Nâng tầm nghiên cứu lý luận về an ninh quốc gia

Chiều 20/7, tại Hà Nội, Bộ Công an phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lễ tổng kết Chương trình phối hợp giữa Bộ Công an và Hội đồng lý luận Trung ương giai đoạn 2021-2026 và ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2031.

Chủ trì buổi lễ có Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương.

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nhấn mạnh Đảng ủy Công an Trung ương và Bộ Công an luôn đặc biệt quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, xem đây là giải pháp nền tảng nâng cao chất lượng hiệu quả công tác công an, góp phần tích cực đưa lực lượng công an tiên phong thực hiện các chủ trương chiến lược của Đảng.

Theo Đại tướng Lương Tam Quang, trong giai đoạn 2021-2026, chương trình phối hợp giữa Bộ Công an và Hội đồng Lý luận Trung ương đã tạo lập được cơ chế kết nối quan trọng giữa nghiên cứu lý luận chính trị của Đảng với tổng kết thực hiện bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội và xây dựng lực lượng Công an nhân dân.

Hoạt động phối hợp ngày càng đi vào thực chất, có trọng tâm trọng điểm. Nhiều nhiệm vụ trong chương trình phối hợp đã góp phần bổ sung phát triển, thống nhất nhận thức mới về an ninh quốc gia; nhận thức lý luận về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và xây dựng thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân...

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Bộ Công an cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế cần khắc phục như một số nhiệm vụ nghiên cứu có lúc chưa theo kịp tốc độ vận động nhanh của tình hình thực tế, công tác tổng kết ở một số lĩnh vực chưa thật sâu, việc chia sẻ thông tin chưa đồng bộ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hay công nghệ số trong nghiên cứu lý luận chưa tương xứng với yêu cầu...

Đây là những vấn đề đặt ra cho công tác phối hợp thời gian tới cần giải quyết, góp phần nâng cao năng lực đi trước dự báo, dẫn dắt của công tác lý luận.

Hướng tới giai đoạn phối hợp 2026-2031, Đại tướng Lương Tam Quang đề nghị công tác phối hợp giữa hai bên cần tập trung nâng tầm nghiên cứu lý luận về những vấn đề mới trong tư duy nhận thức của Đảng về an ninh quốc gia; sớm triển khai nghiên cứu học thuyết an ninh quốc gia Việt Nam để định rõ con đường phát triển hiệu quả trong thực tế.

Đại tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy nghiên cứu lý luận, không thể chậm hơn thực tiễn; theo hướng chuyển dịch từ tư duy nghiên cứu theo từng đề tài riêng lẻ sang tư duy chương trình nghiên cứu chiến lược, đồng thời chuyển từ sản phẩm khoa học thuần túy sang sản phẩm tư vấn kiến nghị có địa chỉ sử dụng cụ thể.

Bên cạnh đó, hai cơ quan cần phối hợp chặt chẽ để nhận diện sớm các thủ đoạn chống phá trên không gian mạng nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng đội ngũ "bút chiến" cốt cán có tầm ảnh hưởng lớn, đồng thời coi thực tiễn là nguồn sống của lý luận để đúc rút kinh nghiệm sinh động từ cơ sở, qua đó hình thành mạng lưới chuyên gia lý luận sắc bén phục vụ trực tiếp yêu cầu lãnh đạo của Đảng và Nhà nước .

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh việc ký kết chương trình phối hợp công tác giai đoạn mới làm sâu sắc thêm mối quan hệ gắn bó giữa hai cơ quan có vị trí chiến lược của Đảng và Nhà nước.

Nêu bật ý nghĩa chiến lược của việc đặt Hội đồng Lý luận Trung ương trong cơ cấu tổ chức của Học viện, giúp tinh gọn bộ máy và tập trung nguồn lực, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, để triển khai hiệu quả chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2031, hai bên cần tập trung đưa ra các luận cứ khoa học từ thực tiễn đi đầu của ngành Công an như tinh gọn bộ máy, bố trí giám đốc công an không là người địa phương hay Đề án "Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030" (Đề án 06) để nâng tầm thành lý luận chung của toàn Đảng và đất nước.

Đồng thời, hai cơ quan cần phối hợp chặt chẽ trong các chương trình nghiên cứu quốc gia lớn phục vụ tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước và xây dựng văn kiện Đại hội XV của Đảng.

Cùng với đó, việc phối hợp tổ chức các diễn đàn khoa học nhằm nâng cao chất lượng bài viết đấu tranh tư tưởng lý luận bằng cách kết hợp chặt chẽ chiều sâu lý luận của Học viện với thông tin thực tiễn phong phú và năng lực nghiệp vụ chuyên sâu của lực lượng Công an cũng cần được đẩy mạnh, đi kèm với hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua trao đổi chuyên gia giảng dạy giữa hai bên .

Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ, ngày càng bài bản và nền nếp giữa hai cơ quan, góp phần đưa ra nhiều kiến nghị, đề xuất chiến lược quan trọng được đưa vào văn kiện Đại hội Đảng.

Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bổ sung nghiên cứu mối quan hệ giữa “an ninh và phát triển" vào tổng kết 100 năm Đảng và 40 năm thực hiện Cương lĩnh, trong đó an ninh không chỉ là điều kiện bảo vệ mà phải trở thành thành tố nội tại, nguồn lực và động lực của sự phát triển bền vững.

Để đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng cho rằng, hợp tác thời gian tới giữa hai bên cần chú trọng giải quyết các thách thức an ninh phi truyền thống, an ninh mạng, an ninh con người gắn với chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI); mong muốn Bộ Công an hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm trong việc ứng dụng AI một cách thông minh vào nghiên cứu lý luận thông qua việc đặt vấn đề, từ khóa thông minh và đối thoại tranh luận khoa học với AI để tối ưu hóa hiệu quả.

Theo báo cáo, trong giai đoạn 2021-2026, Bộ Công an phối hợp với Hội đồng Lý luận Trung ương đã hoàn thành 5 nhiệm vụ khoa học phối hợp điển hình về lý luận bảo vệ an ninh quốc gia, nổi bật là các báo cáo đánh giá tình hình tập hợp lực lượng toàn cầu và các hội thảo quốc gia về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, hai bên đã triển khai 7 nhiệm vụ khoa học, phân tích sâu sắc các thách thức trong điều kiện bùng nổ thông tin và mạng xã hội nhằm đề xuất giải pháp nâng cao an ninh tư tưởng, truyền thông.

Tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Công an trao Bằng khen tặng 3 tập thể, 9 cá nhân thuộc Hội đồng Lý luận Trung ương; Hội đồng Lý luận Trung ương tặng Bằng khen 3 tập thể và 9 cá nhân thuộc Bộ Công an.