Nước Mỹ đang phải đối mặt với đợt bùng phát virus West Nile lây lan từ muỗi nghiêm trọng nhất trong vòng 2 thập kỷ qua, khi số liệu mới nhất từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) nước này ghi nhận ít nhất 48 ca nhiễm trên toàn quốc tính đến ngày 30/6 năm nay.
Đây là mức kỷ lục cao nhất kể từ năm 2004, vượt xa con số trung bình chỉ khoảng 10 ca vào cùng thời điểm này trong các năm trước. Đáng chú ý, có đến 23 bang đã báo cáo về sự hoạt động của loại virus này, đánh dấu mức lan rộng nhất trong vòng 10 năm trở lại đây.
Giới chức y tế Mỹ nhận định đây là tín hiệu cho thấy mùa muỗi năm nay không chỉ bắt đầu sớm hơn mà còn diễn biến mạnh mẽ hơn so với các dự báo ban đầu. Trong số các ca mắc được ghi nhận, tình hình đặc biệt nguy hiểm khi có tới 38 trường hợp chuyển nặng và gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh.
Điểm nóng dịch bệnh nghiêm trọng nhất hiện nay là bang Arizona với 32 ca nhiễm, trong đó riêng hạt Maricopa đã chiếm tới 29 ca. với 4 trường hợp đã tử vong. Theo các cơ quan y tế địa phương, những trận mưa lớn kết hợp với hoạt động tưới cây hàng ngày đã tạo điều kiện lý tưởng cho muỗi mang virus sinh trưởng mạnh mẽ.
Virus West Nile lây truyền chủ yếu sang người thông qua vết đốt của muỗi Culex sau khi chúng hút máu từ chim hoang dã. Ảnh: CDC Mỹ
West Nile là một loại virus thuộc họ Flaviviridae, lây truyền chủ yếu sang người thông qua vết đốt của muỗi Culex sau khi chúng hút máu từ chim hoang dã – nguồn chứa và là vật chủ chính của virus trong tự nhiên.
Được phát hiện lần đầu tiên tại Uganda vào năm 1937, virus này ban đầu chỉ lưu hành ở các khu vực thuộc châu Phi và Trung Đông. Tuy nhiên, kể từ khi xuất hiện tại bang New York (Mỹ) vào cuối thập niên 1990, virus West Nile đã nhanh chóng lan rộng và trở thành một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với sức khỏe cộng đồng tại khu vực Bắc Mỹ.
Đáng chú ý, đợt bùng phát diễn ra ngay trước thềm kỳ nghỉ lễ Quốc khánh Mỹ 4/7, thời điểm hàng triệu gia đình chuẩn bị tham gia các hoạt động tụ tập ngoài trời. Đây cũng là giai đoạn virus West Nile thường bắt đầu phát tán trên diện rộng trước khi chính thức đạt đỉnh dịch vào tháng 8.
Bà Erin Staples, chuyên gia về các bệnh do côn trùng truyền nhiễm, nhấn mạnh những số liệu báo động trên chính là lời nhắc nhở rõ ràng về một mùa muỗi đang hoành hành dữ dội, đòi hỏi mỗi người phải chủ động bảo vệ bản thân và gia đình trong suốt kỳ nghỉ.
Để hạn chế tối đa nguy cơ bị muỗi đốt, CDC Mỹ khuyến cáo người dân nên sử dụng các loại thuốc xịt chống muỗi chứa thành phần DEET đã được đăng ký với Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), đồng thời mặc quần áo dài, rộng rãi để che chắn cơ thể và hạn chế ra ngoài vào thời điểm chạng vạng hoặc bình minh khi muỗi hoạt động mạnh nhất.
Bên cạnh đó, việc sử dụng màn che cửa sổ hoặc bật máy điều hòa sẽ giúp ngăn muỗi xâm nhập vào nhà. Người dân cũng cần loại bỏ triệt để mọi nguồn nước đọng xung quanh nơi ở, bởi ngay cả một lượng nước nhỏ trong chiếc nắp chai úp ngược cũng đủ để muỗi đẻ trứng và sinh sản.
Nhìn lại lịch sử, virus West Nile lần đầu tiên được phát hiện tại Mỹ là vào năm 1999 tại New York, sau đó nhanh chóng lan rộng ra toàn quốc và từng đạt đỉnh điểm với gần 10.000 ca nhiễm vào năm 2003.
Trong vòng 10 năm trở lại đây, trung bình mỗi năm quốc gia này ghi nhận khoảng 2.000 trường hợp nhiễm virus West Nile, trong đó có hơn 1.200 ca biến chứng thần kinh nặng và khoảng 100 ca tử vong. Phần lớn người nhiễm thường không có triệu chứng hoặc chỉ biểu hiện nhẹ như sốt, đau đầu, đau nhức cơ thể, nôn mửa, tiêu chảy hoặc phát ban.
Tuy nhiên, khoảng 1/5 số người nhiễm sẽ phát bệnh rõ rệt, và có dưới 1% chuyển biến nguy hiểm thành viêm não hoặc viêm màng não. Nguy cơ trở bệnh nặng dẫn đến nhập viện và tử vong tăng cao rõ rệt ở những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người trên 60 tuổi, người mắc bệnh ung thư, cao huyết áp, bệnh thận hoặc người có hệ miễn dịch bị suy yếu.
Do hiện nay giới y khoa vẫn chưa tìm ra vaccine hay thuốc đặc trị cho virus West Nile, việc chữa trị chủ yếu dựa vào các biện pháp nâng đỡ thể trạng như hướng dẫn người bệnh nghỉ ngơi, uống nhiều nước và sử dụng các loại thuốc giảm triệu chứng thông thường. Đối với những ca bệnh chuyển biến nặng, bệnh nhân bắt buộc phải nhập viện để nhận được sự hỗ trợ kịp thời về hô hấp cũng như truyền dịch y tế.
Trước tình trạng số ca nhiễm virus West Nile tăng cao bất thường ngay từ đầu mùa và phân bố trên diện rộng, các cơ quan y tế Mỹ đang theo dõi sát sao diễn biến dịch bệnh trong những tuần tới. Đồng thời, người dân cũng được khuyến khích nghiêm túc thực hiện các biện pháp phòng ngừa đơn giản ngay từ bây giờ để tự bảo vệ sức khỏe của mình trong suốt mùa hè này.