Nghị định 321/2026/NĐ-CP quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng. Theo đó, mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công là 3,012 triệu đồng. Đây là căn cứ để tính mức trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi đối với người có công và thân nhân. Các khoản tính theo mức chuẩn được điều chỉnh khi mức chuẩn thay đổi và làm tròn đến hàng nghìn đồng.
Nghị định 321 có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Riêng các mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi hằng tháng tại Điều 4 được thực hiện từ ngày 1/7.
Mức trợ cấp hằng tháng được tính theo số liệt sĩ
Theo phụ lục ban hành kèm Nghị định, thân nhân của một liệt sĩ được hưởng trợ cấp 3,012 triệu đồng mỗi tháng. Thân nhân của hai liệt sĩ hưởng 6,024 triệu đồng, còn thân nhân của ba liệt sĩ trở lên hưởng 9,036 triệu đồng mỗi tháng.
Riêng con liệt sĩ chưa đủ 18 tuổi được hưởng trợ cấp 6,024 triệu đồng mỗi tháng. Khi xác định mức trợ cấp theo số liệt sĩ nêu trên, Nghị định loại trừ trường hợp con liệt sĩ chưa đủ 18 tuổi đã được quy định riêng.
Như vậy, các mức trợ cấp đối với thân nhân liệt sĩ được xác định dựa trên mức chuẩn mới và số liệt sĩ mà họ là thân nhân. Mức 9,036 triệu đồng tương ứng ba lần mức chuẩn, áp dụng đối với thân nhân của ba liệt sĩ trở lên.
Thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ chưa rõ thông tin tại điểm phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: Báo Bắc Ninh.
Ngoài trợ cấp hằng tháng, một số thân nhân liệt sĩ còn được hưởng thêm trợ cấp tuất nuôi dưỡng 2,41 triệu đồng mỗi tháng.
Nhóm này gồm cha đẻ, mẹ đẻ, người có công nuôi liệt sĩ, vợ hoặc chồng liệt sĩ sống cô đơn. Con liệt sĩ chưa đủ 18 tuổi mồ côi cả cha và mẹ cũng thuộc diện hưởng thêm khoản trợ cấp trên.
Trường hợp con liệt sĩ mồ côi cả cha và mẹ từ đủ 18 tuổi trở lên vẫn được hưởng thêm trợ cấp tuất nuôi dưỡng nếu tiếp tục đi học hoặc bị khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng.
Vợ hoặc chồng của liệt sĩ tái hôn hưởng hơn 3, triệu đồng
Nghị định cũng quy định mức trợ cấp 3,012 triệu đồng mỗi tháng đối với vợ hoặc chồng liệt sĩ đã lấy người khác nhưng vẫn thuộc một trong các trường hợp được hưởng chính sách.
Cụ thể, người tái hôn vẫn được hưởng trợ cấp nếu tiếp tục nuôi con liệt sĩ đến tuổi trưởng thành; chăm sóc cha đẻ, mẹ đẻ của liệt sĩ khi còn sống; hoặc do hoạt động cách mạng mà không có điều kiện chăm sóc cha, mẹ liệt sĩ khi còn sống.
Ngoài các khoản dành cho thân nhân liệt sĩ, Nghị định quy định Bà mẹ Việt Nam anh hùng được hưởng trợ cấp 9,036 triệu đồng và phụ cấp 2,524 triệu đồng mỗi tháng.
Trợ cấp người phục vụ người có công sống tại gia đình phổ biến ở mức 3,012 triệu đồng mỗi tháng. Trường hợp phục vụ thương binh, người hưởng chính sách như thương binh hoặc thương binh loại B có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên và có vết thương đặc biệt nặng, mức hưởng là 3,869 triệu đồng mỗi tháng.
Mức trợ cấp thờ cúng liệt sĩ tăng lên 1,6 triệu đồng/liệt sĩ/năm
Theo khoản 2 Điều 13 Nghị định 321/2026/NĐ-CP, mức trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là 1,6 triệu đồng/liệt sĩ/năm.
Dù Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, riêng chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ tại Điều 13 được thực hiện từ ngày 1/1/2027.
Do đó, đến hết ngày 31/12/2026, mức trợ cấp vẫn tiếp tục áp dụng theo Nghị định 75/2021/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung, với mức 1,4 triệu đồng/liệt sĩ/năm.
Theo Điều 28 Nghị định 131/2021/NĐ-CP, trường hợp liệt sĩ không còn thân nhân thuộc diện hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định về ưu đãi người có công, cá nhân được ủy quyền thờ cúng liệt sĩ thực hiện thủ tục đề nghị hưởng trợ cấp.
Trường hợp liệt sĩ còn thân nhân, người nhận trợ cấp là người được các thân nhân liệt sĩ ủy quyền bằng văn bản để đảm nhiệm việc thờ cúng.
Nếu liệt sĩ chỉ còn con, việc xác định người hưởng được thực hiện tùy từng trường hợp. Nếu có nhiều con, người nhận trợ cấp phải được những người con còn lại ủy quyền. Nếu chỉ có một người con hoặc chỉ còn một người con sống thì không phải làm văn bản ủy quyền.
Trường hợp con liệt sĩ giao người khác thờ cúng, người nhận trợ cấp là người được các con thống nhất ủy quyền.
Nếu liệt sĩ không còn thân nhân, hoặc chỉ còn một thân nhân nhưng người này bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, cư trú ở nước ngoài hoặc không xác định được nơi cư trú, người hưởng trợ cấp được xác định theo thứ tự những người thuộc hàng thừa kế theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Nhóm được ưu tiên gồm ông, bà nội ngoại; anh, chị, em ruột; cháu ruột của liệt sĩ trong một số trường hợp.
Nếu không còn những người này, việc ủy quyền có thể được thực hiện bởi những người thuộc hàng thừa kế tiếp theo như cụ nội, cụ ngoại; bác, chú, cậu, cô, dì ruột; cháu hoặc chắt ruột theo quan hệ được pháp luật quy định.
Nếu không xác định được người có thẩm quyền ủy quyền, cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc giao thờ cúng và giải quyết trợ cấp cho cơ quan, đơn vị theo quy định.
