Người ta đặt câu hỏi: Liệu có thể nào nạn đói năm 2008 sẽ tái diễn vào năm 2013? Trong phiên họp tại Roma mới đây, các chuyên gia trong Ủy ban An ninh lương thực tại Roma đã báo động khả năng nạn đói có thể xảy ra vào năm 2013. Theo các chuyên gia, điều kiện khí hậu bất bình thường khiến mùa màng thất bát tại một số vựa nông sản như Hoa Kỳ, Ukraina. Hậu quả là giá lương thực bị đội lên và một số quốc gia bắt đầu mở các kho dự trữ lương thực của mình.
Các đợt hạn hán lớn trong mùa hè năm nay tại Nga và Mỹ đã làm lượng nông sản dự trữ sụt giảm thê thảm. Theo logic, giá nông sản bùng nổ. Chỉ trong vòng một năm, giá bắp và lúa mỳ đã tăng thêm 25% và giá đậu nành tăng lên 17%.
Thế nhưng, dự đoán trên lại không được một số chuyên gia thuộc Tổ chức Lương nông Liên hợp quốc (FAO) đồng tình. Họ cho rằng, tình hình căng thẳng trên chưa đến mức gây ra một cuộc khủng hoảng lương thực lớn. Theo họ, dĩ nhiên là mối đe dọa lúc nào cũng tồn tại. Nếu điều kiện khí hậu ở vùng Nam Cực vẫn bình thường vào mùa đông này, thì tại các khu vực Nam Mỹ hay Australia, mùa màng sẽ được bội thu vào tháng 3 sang năm. Như vậy, giá nông sản sẽ rớt xuống. Thế nhưng, ai mà đoán trước được chuyện nắng mưa của trời.
 Liệu nạn đói năm 2008 có trở lại? |
Theo nhận định của một chuyên gia kinh tế, nếu mùa màng lại thất bát vào năm 2013, các quốc gia buộc phải mở các kho dự trữ, vốn đã bắt đầu thực hiện từ trong năm nay. Nếu năm tới vẫn tiếp tục phải mở kho dự trữ, tức là hai năm liên tiếp thì rõ ràng sẽ có chuyện chẳng lành.
Mặt khác, nhiều tổ chức phi chính phủ chỉ trích mạnh mẽ các chính sách phát triển nguồn nhiên liệu sinh học, góp phần đẩy giá nông phẩm tăng cao. Bà Clara Jamart, thuộc Tổ chức Oxfam cho rằng, điều kiện khí hậu không thuận lợi làm thất mùa chỉ là một phần nhỏ. Tại châu Âu, 65% dầu thực vật và hầu hết lượng ngô sản xuất ra tại Hoa Kỳ đều dùng cho thị trường năng lượng. Và điều này đã tạo ra sự cạnh tranh giữa thị trường lương thực và năng lượng. Điều đáng mừng là vừa qua, Ủy ban châu Âu đề nghị áp đặt mức trần nhập khẩu nguồn nhiên liệu sinh học thế hệ đầu tiên là 5% so với mức 10% như trước đây. |
Một mặt, trong bối cảnh đó, Ủy ban An ninh lương thực lại không thể đưa ra biện pháp để chống lại hiện tượng giá cả leo thang, chủ yếu qua việc yêu cầu thành lập các kho dự trữ thực phẩm chiến lược. Một số nước như Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Tây Ban Nha bảo vệ chính sách lương thực, nhưng điều đó lại gây bất bình cho nhiều nước khác. Bởi vì trong quá khứ, vào những thập niên 1960 - 1970 đã từng có nhiều quốc gia sử dụng chính sách bảo hộ lương thực cho mục đích chính trị hay tham nhũng. Ngày nay, lương thực được dự trữ chủ yếu tại các kho tư nhân. Còn tại các nước Tây Phi thì gần như không có.
Một số quốc gia đã bắt tay vào việc chặn nạn đói. Chính phủ Pháp sẽ triển khai kế hoạch chống lãng phí thực phẩm. Hãy chấm dứt lãng phí thực phẩm là lời kêu gọi của Bộ trưởng Nông nghiệp Pháp Stéphane Le Foll. Trả lời phóng viên trước thềm Hội chợ Thực phẩm Pháp, ngày 21/10/2012, tại Paris, ông Stephane Le Foll cho biết chi tiết kế hoạch chống lãng phí thực phẩm. Theo đó, một loạt các biện pháp sẽ được đề ra như tuyên truyền giáo dục người dân, ban hành quy định về quy cách đóng gói bao bì sản phẩm, kêu gọi chính quyền địa phương chống lãng phí trong căng-tin hay thu nhặt sản phẩm tươi sống bị vứt bỏ nhưng vẫn còn sử dụng được tại các khu chợ đầu mối lớn vì lý do không đúng cỡ quy định để tiêu thụ hay chế biến lại… Theo các đánh giá, hằng năm, mỗi người Pháp vứt bỏ khoảng 90kg thực phẩm vẫn còn ăn được.
Phương Hà (Theo Liberation)