Năm Bính Ngọ 2026: Đừng để trào lưu ‘khỏe như ngựa’ biến thành kiệt sức

5 cách giúp tăng sức bền, chạy bộ lâu mà không kiệt sức

SKĐS - Nhiều người mới bắt đầu chạy bộ thường cảm thấy mệt mỏi với biểu hiện như chân nặng trĩu, đau mỏi cơ, thở dốc… Vậy làm thế nào để cải thiện sức bền và chạy lâu hơn mà không kiệt sức?

Năm Bính Ngọ 2026 mang theo biểu tượng của sự bền bỉ và bứt phá. Đánh vào tâm lý này, trào lưu “vượt ngưỡng” trong thể thao đang lan rộng. Không khó để bắt gặp những sân Pickleball, sân cỏ nhân tạo hay phòng gym hoạt động hết công suất đến nửa đêm.

Nhiều người trẻ quan niệm ban ngày đi làm bù đầu, đêm là lúc để xả stress và rèn luyện. Họ tin rằng chỉ cần vận động mạnh, ra mồ hôi là sẽ khỏe. Thế nhưng, dưới góc độ y sinh học, việc tập luyện thể thao với cường độ cao vào ban đêm là một hành động ngược đãi cơ thể.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Lê Bá Tùng (Bệnh viện Hữu Nghị) hiện tượng “nghiện” tập luyện cường độ cao, đặc biệt vào ban đêm, không phải là hiếm và có thể giải thích bằng cơ chế sinh lý của cơ thể. Lý giải về cơ chế này, bác sĩ Tùng cho biết: “Khi vận động mạnh, cơ thể sản sinh ra các chất giúp tạo cảm giác hưng phấn, giảm đau và giảm căng thẳng. Nhờ đó, người tập cảm thấy sảng khoái, nhẹ nhõm và tạm thời quên đi mệt mỏi, áp lực công việc hay stress trong cuộc sống. Cảm giác này khiến nhiều người lầm tưởng rằng mình đang khỏe hơn, sung sức hơn. Tuy nhiên, cảm giác hưng phấn chỉ mang tính ngắn hạn, trong khi sự mệt mỏi và tổn hao năng lượng vẫn âm thầm tích lũy".

Theo bác sĩ Tùng, não bộ có xu hướng ghi nhớ cảm giác “đã” sau khi tập nặng và thúc đẩy người tập lặp lại hành vi đó. Lâu dần, để đạt lại cảm giác ban đầu, người tập phải tăng cường độ hoặc kéo dài thời gian vận động. Đây là lúc thể thao không còn đóng vai trò nâng cao sức khỏe, mà trở thành yếu tố bào mòn thể lực.

Ngoài ra, với nhiều người trẻ, việc tập luyện cường độ cao còn gắn với tâm lý khẳng định bản thân, thể hiện sự dẻo dai, bền bỉ và vượt giới hạn. Điều này dễ khiến họ bỏ qua các tín hiệu cảnh báo của cơ thể như mệt kéo dài, đau nhức hoặc mất ngủ, coi đó là chuyện bình thường. Nếu không điều chỉnh kịp thời, việc “nghiện” tập nặng có thể khiến thể thao từ một hoạt động nâng cao sức khỏe trở thành yếu tố bào mòn thể lực, làm cơ thể suy kiệt mà người tập không nhận ra - bác sĩ Tùng cảnh báo.

Các chuyên gia y tế cho rằng, để thể thao thực sự mang lại lợi ích, người dân cần thay đổi cách nhìn về việc tập luyện. Khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc tập càng nhiều, càng nặng, càng khuya càng tốt. Để thể thao thực sự phát huy lợi ích và không gây hại cho sức khỏe, người tập cần thay đổi cách tiếp cận theo hướng bền vững hơn.

Bác sĩ Tùng đưa ra lời khuyên cho người chơi thể thao như sau:

- Trước hết, cần tôn trọng nhịp sinh học của cơ thể. Thời điểm tập luyện phù hợp nhất là buổi sáng sớm hoặc chiều tối trước 19 giờ. Đây là lúc cơ thể tỉnh táo, cơ bắp linh hoạt và tim mạch hoạt động hiệu quả hơn. Sau 20 giờ, nếu vẫn muốn vận động, nên chọn các hoạt động nhẹ như đi bộ, giãn cơ, yoga hoặc các bài tập thư giãn, tránh các môn đối kháng hoặc vận động cường độ cao.

- Thứ hai, không nên tập luyện quá sức mỗi ngày. Cơ thể cần thời gian để phục hồi và thích nghi. Việc xen kẽ ngày tập nặng, ngày tập nhẹ và ngày nghỉ là nguyên tắc quan trọng giúp duy trì thể lực lâu dài và hạn chế chấn thương.

- Thứ ba, cần lắng nghe các tín hiệu của cơ thể. Khi xuất hiện các dấu hiệu như hồi hộp, chóng mặt, đau tức ngực, mệt mỏi kéo dài, đau nhức không hồi phục hoặc mất ngủ nhiều ngày, người tập cần dừng lại và đi kiểm tra sức khỏe. Đây là những cảnh báo cho thấy cơ thể đang bị quá tải.

Cuối cùng, cần thay đổi quan niệm rằng tập càng nhiều, càng nặng thì càng khỏe. Một cơ thể khỏe mạnh là cơ thể được vận động điều độ, nghỉ ngơi đúng lúc và có khả năng phục hồi tốt. Tinh thần bền bỉ không nằm ở việc “chơi xuyên đêm”, mà ở việc biết giữ gìn sức khỏe để duy trì phong độ lâu dài. Chỉ khi tôn trọng giới hạn của cơ thể, thể thao mới thực sự trở thành người bạn đồng hành của sức khỏe.

Xem thêm video được quan tâm: