thách khả năng chống khủng bố của các nước trong khối. Trước đó, Tổng thống Mỹ Obama đã kêu gọi châu Âu hợp tác chặt chẽ với Mỹ trên mặt trận chống Taliban và Al - Qaeda. Các đại biểu tại hội nghị đã đồng ý gửi thêm 5.000 nhân viên quân sự đến Afghanistan. Khoảng 3.000 người sẽ được điều động trong ngắn hạn để hỗ trợ lực lượng an ninh trong thời gian dẫn đến bầu cử, sẽ được tổ chức vào tháng 8 năm nay. Số còn lại sẽ giúp huấn luyện cho quân đội và cảnh sát Afghanistan. Khi đồng ý làm việc này, các thành viên NATO cho thấy là họ tán thành chiến lược mới của Tổng thống Mỹ Barack Obama về Afghanistan và Pakistan. Tổng thống Obama nói: “Sự hỗ trợ về binh sĩ, huấn luyện viên và nhân viên dân sự thể hiện sự cam kết mạnh mẽ đối với sứ mạng của chúng ta ở Afghanistan trong tương lại và đối với tương lai của khối NATO”. Tổng thư ký NATO Jaap de Hoop Scheffer nói rằng NATO đang đối phó với những thách thức.
Đây là lần đầu tiên Tổng thống Obama dự Hội nghị thượng đỉnh NATO đã nhấn mạnh ý muốn phục hồi quan hệ đối tác với châu Âu mà theo ông là đã bị phó mặc, không được chú ý đến trong những năm gần đây. Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy nói rằng liên minh NATO hài lòng và tin tưởng khi làm việc với tân Tổng thống Mỹ.
Có ba thách thức lớn chi phối các cuộc thảo luận. Trước hết là làm thế nào để vực dậy tình hình quân sự và chính trị tại Afghanistan. Do cách thức tổ chức hiện nay của lực lượng đa quốc gia, thời gian kéo dài sẽ không có lợi cho lực lượng NATO trong việc thực hiện mục tiêu ổn định tình hình. Tiếp theo là làm thế nào để bình thường hoá quan hệ với Nga. Hiện có rất nhiều chủ đề mà hai bên cùng quan tâm và cần đến một mối quan hệ hữu hảo để xử lý, sao cho không tạo cảm giác là NATO tán đồng việc Nga tấn công Gruzia, hay việc xâm phạm các quyền tự do ở Chechnya hay ở những nơi khác trên đất Nga. Vấn đề lớn thứ ba là làm sao xác định rõ ràng các mục tiêu chiến lược của NATO, 20 năm sau khi bức tường Berlin sụp đổ và chiến tranh lạnh kết thúc. Đây sẽ là trọng trách của Tổng thư ký tương lai khối NATO. |
Trước khi diễn ra hội nghị NATO, các nhà lãnh đạo đã đi bộ ngang qua một chiếc cầu nối 2 nước Pháp và Đức - một hành động mang tính biểu tượng. Thủ tướng Đức Angela Merkel dẫn đầu đoàn đi từ phía nước Đức và Tổng thống Pháp gặp bà ở nửa đường, để biểu thị sự nối lại quan hệ ở châu Âu từ sau Thế chiến thứ 2. Quang cảnh trên chiếc cầu ngược lại hoàn toàn với hình ảnh các cuộc biểu tình phản đối NATO, diễn ra gần địa điểm hội nghị, nơi những người biểu tình xô xát với cảnh sát. Đã có lúc cảnh sát phải bắn hơi cay để giải tán đám đông náo loạn trong thành phố Strasbourg của Pháp. Theo Reuters, ít nhất 50 người đã bị thương phải băng bó trong vụ xô xát. Còn theo AFP, người biểu tình chống NATO đã đập phá một trạm xăng, một đồn cảnh sát bỏ trống và đốt một khách sạn. Sau khi đốt phá tại Strasbourg, cả ngàn người đang tìm cách vượt qua cây cầu mang tên Europe - châu Âu - nối liền Strasbourg và thành phố Kehl của Đức bất chấp sự bảo vệ của khoảng 10.000 cảnh binh rải trong vùng.
Một vấn đề nữa là nhiệm kỳ của đương kim Tổng thư ký người Hà Lan, ông Jaap de Hoop Scheffer, sẽ kết thúc vào cuối tháng 7/2009. Nhưng do vụ các tranh biếm họa về nhà tiên tri Mahomet, đăng trên một tờ báo Đan Mạch vào năm 2005, cho đến lúc này, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn không tán đồng việc đề cử Thủ tướng Đan Mạch, Anders Fogh Rasmussen, lên thay thế. Tuy nhiên thái độ chống đối này của Ankara cũng không có lợi cho hai ứng viên khác, một người Anh và một người Na Uy. Theo tin mới nhất, mặc dù có sự chống đối của Thổ Nhĩ Kỳ, Thủ tướng Đan Mạch, Rasmussen vẫn được đề cử giữ chức Tổng thư ký NATO nhiệm kỳ tới. Cuộc họp NATO lần này đánh dấu sự trở lại của Pháp trong bộ chỉ huy của khối và sự tiếp nhận hai thành viên mới là Croatia và Albanie.
Song Hà (Theo Reuters, AP)