Nắng nóng cực đoan không còn bất thường
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ khoảng ngày 30 - 31/3, khu vực đồng bằng Bắc Bộ có khả năng xảy ra nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35 - 36 độ C, cục bộ có nơi trên 36 độ C.
Cơ quan khí tượng nhận định, đây là đợt nắng nóng đầu tiên trong năm 2026 ở các khu vực trên, đến sớm hơn so với thống kê trung bình nhiều năm. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng là cấp 1.
Do ảnh hưởng của nắng nóng kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp nên có nguy cơ xảy ra cháy nổ và hỏa hoạn ở khu vực dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng cao và nguy cơ xảy ra cháy rừng. Nắng nóng còn có thể gây tình trạng mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.
Nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng dị biệt mà đang trở thành đặc trưng ngày càng rõ nét trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Ảnh: Tuấn Anh
Ông Nguyễn Hữu Thành, Phó trưởng Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, theo số liệu thống kê trung bình nhiều năm, phải đến khoảng tuần thứ hai của tháng 4, nắng nóng diện rộng mới bắt đầu xuất hiện tại các khu vực nói trên. Như vậy, năm nay, nắng nóng đến sớm hơn khoảng 10–15 ngày so với quy luật thông thường, cho thấy diễn biến thời tiết đang có những thay đổi đáng chú ý ngay từ đầu mùa hè 2026.
Trước sự thay đổi nhiệt độ đột ngột từ trạng thái mát mẻ sang nắng nóng, cơ thể con người thường khó thích nghi trong thời gian ngắn. Vì vậy, cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân cần hạn chế làm việc ngoài trời trong khung giờ từ 12h đến 16h, đồng thời bổ sung đủ nước và các loại vitamin cần thiết. Đặc biệt, cần chú ý bảo vệ sức khỏe đối với người già và trẻ nhỏ trong những ngày đầu xuất hiện nắng nóng.
Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục, theo cảnh báo của Tổ chức Khí tượng thế giới, năm 2026 nhiều khả năng tiếp tục nằm trong nhóm những năm nóng nhất kể từ khi có số liệu quan trắc.
Khi ENSO nghiêng về pha nóng từ nửa cuối năm, gió tín phong trên Thái Bình Dương có xu hướng suy yếu, phân bố đối lưu thay đổi, làm gia tăng xác suất xuất hiện các đợt nắng nóng kéo dài và cực đoan hơn tại khu vực nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.
Đồng thời, mưa ở một số khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là phía Nam nước ta vào cuối năm, có thể thấp hơn trung bình nhiều năm.
"Đối với Việt Nam, trong điều kiện ENSO chuyển pha và nghiêng nóng cùng với tác động của biến đổi khí hậu, nắng nóng mùa hè năm 2026 được dự báo có khả năng kéo dài hơn và gia tăng về cường độ so với trung bình nhiều năm, thậm chí gay gắt hơn so với năm 2025" - ông Hưởng cho biết thêm.
Theo Trưởng phòng Dự báo thời tiết, từ tháng 4/2026, nắng nóng gia tăng cường độ và mở rộng khu vực hoạt động. Từ cuối tháng 5/2026, nắng nóng mở rộng dần ra toàn khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ, cường độ tăng mạnh và duy trì cao điểm trong các tháng 6 - 8/2026. Từ khoảng tháng 9/2026, nắng nóng sẽ có xu hướng suy giảm dần nhưng vẫn có thể xuất hiện các đợt nắng nóng muộn bất thường.
Ông Hưởng nhận định, nhìn tổng thể, nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng dị biệt mà đang trở thành đặc trưng ngày càng rõ nét trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ENSO chuyển pha nóng.
Thiên tai nào xuất hiện kèm nắng nóng?
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo thời tiết mùa hè 2026 tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ, nắng nóng tiếp tục có xu hướng mở rộng và gia tăng về cường độ. Nắng nóng có khả năng xảy ra nhiều hơn trung bình nhiều năm và gay gắt hơn so với cùng kỳ năm 2025.
Các đợt mưa vừa, mưa to có khả năng xuất hiện ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ trong thời kỳ dự báo. Hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng gia tăng trên cả nước.
Dự báo thời tiết mùa hè 2026, tổng lượng mưa trên cả nước phổ biến cao hơn từ 5-10% so với trung bình nhiều năm; riêng trong tháng 8-9, tại khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa - Hà Tĩnh thấp hơn từ 5-10% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Cụ thể, khu vực Bắc Bộ tháng 7 phổ biến 280-380 mm, có nơi trên 400 mm; tháng 8 phổ biến 250-350 mm, có nơi cao hơn; tháng 9 phổ biến 150-250 mm, có nơi cao hơn.
Tháng 7, tại Thanh Hóa - Huế phổ biến từ 150-250 mm, có nơi cao hơn; khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến từ 70-30 mm, có nơi cao hơn; cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 250-350 mm, có nơi cao hơn.
Tháng 8, tại Thanh Hóa - Huế phổ biến từ 220-320 mm, có nơi cao hơn; Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến từ 100- 200 mm, có nơi cao hơn; cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 300- 400 mm, có nơi cao hơn.
Tháng 9, từ Thanh Hóa - Huế phổ biến từ 300-400 mm, có nơi cao hơn; Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến 150-250 mm, có nơi cao hơn; khu vực Cao nguyên Trung Bộ phổ biến 200-300mm, có nơi cao hơn.
Khu vực Nam Bộ tháng 7 và tháng 9 phổ biến 250-350mm, có nơi cao hơn; tháng 8 phổ biến từ 200-300mm, có nơi cao hơn.
Dự báo thời tiết mùa hè 2026, gió mùa Tây Nam và bão, áp thấp nhiệt đới có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên khu vực Biển Đông.
