Vừa qua, Tổ chức Standard & Poor đã chính thức đánh sụt hạng tín dụng của Mỹ từ AAA xuống hạng AA . Sự việc này tác động ra sao đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới này?
Trong Diễn đàn kinh tế cuối tháng 7 vừa qua, nhiều chuyên gia đã dự đoán là vào tuần lễ đầu tiên của tháng 8 thì Mỹ sẽ gặp cú sốc tín dụng có thể làm cho nền tài chính nước này rung động. Lời dự báo đó nay đã xảy ra khi mà hãng S&P (Standard & Poor) đánh sụt hạng tín dụng của Mỹ từ AAA xuống còn AA . So với các quốc gia khác thì thị trường trái phiếu Mỹ vẫn là thị trường có mức độ an toàn tương đối cao. Họ tiếp nhận được lượng đầu tư ra vào trong thị trường rất mạnh. Đó là lý do tại sao S&P ngày xưa đã đánh giá Mỹ là quốc gia đứng vào hạng nhất, hạng thượng đẳng AAA từ năm 1941, tức là từ trước khi Mỹ gia nhập Chiến tranh thế giới II cho đến nay.
 Biếm họa về khủng hoảng kép tại Mỹ. |
Trong suốt 70 năm qua, đây là lần đầu tiên Mỹ bị sụt hạng. S&P giảm hạng một phần là về tình trạng bội chi quá lớn của Mỹ, nhưng yếu tố quan trọng hơn khiến họ đánh giảm điểm. Đó là khả năng giải quyết bội chi của đội ngũ lãnh đạo. Ngoài việc đánh sụt hạng từ AAA xuống còn AA , S&P còn ghi rõ thêm là họ tiếp tục theo dõi và nếu không có cải thiện thì trong vòng hai năm tới họ sẽ còn đánh sụt mức tín nhiệm nữa. Đó là lời phê phán rất nặng của thị trường đối với đội ngũ lãnh đạo đương nhiệm tại Mỹ.
Trong thực tế, lãi suất trái phiếu Mỹ vẫn thấp. Suốt tháng 7, lãi suất trái phiếu của Mỹ vẫn giảm. Các quốc gia, các công ty vẫn tiếp tục mua trái phiếu của Mỹ, kể cả của Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Bởi vậy, thiệt hại về tài chính qua quyết định của S&P không đến nỗi nào. Nhưng hậu quả ngoài tài chính mới động trời. Nó khiến cho lãnh đạo của Mỹ phải quan tâm nhiều hơn đến việc giải quyết vấn đề chính là bội chi quá lớn và cuối cùng phải đi vay tiền trên thế giới, một sự hổ thẹn với một nền kinh tế như Mỹ.
Thỏa thuận vừa đạt được sẽ định ra một cơ chế gồm hai gian đoạn: trần nợ công sẽ ngay lập tức được nâng lên thêm 1.000 tỷ đô-la đồng thời với biện pháp cắt giảm ngân sách tương ứng; dự kiến sẽ tăng bổ sung thêm 1.500 tỷ đô-la với việc thành lập một ủy ban đặc biệt tìm nguồn tiết kiệm tương ứng. Tất cả cho phép Mỹ trụ được đến năm 2013 mà không phải tăng thuế. Đây chẳng những không phải là một phương thuốc thần kỳ mà là một phương thuốc hoàn toàn vô hiệu. Việc cắt giảm ngân sách theo thỏa thuận có thể làm trì trệ thêm quá trình phục hồi vốn đã quá ì ạch của nền kinh tế Mỹ, trong khi lại không đủ để vực dậy nền tài chính quốc gia. Với một nền kinh tế đã quá yếu ớt sau cuộc khủng hoảng vừa rồi, hiện tại nếu lại hạn chế chi tiêu công một cách đột ngột sẽ là tự sát. Chính vì thế, Tổng thống Mỹ Obama muốn rời đến năm sau việc cắt giảm ngân sách và chia ra nhiều giai đoạn để thực hiện.
Standard & Poor được thành lập từ năm 1860. Hiện tại nó trực thuộc Mc Graw Hill, một công ty chuyên xuất bản và thông tin về tài chính - kinh tế - thị trường. Standard & Poor’s là một trong ba công ty xếp hạng tín dụng lớn (hai công ty còn lại là Moody’s và Fitch Ratings). Standard & Poor’s đưa ra các đánh giá tín dụng cả dài hạn và ngắn hạn cho các tổ chức công và tư. Một quốc gia hay một công ty khi muốn vay tiền thì thường nhờ những công ty như Standard & Poor để họ thẩm định khả năng trả nợ một cách khách quan, trung thực. Những người cho vay sẽ căn cứ trên đánh giá của những công ty như là S&P mà quyết định cho vay với mức lãi suất cao hay thấp. Bởi vậy, quan điểm của S&P là quan điểm của thị trường ảnh hưởng lớn đến tâm lý của giới đầu tư, đặc biệt trong trường hợp ở đây là giới đầu tư trái phiếu của Mỹ. |
SONG HÀ (Theo AP, New York Times)