Nắng nóng và mưa lớn đều vượt giá trị lịch sử
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ tháng 9/2026 đến nửa đầu tháng 11/2026, thời tiết trên cả nước diễn biến phức tạp với nhiều hiện tượng nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá, nắng nóng, không khí lạnh và mưa lớn diện rộng. Đáng chú ý, nền nhiệt độ tại hầu hết các khu vực cao hơn trung bình nhiều năm, trong khi mưa lớn tập trung trong nửa đầu tháng 11, gây ra nhiều đợt mưa có lượng lớn ở Bắc Bộ và Trung Bộ.
Trong thời gian từ tháng 9 đến nửa đầu tháng 11/2026, trên phạm vi cả nước đã xảy ra một số trận dông, lốc, sét và mưa đá. Trên khu vực Biển Đông ghi nhận 2 cơn bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ), gồm bão số 5 (SAUDEL) và ATNĐ xuất hiện ngày 12/9. Trong đó, chỉ có ATNĐ ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam.
Nắng nóng và mưa lũ trong 2 tháng qua đều đạt và vượt giá trị lịch sử. Ảnh: QH
Về nắng nóng, từ tháng 9 đến nửa đầu tháng 11/2026, Bắc Bộ xảy ra 2 đợt nắng nóng diện rộng, vào các thời kỳ 30/8-3/9 và 28/9-2/10, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi cao hơn. Tại Trung Bộ, 2 đợt nắng nóng diễn ra trong các ngày 1-3/9 và 28-30/9, nhiệt độ cao nhất phổ biến 35,5-37,5 độ C, có nơi cao hơn. Trong khi đó, nắng nóng tại Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chỉ xuất hiện cục bộ. Đáng chú ý, trong thời kỳ này, nhiều trạm khí tượng đã ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày đạt hoặc vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ.
Cùng với nắng nóng, không khí lạnh cũng bắt đầu xuất hiện với 3 đợt trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến nửa đầu tháng 11/2026, lần lượt vào ngày 10/9, đêm 4/10 và đêm 8/11. Đáng chú ý, đợt không khí lạnh đêm 8/11 gây mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to tại Bắc Bộ. Khu vực từ Thanh Hóa đến TP. Đà Nẵng, phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk và Khánh Hòa có mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to.
Trên biển, gió Đông Bắc mạnh cấp 8, giật cấp 10 được ghi nhận tại trạm Bạch Long Vỹ; trạm Cồn Cỏ có gió mạnh cấp 8, giật cấp 9; trạm Lý Sơn có gió mạnh cấp 7, giật cấp 8. Tại trạm Phú Quý, gió giật cấp 7, trong khi trạm Huyền Trân ghi nhận gió Đông Bắc đến Đông mạnh cấp 6, giật cấp 8.
Đợt không khí lạnh này cũng gây rét diện rộng tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, vùng núi có nơi rét đậm, rét hại. Nhiệt độ thấp nhất ngày tại một số nơi giảm xuống dưới 10 độ C, trong đó Sa Pa (Lào Cai) ghi nhận 6,2 độ C, Đồng Văn (Tuyên Quang) 9,1 độ C và Mẫu Sơn (Lạng Sơn) 4,9 độ C.
Cơ quan khí tượng cho biết, trong hai tháng qua, mưa diện rộng xuất hiện nhiều đợt ở cả ba miền, trong đó Bắc Bộ và Trung Bộ ghi nhận những đợt mưa có lượng tích lũy lớn.
Về diễn biến nhiệt độ, trong tháng 9/2026, nhiệt độ trung bình trên hầu khắp cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) từ 0,5-1 độ C, có nơi cao hơn. Riêng một số nơi từ Nghệ An đến TP. Huế, nền nhiệt độ ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn TBNN cùng thời kỳ.
Sang tháng 10/2026, nhiệt độ trung bình trên hầu khắp cả nước cao hơn TBNN từ 1-2 độ C. Riêng khu vực Bắc Bộ, mức chênh lệch phổ biến 2-3 độ C; một số nơi ở Nam Bộ cao hơn từ 0,5-1 độ C.
Trong nửa đầu tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình tại hầu khắp các khu vực tiếp tục cao hơn TBNN từ 1-2 độ C, riêng một số nơi thuộc vùng núi phía Bắc cao hơn trên 2 độ C. Nhiều trạm khí tượng trong thời kỳ từ tháng 9 đến nửa đầu tháng 11 cũng ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng đạt hoặc vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ.
Bão ít có khả năng đổ bộ, rét đậm rét hại đến muộn
Cơ quan khí tượng cho biết, từ tháng 12/2026 đến tháng 2/2027, hiện tượng El Nino được dự báo tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh với xác suất 79%. Nhiệt độ trung bình trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Không khí lạnh có khả năng hoạt động yếu hơn, rét đậm, rét hại xuất hiện muộn và ít ngày hơn so với trung bình nhiều năm. Trong khi đó, Trung Bộ vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa to trong tháng 12/2026, còn nắng nóng có thể xuất hiện sớm tại miền Đông Nam Bộ từ tháng 2/2027.
Trong thời kỳ từ tháng 12/2026 đến tháng 2/2027, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh với xác suất 79%. Trong đó, xác suất El Nino đạt cường độ trung bình đến mạnh là 21%. Về nhiệt độ, từ tháng 12/2026 đến tháng 2/2027, nhiệt độ trung bình trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) từ 1-2 độ C.
Về các hiện tượng thời tiết nguy hiểm, từ tháng 12/2026 đến tháng 2/2027, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông được dự báo thấp hơn TBNN và ít có khả năng đổ bộ vào đất liền. Trung bình nhiều năm trong cùng thời kỳ, Biển Đông có khoảng 1,4 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó 0,2 cơn đổ bộ vào đất liền.
Không khí lạnh có khả năng hoạt động yếu hơn TBNN. Rét đậm, rét hại được dự báo xuất hiện muộn hơn so với quy luật khí hậu; số ngày rét đậm, rét hại tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ phổ biến thấp hơn TBNN cùng thời kỳ. Tuy nhiên, vẫn cần đề phòng khả năng xuất hiện những đợt rét đậm, rét hại khiến nhiệt độ giảm mạnh, dù thời gian ảnh hưởng có thể chỉ kéo dài trong vài ngày.
Đối với mưa lớn, trong tháng 12/2026, Trung Bộ vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa to, tập trung tại khu vực từ Hà Tĩnh đến TP. Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ. Tuy nhiên, cần lưu ý tình trạng thiếu hụt tổng lượng mưa so với TBNN tại nhiều nơi ở Trung Bộ ngay trong mùa mưa. Sang tháng 1/2027, mưa vừa, mưa to có xu hướng giảm.
Tại miền Đông Nam Bộ, nắng nóng có khả năng xuất hiện từ tháng 2/2027, sớm hơn so với TBNN. Ngoài ra, trên phạm vi cả nước vẫn có khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Cơ quan khí tượng nhận định, các hiện tượng thời tiết trong ba tháng tới có thể tác động đến môi trường, điều kiện sống, cơ sở hạ tầng và hoạt động kinh tế - xã hội. Bão, áp thấp nhiệt đới và không khí lạnh có thể gây gió mạnh, sóng lớn, ảnh hưởng đến hoạt động của tàu thuyền trên biển. Mưa lớn, dông, lốc, sét, mưa đá, rét đậm, rét hại, sương muối và băng giá có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất, sức khỏe cộng đồng, cây trồng và vật nuôi.
Đáng chú ý, trong các tháng mùa khô, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ít có khả năng xuất hiện mưa trái mùa. Điều này có thể làm gia tăng nguy cơ khô hạn tại các khu vực, đồng thời khiến tình trạng xâm nhập mặn ở Nam Bộ diễn biến đáng lo ngại hơn.
