Trong nhiều tháng qua, chính quyền Obama đã kín đáo tìm cách thúc đẩy Bình Nhưỡng từ bỏ tham vọng hạt nhân của mình. Thế nhưng, sự ra đi đột ngột của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Il đã khiến cho các nỗ lực của Washington có nguy cơ phải tạm dừng, đẩy lùi triển vọng giải trừ vũ khí nguyên tử trên bán đảo Triều Tiên mà Mỹ mong muốn.
Thái độ bối rối của Mỹ đã bộc lộ rõ trong việc chính quyền Obama phân vân không biết phản ứng sao sau khi được tin ông Kim Jong Il qua đời. Một trong những vấn đề được đặt ra là Mỹ có nên chính thức gửi lời chia buồn đến CHDCND Triều Tiên hay không, sau khi một số chuyên gia cho rằng nếu không làm thì sẽ khiến cho lãnh đạo tương lai tại Bình Nhưỡng là Kim Jong Un phật ý. Rốt cuộc thì ngành ngoại giao Mỹ đã chọn thái độ im lặng, khiến Mỹ là nước duy nhất trong vòng đàm phán 6 bên về hạt nhân CHDCND Triều Tiên không chia buồn với chế độ Bình Nhưỡng.
Trong khi Nhật Bản vốn rất cứng rắn với CHDCND Triều Tiên cũng đã nhanh chóng làm việc này. Từ Mỹ, ngày 19/12, Ngoại trưởng Hillary Clinton nói Washington hy vọng CHDCND Triều Tiên sẽ lựa chọn “con đường hòa bình” sau khi ông Kim Jong Il qua đời. Bà Clinton cũng hối thúc nước này hợp tác với cộng đồng quốc tế và cải thiện quan hệ với các nước láng giềng. “Hy vọng rằng sự lãnh đạo mới ở CHDCND Triều Tiên sẽ lựa chọn đưa đất nước họ vào con đường hòa bình bằng cách tôn trọng những cam kết của CHDCND Triều Tiên, cải thiện quan hệ với các nước láng giềng và tôn trọng quyền của người dân - bà Clinton nói trong một tuyên bố - Mỹ sẵn sàng giúp đỡ người dân CHDCND Triều Tiên và hối thúc những lãnh đạo mới hợp tác với cộng đồng quốc tế để tiến vào một giai đoạn hòa bình, thịnh vượng và an ninh lâu dài mới trên bán đảo Triều Tiên.
Nhà lãnh đạo Kim Jong Il và con trai Kim Jong Un. |
Trong thời gian qua, khi ông Kim Jong Il còn sống, các nhà ngoại giao Mỹ đã ít nhiều hiểu được cách ứng xử của nhà lãnh đạo này. Trong những tháng qua, một trong những ưu tiên mà Washington đặt ra là gây sức ép trên CHDCND Triều Tiên để nước này đình chỉ chương trình làm giàu uranium, dùng đó làm tiền đề cho việc tái lập vòng đàm phán 6 bên về giải trừ vũ khí hạt nhân của chế độ Bình Nhưỡng. Để đánh đổi lấy các nhượng bộ trên, Mỹ đã sẵn sàng tái cung cấp lương thực và các khoản viện trợ nhân đạo khác mà nước này đang rất cần.
Chính sách cây gậy và củ cà rốt truyền thống đó trong những ngày gần đây đã có dấu hiệu gặt hái được kết quả bước đầu. Các cuộc gặp gỡ song phương kín đáo tại Bắc Kinh vừa qua đã chuyển qua việc thảo luận các biện pháp cụ thể, theo đó, Mỹ cung cấp viện trợ còn CHDCND Triều Tiên đình chỉ chương trình làm giàu uranium. Một số nguồn tin còn cho biết là hai bên cũng thảo luận thêm về việc tái lập chương trình hồi hương hài cốt lính Mỹ tử trận trong cuộc chiến tranh Triều Tiên vào đầu thập niên 1950.
Tất cả những cuộc đàm phán nói trên hiện đã bị đình hoãn do việc ông Kim Jong Il từ trần, ít ra là trong suốt thời gian CHDCND Triều Tiên chịu tang vị lãnh đạo của họ. Một cách cụ thể, giới chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, họ đã tạm ngưng kế hoạch gửi 240.000 tấn hàng viện trợ nhân đạo cho CHDCND Triều Tiên, khoản trợ giúp lương thực đầu tiên mà Mỹ dành cho quốc gia châu Á này trong gần ba năm nay.
Cho đến khi nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong Il bị tai biến mạch máu não vào năm 2008, ít người biết đến Kim Jong Un (sinh năm 1982). Sau sự cố này, lãnh đạo CHDCND Triều Tiên nhanh chóng thực hiện kế hoạch đưa con lên thay. Tháng 9 năm ngoái, Kim Jong Un được chỉ định giữ những chức vụ chủ chốt trong bộ máy đảng Lao động Triều Tiên và được phong Đại tướng. Từ đó, người ta thường xuyên thấy Kim Jong Un xuất hiện bên cạnh cha. Giới phân tích nhận định, bà Kim Kyong Hui cũng được phong làm Đại tướng, em gái cố lãnh đạo CHDCND Triều Tiên và chồng của bà, ông Jang Song Thack, người được coi một cách không chính thức là nhân vật số hai của Bình Nhưỡng, là những người bảo đảm cho việc “cha truyền con nối”. Đây cũng là nhận định của giáo sư Kim Tae Hyun, Đại học Chung Ang Seoul. |
Hương Trà (Theo AFP, KBS)
