Tia cực tím (UV) trong ánh nắng mặt trời không chỉ làm da sạm màu mà còn thúc đẩy lão hóa sớm, tăng nguy cơ nám, tổn thương collagen và thậm chí liên quan đến ung thư da nếu tiếp xúc kéo dài trong nhiều năm. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng đỉnh điểm, việc chống cháy nắng không còn đơn thuần là vấn đề làm đẹp mà đã trở thành một bước bảo vệ sức khỏe cần thiết mỗi ngày.
Vì sao da dễ bị cháy nắng trong thời tiết cực đoan?
Ánh nắng mặt trời chứa nhiều loại tia bức xạ, trong đó tia UVA và UVB là tác nhân gây hại chính cho làn da.
- Tia UVB tác động mạnh lên lớp bề mặt da, gây đỏ da, bỏng nắng và cháy nắng cấp tính.
- Tia UVA có khả năng xuyên sâu hơn, phá hủy collagen và elastin, làm tăng nếp nhăn, chảy xệ và lão hóa da sớm.
Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cường độ tia UV thường cũng tăng theo. Đặc biệt trong khoảng từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều, chỉ số UV có thể đạt mức rất cao, đủ gây tổn thương da chỉ sau thời gian ngắn tiếp xúc trực tiếp.
Người có làn da sáng màu, da nhạy cảm, trẻ nhỏ, người thường xuyên làm việc ngoài trời hoặc người đang dùng các sản phẩm treatment như retinol, AHA, BHA càng dễ bị cháy nắng hơn.
Biện pháp bảo vệ da khỏi cháy nắng
Để bảo vệ da khỏi cháy nắng, chuyên gia Trần Thị Luyến, Trưởng khoa tạo mẫu và chăm sóc sắc đẹp Trường trung cấp kinh tế kỹ thuật công thương (CCI), đưa ra các lời khuyên sau đây:
Sử dụng kem chống nắng đúng cách là bước quan trọng nhất để bảo vệ da.
Kem chống nắng vẫn là "lá chắn" quan trọng nhất
Một trong những biện pháp bảo vệ da hiệu quả nhất hiện nay vẫn là sử dụng kem chống nắng đúng cách. Tuy nhiên cần biết chọn kem chống nắng phù hợp
- Nên ưu tiên kem chống nắng phổ rộng (broad spectrum), SPF từ 30 trở lên có khả năng chống cả UVA và UVB.
Với người hoạt động ngoài trời hoặc đổ nhiều mồ hôi, nên chọn loại chống nước hoặc bền vững với mồ hôi.
- Bôi đủ lượng: Nhiều người dùng kem chống nắng nhưng vẫn bị sạm da do bôi quá ít. Với vùng mặt, lượng phù hợp thường khoảng hai đốt ngón tay kem.
Đừng quên các vị trí dễ bỏ sót như:
- Tai
- Cổ
- Mu bàn tay
- Gáy
- Mu bàn chân nếu đi dép hở
Thoa lại định kỳ: Kem chống nắng không có tác dụng suốt cả ngày. Nên thoa lại sau mỗi 2 - 3 giờ khi ở ngoài trời hoặc sau khi đổ mồ hôi nhiều.
Che chắn vật lý giúp giảm tổn thương trực tiếp
Trong thời tiết nắng gắt, chỉ dùng kem chống nắng là chưa đủ. Các biện pháp che chắn vật lý có thể giúp giảm đáng kể lượng tia UV tiếp xúc với da.
- Ưu tiên quần áo chống nắng sáng màu: Quần áo dài tay, chất liệu dày vừa phải, thoáng khí giúp hạn chế tia UV xuyên qua da.
Những gam màu ưu tiên như: Trắng, kem, xám nhạt... thường phản xạ nhiệt tốt hơn màu tối trong điều kiện nắng nóng.
- Đội mũ rộng vành và đeo kính râm: Vùng mặt, mắt và cổ là những khu vực chịu tác động ánh nắng mạnh nhất. Kính râm có khả năng chống UV giúp bảo vệ: Võng mạc, thủy tinh thể, vùng da quanh mắt... trước nguy cơ lão hóa và tổn thương do tia cực tím.
- Hạn chế ra ngoài vào giờ tia UV mạnh nhất: Nếu không thực sự cần thiết, nên tránh ra ngoài trong khoảng 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều. Đây là thời điểm tia UV hoạt động mạnh nhất và nguy cơ cháy nắng tăng cao.
Nếu phải di chuyển ngoài trời, nên tìm bóng râm, mang theo ô chống UV.
Bổ sung nước thường xuyên
Bổ sung thực phẩm giúp da tăng sức đề kháng với ánh nắng, một số dưỡng chất có thể hỗ trợ làn da chống lại stress oxy hóa do tia UV gây ra:
- Vitamin C: Giúp trung hòa gốc tự do, hỗ trợ tổng hợp collagen, giảm nguy cơ sạm da.
Nguồn thực phẩm giàu vitamin C gồm: Cam, bưởi, ổi, kiwi, ớt chuông.
- Vitamin E và omega-3: Các dưỡng chất này hỗ trợ bảo vệ màng tế bào và giảm phản ứng viêm trên da. Có nhiều trong: Cá béo, hạt óc chó, hạnh nhân, bơ, Lycopene và beta-carotene.
- Các chất chống oxy hóa tự nhiên giúp da tăng khả năng chống chịu trước ánh nắng. Nguồn thực phẩm tiêu biểu: Cà chua, dưa hấu, cà rốt, bí đỏ...
Làm gì khi da bị cháy nắng?
Chườm mát giúp da dịu sau khi tiếp xúc với nắng gắt.
Để cấp cứu làn da không may bị cháy nắng, chuyên gia Trần Thị Luyến đưa ra lời khuyên:
Nếu da xuất hiện tình trạng đỏ rát, nóng ran, cảm giác châm chích, bong tróc nhẹ cần xử lý sớm để hạn chế tổn thương sâu hơn.
Làm mát da đúng cách
Có thể chườm khăn mát, tắm nước mát hoặc dùng xịt khoáng để làm dịu da nhưng không nên chườm đá trực tiếp lên da vì có thể làm tổn thương mao mạch.
Tăng cường dưỡng ẩm
Da cháy nắng thường mất nước mạnh. Có thể dùng gel nha đam, kem dưỡng phục hồi dịu nhẹ hoặc sản phẩm chứa panthenol hoặc ceramide để hỗ trợ làm dịu da.
Uống đủ nước
Cháy nắng không chỉ xảy ra trên bề mặt da mà còn khiến cơ thể mất nước nhiều hơn bình thường. Cần đi khám để được xử trí y tế nếu xuất hiện các triệu chứng sau:
- Tăng thân nhiệt;
- Choáng váng;
- Phồng rộp nhiều;
- Đau dữ dội...
Cháy nắng không chỉ là tình trạng đỏ da tạm thời mà còn là dấu hiệu cho thấy làn da đang chịu tổn thương từ tia UV. Việc chống nắng đúng cách mỗi ngày giúp giảm nguy cơ sạm nám, lão hóa sớm và nhiều vấn đề da liễu khác về lâu dài.
Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm, chăm sóc và bảo vệ da cần được xem là một phần quan trọng của chăm sóc sức khỏe tổng thể, không chỉ vì yếu tố thẩm mỹ mà còn để bảo vệ hàng rào sinh học tự nhiên của cơ thể.
Mời độc giả xem thêm video:
Đừng để cháy nắng làm hỏng da.
