Vào những ngày nắng nóng cao điểm, cơ thể chúng ta đổ mồ hôi liên tục dẫn đến cảm giác khát và nóng bức rất khó chịu. Để giải nhiệt, nhiều người có thói quen uống nước liên tục, hết cốc này đến cốc khác với suy nghĩ "mùa hè cứ uống càng nhiều nước càng tốt cho cơ thể".
Tuy nhiên, việc uống nước quá mức và dồn dập như vậy lại là một sai lầm, thậm chí có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe.
1. Hiện tượng 'ngộ độc' do uống nước nhiều quá mức
Cơ thể chúng ta có cơ chế tự cân bằng lượng nước và các chất điện giải (đặc biệt là natri). Khi bạn uống quá nhiều nước trong một thời gian ngắn, lượng nước này vượt quá khả năng đào thải của thận. Nước dư thừa tích tụ trong máu sẽ làm hòa tan và hạ thấp nồng độ natri xuống mức nguy hiểm.
Khi nồng độ natri trong máu giảm sâu, nước sẽ thẩm thấu từ máu vào bên trong các tế bào. Nguy hiểm nhất là khi các tế bào não bị phù, gây ra áp lực trong hộp sọ, dẫn đến các triệu chứng như đau đầu, buồn nôn, lờ đờ, trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây co giật, hôn mê.
Duy trì đủ nước rất quan trọng để có hiệu suất thể chất tối ưu, nhất là trong những ngày nắng nóng.
2. Gây gánh nặng cho tim và hệ bài tiết
Nhiều người nghĩ rằng uống nhiều nước sẽ giúp lọc sạch thận và tốt cho tuần hoàn. Thực tế thì hoàn toàn ngược lại, khi uống quá nhiều nước sẽ gây những hệ quả với sức khỏe:
Quá tải cho thận: Hệ bài tiết của chúng ta hoạt động có giới hạn. Việc bắt thận phải làm việc liên tục để xử lý một lượng nước lớn nạp vào sẽ khiến thận dễ bị quá tải.
Gây áp lực lên tim: Khi bạn uống nước quá nhiều, khối lượng máu lưu thông trong lòng mạch tăng lên đột ngột, bắt buộc tim phải co bóp mạnh hơn và nhanh hơn để bơm máu, lâu dần tạo thành áp lực lớn cho hệ tim mạch, đặc biệt nguy hiểm với những người có bệnh lý về tim.
3. Những thói quen uống nước sai lầm cần tránh trong những ngày nắng nóng
Bên cạnh việc uống quá nhiều về số lượng, uống nước sai cách cũng khiến cơ thể dễ mệt mỏi hơn:
Uống ực một hơi dài khi khát: Nhiều người khi đi ngoài trời nắng về cảm thấy háo nước và uống liền một lúc 1 - 2 cốc nước lớn sẽ khiến máu bị pha loãng đột ngột, làm tăng lượng mồ hôi tiết ra nhiều hơn. Khi mồ hôi ra nhiều, cơ thể lại tiếp tục mất thêm muối khoáng, cơ thể rơi vào vòng luẩn quẩn: càng uống lại càng thấy khát và mệt.
Uống quá nhiều nước trước khi ngủ: Thói quen này không những làm gián đoạn giấc ngủ ban đêm vì bạn phải thức dậy đi vệ sinh nhiều lần mà còn khiến hệ bài tiết không được nghỉ ngơi hợp lý.
4. Uống nước thế nào là vừa đủ và đúng cách?
Để bù nước an toàn trong mùa nóng, bạn nên tham khảo các nguyên tắc đơn giản sau:
Thay vì cố ép bản thân uống theo một con số 3 hay 4 lít nước, hãy quan sát màu nước tiểu của mình. Nếu nước tiểu có màu vàng nhạt, cơ thể bạn đã đủ nước. Nếu có màu vàng sậm, bạn cần bổ sung thêm.
Uống từng ngụm nhỏ. Luôn chia nhỏ lượng nước, uống từng ngụm từ 50 - 100 ml để các tế bào có thời gian hấp thu từ từ.
Nếu bạn phải lao động hoặc di chuyển lâu dưới trời nắng gắt, lượng mồ hôi đổ ra sẽ mang theo rất nhiều muối khoáng. Lúc này, việc chỉ uống nước lọc thông thường sẽ không đủ, bạn nên thay thế hoặc bổ sung thêm bằng nước chanh muối, nước dừa tươi hoặc các loại nước bù điện giải để cân bằng lại lượng natri và kali cho cơ thể.
Với những người bình thường không có bệnh gì cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ thì nên uống ít nhất 6 - 8 cốc chất lỏng mỗi ngày, tức là khoảng 1,5 - 2 lít nước. Tuy nhiên, trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm có thể làm tăng lượng chất lỏng mất qua mồ hôi do đó nên tăng lượng nước uống tùy theo nhu cầu cơ thể.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia: Mỗi nhóm tuổi có nhu cầu nước uống khác nhau. Trẻ nhỏ nên uống 1 lít nước mỗi ngày, trẻ lớn hơn 50 ml nước/1 kg cân nặng, người trưởng thành 2 - 2,5 lít nước/ngày, người lao động nặng, ra nhiều mồ hôi cần thêm 500 ml-1 lít nước/ngày.
