Ngày 19/6, tại Hà Nội, Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia tổ chức Hội thảo "Đảm bảo chất lượng kết quả kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu quản lý trong lĩnh vực an toàn thực phẩm".
PGS.TS Lê Thị Hồng Hảo - Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia cho hay hội thảo có sự tham gia của lãnh đạo và cán bộ kỹ thuật đến từ 41 phòng thí nghiệm trên cả nước.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về hệ thống kiểm nghiệm an toàn thực phẩm ngành y tế, các quy định về chỉ định cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước, các giải pháp nâng cao chất lượng kết quả kiểm nghiệm và tăng cường phối hợp giữa các đơn vị trong toàn hệ thống.
Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia khẳng định sẽ tiếp tục phát huy vai trò đơn vị đầu ngành, tăng cường đào tạo, nghiên cứu khoa học, hỗ trợ chuyên môn và phối hợp chặt chẽ với các đơn vị địa phương nhằm nâng cao năng lực kiểm nghiệm trên phạm vi toàn quốc, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe nhân dân
Hoàn thiện thể chế, chuyển mạnh sang quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi
Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế, TS.Dược sĩ Chu Quốc Thịnh cho biết, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định nhiệm vụ nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm, kiểm định, kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe nhân dân, trong đó có lĩnh vực an toàn thực phẩm.
Phát biểu tại hội thảo, TS. Dược sĩ Chu Quốc Thịnh cho biết công tác bảo đảm an toàn thực phẩm luôn là nhiệm vụ trọng tâm được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm nhằm bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Theo Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế hiện đang tích cực xây dựng, sửa đổi Luật An toàn thực phẩm và dự kiến trình Quốc hội vào tháng 9/2026. Mục tiêu là hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm hội nhập quốc tế và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi cho doanh nghiệp.
Điểm mới nổi bật của dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) là chuyển đổi phương thức quản lý từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng theo một đầu mối.
Dự thảo tập trung vào 5 nhóm chính sách lớn gồm: quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng; cải cách phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra thực phẩm trên thị trường; số hóa và xây dựng hệ thống dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông; nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và suất ăn tập thể; hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất từ Trung ương đến địa phương.
Đáng chú ý, trong chính sách cải cách phương thức quản lý và kiểm tra thực phẩm trên thị trường, Bộ Y tế dự kiến tạo cơ sở pháp lý để các cơ sở kiểm nghiệm chủ động lấy mẫu giám sát trên thị trường, qua đó nâng cao vai trò của hệ thống kiểm nghiệm trong bảo đảm an toàn thực phẩm.
Tăng cường năng lực hệ thống kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước
PGS.TS Lê Thị Hồng Hảo - Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia
Cục trưởng Chu Quốc Thịnh cho biết, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định nhiệm vụ nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm, kiểm định, kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe nhân dân, trong đó có lĩnh vực an toàn thực phẩm.
Triển khai nhiệm vụ này, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1658/QĐ-BYT về Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, ngành y tế sẽ phát triển hệ thống phòng thí nghiệm tham chiếu quốc gia; xây dựng thêm hai Trung tâm Kiểm nghiệm an toàn thực phẩm tại Khánh Hòa và Thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời đầu tư nâng cao năng lực các trung tâm kiểm nghiệm tuyến tỉnh đạt tiêu chuẩn GLP.
Hiện nay, cả nước có 30 cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm thuộc ngành y tế; 19 cơ sở thuộc ngành công thương và 43 cơ sở thuộc ngành nông nghiệp và môi trường. Khi Đề án nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm được hoàn thiện, số lượng cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm sẽ tiếp tục tăng thêm khoảng 30 đơn vị.
Theo TS. Chu Quốc Thịnh, việc mở rộng và nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm sẽ góp phần tăng cường hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, hậu kiểm, từ đó nâng cao chất lượng quản lý an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng từ trang trại đến bàn ăn.
Xây dựng hệ thống cảnh báo nhanh, hướng tới công nhận quốc tế kết quả kiểm nghiệm
Để đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm đề xuất một số định hướng trọng tâm đối với hệ thống kiểm nghiệm.
Trước hết, cần tiếp tục duy trì và nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm ngành y tế theo chuẩn quốc gia và quốc tế. Trong đó, Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia và các viện đầu ngành cần tăng cường hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và đào tạo cho hệ thống phòng kiểm nghiệm trên cả nước.
Bên cạnh đó, các đơn vị kiểm nghiệm cần thường xuyên cập nhật các phương pháp kiểm nghiệm mới, nghiên cứu khoa học mới để tham mưu xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quy định về giới hạn các chỉ tiêu an toàn thực phẩm, phát hiện chất cấm.
Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao giá trị quốc tế của kết quả kiểm nghiệm. Theo TS. Chu Quốc Thịnh, trong bối cảnh Việt Nam tham gia sâu rộng các hiệp định thương mại tự do, kết quả kiểm nghiệm của các phòng thí nghiệm trong nước cần được công nhận rộng rãi, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu thực phẩm.
Các đại biểu tham dự hội thảo.
Cùng với đó, ngành y tế cần đẩy mạnh liên thông dữ liệu kết quả kiểm nghiệm với cơ quan quản lý nhằm xây dựng hệ thống cảnh báo nhanh về nguy cơ mất an toàn thực phẩm, hỗ trợ xử lý kịp thời các sự cố và nâng cao hiệu quả công tác giám sát, hậu kiểm.
Ngoài ra, việc tăng cường lấy mẫu giám sát, kiểm nghiệm để đánh giá nguy cơ cũng được xem là giải pháp quan trọng giúp cơ quan quản lý đưa ra các biện pháp phòng ngừa, kiểm soát nguy cơ an toàn thực phẩm một cách chủ động hơn.
