Trạm y tế xã Trà Linh nằm sát chân núi Ngọc Linh (tỉnh Quảng Nam), cách trung tâm huyện 4 giờ đi bộ, về các nóc của xã cũng mất chừng đó thời gian. Tuy thôn nóc cách trở đường đi nhưng trạm chẳng bao giờ thiếu người đến khám bệnh, xin thuốc. Ở đó có 4 “chàng hộ sinh” của đồng bào Xê-đăng.
Phải đỡ đẻ vì không có nữ
Không bác sĩ, không nữ hộ sinh, đó là thực tế đang diễn ra ở một số trạm y tế các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam, vốn đã thiếu trầm trọng nhân lực và trang thiết bị y tế. Nhưng tại Trạm y tế xã Trà Linh, huyện Nam Trà My, có 4 nam y sĩ, dược sĩ đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Ngoài nhiệm vụ chính là khám bệnh, cấp phát thuốc, 4 y sĩ nam người dân tộc Xê-đăng còn kiêm nhiệm cả công việc của những nữ hộ sinh.
Trạm trưởng Nguyễn Cao Bằng, người Xê-đăng cho biết: “Trạm y tế chỉ có 4 anh em. Hằng ngày 1 người trực trạm, còn lại đi vào các bản làng để tuyên truyền cho người dân biết hoặc vận động người dân đi khám bệnh, không theo các hủ tục nữa!”. Cơ sở vật chất của Trạm y tế xã Trà Linh gần như chẳng có gì ngoài tủ thuốc bệnh nhân luôn đầy đủ các loại thông dụng. Trạm y tế xã chưa bao giờ có bác sĩ cũng như nữ y tá hay hộ sinh về công tác.
 4 y sĩ, dược sĩ kiêm luôn công tác hộ sinh tại Trạm y tế xã Trà Linh. |
Anh Hồ Đúc Na, người đã 25 năm công tác y tế ở Trà Linh tâm sự: “25 năm nay, Trạm y tế xã Trà Linh không có nữ về công tác nên chúng tôi cũng phải làm luôn công tác hộ sinh. Khổ lắm!”.
Vượt qua gian khó
Cả trạm chỉ có 4 người đàn ông dân tộc Xê-đăng chia nhau tất cả các công việc từ lớn tới nhỏ. Trạm trưởng y tá Nguyễn Cao Bằng cho biết: “Khó khăn nhiều không đếm hết đâu, trình độ cũng thiếu, vật chất cũng thiếu, con người cũng thiếu. Nhưng chúng tôi luôn cố gắng hết sức mình để hoàn thành công tác chuyên môn, làm đúng với trách nhiệm của người làm y tế”.
Ngày nào Trạm trưởng Cao Bằng cũng tổ chức họp triển khai công việc cho 4 người. Một người trực trạm, những người còn lại phải đi về các thôn, nóc triển khai chương trình y tế. Công việc chính vẫn là tuyên truyền và phát hiện, báo cáo tình hình bệnh tật ở từng làng, bản, nhất là đối với trẻ em. Cái chính là cán bộ y tế phải tuyên truyền làm sao để người Xê-đăng biết tìm đến thầy thuốc, đến trạm y tế khi trong nhà có người bị bệnh. Ông Hồ Văn Ước (ở thôn 4) nói: “Các y sĩ ở đây đem thuốc lên từng thôn khi có người bệnh, đường đi khó lắm nhưng các anh vẫn đi, không quản ngại chi hết đâu!”.
Những ngày trời mưa, đường lầy và núi lở nên các anh đi lên thôn và về phải hết cả một ngày đêm. Anh Hồ Đúc Na cũng đã cần mẫn cuốc bộ suốt mấy chục năm khám chữa bệnh cho nhân dân. Khó khăn khổ cực là vậy, thế mà trên khuôn mặt họ ai cũng giữ nụ cười ấm áp và đầy yêu thương.
Trạm trưởng Nguyễn Cao Bằng thật thà chia sẻ: “Mỗi lần phải lên những nóc chót vót trên lưng chừng đỉnh Ngọc Linh về là đã tưởng sẽ không bao giờ đến nữa. Nhưng cứ nhìn cuộc sống của người dân ở đây sẽ thấy sự thiếu thốn của họ cần chúng tôi biết bao. Rồi lần sau lại đi thêm nữa, thêm nhiều lần nữa vì công tác và trách nhiệm của mình thì thấy đường cũng không quá khó như ta đã nghĩ!”. Có lẽ vì trách nhiệm của người thầy thuốc và cả tình nghĩa của dân làng, sự chờ đợi của người dân nghèo khiến họ chưa bao giờ thấy mình đã làm tròn trách nhiệm. Thế nên, các anh luôn lấy tinh thần, tình cảm và trách nhiệm vượt qua trở ngại để đến với đồng bào Xê-đăng trên dãy Ngọc Linh.
Bài và ảnh:Bình Nhiên