Ngày 22/10, Cục Quân Y, Bộ Quốc phòng tổ chức Hội nghị khoa học Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường năm 2026 với chủ đề "Vì môi trường lao động an toàn, giảm nguy cơ bệnh nghề nghiệp".
Dự hội nghị có đại biểu lãnh đạo Cục Quân y, quân y các đơn vị, các nhà khoa học về y học lao động trong nước và quốc tế cùng đông đảo thầy thuốc, cán bộ nghiên cứu y học toàn quân.
Chủ động ứng phó với các yếu tố nguy cơ trong môi trường lao động
Thiếu tướng, GS.TS Nguyễn Trường Giang, Cục trưởng Cục Quân Y phát biểu. Ảnh: Mạnh Minh
Phát biểu tại hội nghị, Thiếu tướng Nguyễn Trường Giang nhấn mạnh, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nắng nóng cực đoan và các yếu tố có hại trong môi trường lao động ngày càng gia tăng, yêu cầu bảo vệ sức khỏe người lao động ngày càng cao.
Đặc biệt, trong hoạt động quân sự, bộ đội thường xuyên huấn luyện, làm nhiệm vụ trong điều kiện khắc nghiệt trên đất liền, trên biển và trên không. Các yếu tố môi trường lao động đặc thù ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe bộ đội, đòi hỏi lực lượng Quân y phải chủ động nghiên cứu, triển khai các giải pháp dự phòng phù hợp, kịp thời.
Những năm qua, ngành Quân y đã chủ động nghiên cứu, cập nhật các tiêu chuẩn chuyên ngành quốc gia và quốc tế trong quản lý, bảo vệ sức khỏe người lao động trong Quân đội. Nhiều tiến bộ khoa học, công nghệ hiện đại được ứng dụng trong giám sát sinh học, nghiên cứu ảnh hưởng của tiếng ồn, độc chất học quân sự đến sức khỏe bộ đội, cũng như phục hồi chức năng tâm sinh lý cho các lực lượng tác chiến đặc biệt.
Những kết quả nghiên cứu này góp phần trực tiếp duy trì, nâng cao sức khỏe và sức chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ toàn quân.
Hội nghị là diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý trong nước và quốc tế trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm; cập nhật góc nhìn toàn cầu về sức khỏe nghề nghiệp và tác động của stress nhiệt trong lao động. Đồng thời, hội nghị giới thiệu kinh nghiệm phòng, chống say nắng, say nóng cùng những tiến bộ trong giám sát sinh học, chẩn đoán, điều trị bệnh nghề nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý môi trường lao động và bệnh nghề nghiệp trong Quân đội.
Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Mạnh Minh
Cập nhật thực trạng sức khỏe nghề nghiệp và bệnh nghề nghiệp
Tại phiên toàn thể, hội nghị nghe 4 báo cáo trung tâm do các chuyên gia đến từ Ấn Độ, Singapore và Việt Nam trình bày.
Các nội dung tập trung vào công tác phòng, chống bệnh nghề nghiệp trong Quân đội; kết quả áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia và định hướng thời gian tới; thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động sức khỏe nghề nghiệp tại Việt Nam; sức khỏe nghề nghiệp và sức khỏe môi trường vì sự phát triển bền vững từ góc nhìn toàn cầu; cùng những thách thức, tác động của stress nhiệt trong lao động.
Chia sẻ tại hội nghị, PGS.TS Lê Văn Sơn, Phó Viện trưởng Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường, Bộ Y tế, cho biết Bộ Y tế thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác an toàn, vệ sinh lao động tại các cơ sở y tế thuộc tỉnh, thành phố và các đơn vị trực thuộc Bộ, qua đó phát hiện những vi phạm trong lĩnh vực này.
Từ năm 2024- 6/2026, Bộ Y tế đã tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực thi pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động đối với nhân viên y tế tại 25 đơn vị trực thuộc Bộ và 9 đơn vị trực thuộc Sở Y tế các tỉnh, thành phố.
Tại các địa phương, trong 6 tháng đầu năm 2026, đã có 1.011 cuộc kiểm tra liên ngành về an toàn, vệ sinh lao động tại 2.202 doanh nghiệp, phát hiện 206 sai phạm.
Các đại biểu trong nước và quốc tế dự hội nghị. Ảnh: Mạnh Minh
Về quản lý môi trường lao động và giảm thiểu yếu tố nguy cơ tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, PGS.TS Lê Văn Sơn thông tin, giai đoạn 2024-2026, trung bình mỗi năm có trên 1,2 triệu mẫu quan trắc môi trường lao động được thực hiện, tăng khoảng 20% so với giai đoạn 2020-2023. Tỷ lệ mẫu không đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn cho phép giảm dần qua các năm, từ 4,81% xuống còn 3,4%.
Tỷ lệ các yếu tố không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép như vi khí hậu giảm 1,2%, bụi giảm 6,9%, tiếng ồn giảm 1,9% và chiếu sáng giảm 4,2%. Tuy nhiên, việc đánh giá, báo cáo các yếu tố có hại phát sinh từ điều kiện, môi trường lao động mới như yếu tố tâm sinh lý, công thái học (ergonomics), tác nhân sinh học, dung môi, chất gây ung thư và nhiều loại hóa chất vẫn chưa đầy đủ.
Về quản lý sức khỏe người lao động và phòng, chống bệnh nghề nghiệp thông qua khám sức khỏe định kỳ, trong giai đoạn 2024-2025, trung bình mỗi năm có trên 2,3 triệu lượt người lao động được khám sức khỏe định kỳ.
Trong công tác quản lý bệnh nghề nghiệp, số người lao động tiếp xúc trực tiếp với yếu tố có hại được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp hằng năm tăng gần 70% trong ba năm qua. Cụ thể, năm 2023 có 509.547 người được khám; đến năm 2025, số người được khám tăng lên 865.143. Có 378 người lao động được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp và 728 trường hợp được khám giám định bệnh nghề nghiệp.
Đại tá, PGS.TS Lê Văn Đông - Phó Cục trưởng Cục Quân Y báo cáo tại phiên toàn thể. Ảnh: Thái Bình
Tăng cường nghiên cứu, đề xuất giải pháp bảo vệ sức khỏe người lao động
Sau phiên toàn thể, hội nghị tiếp tục với các phiên chuyên đề về thích ứng với thay đổi môi trường và phòng, chống bệnh nghề nghiệp. Chương trình có 11 báo cáo chuyên đề và 14 báo cáo poster được tuyển chọn từ các đơn vị, học viện, bệnh viện, viện nghiên cứu trong và ngoài Quân đội.
Các báo cáo phản ánh tương đối toàn diện, khách quan thực trạng sức khỏe nghề nghiệp, bệnh nghề nghiệp và các yếu tố nguy cơ trong môi trường quân sự hiện nay; đồng thời tạo cơ hội để các chuyên gia, nhà khoa học trao đổi kinh nghiệm, cập nhật kiến thức và đề xuất giải pháp phù hợp.
Thông qua hội nghị, các kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ, góp phần nâng cao năng lực quản lý môi trường lao động, chủ động phòng ngừa bệnh nghề nghiệp và bảo vệ sức khỏe người lao động, nhất là trong điều kiện thực hiện nhiệm vụ đặc thù của Quân đội.
