Nhiều mẫu xe điện có kiểu dáng gần giống nhau nhưng được xếp vào các nhóm phương tiện khác nhau. Việc nhận diện đúng loại xe giúp phụ huynh lựa chọn phương tiện phù hợp với độ tuổi và điều kiện điều khiển của con em.
Theo hướng dẫn của Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai, xe đạp điện, xe máy điện và mô tô điện có những đặc điểm kỹ thuật, điều kiện sử dụng khác nhau. Trong đó, công suất động cơ, vận tốc thiết kế và cơ chế vận hành là những yếu tố cần được quan tâm khi xác định loại phương tiện.
Đối với xe đạp điện, theo Sửa đổi 1:2015 QCVN 68:2013/BGTVT, phương tiện phải có công suất động cơ điện lớn nhất không quá 250 W, vận tốc thiết kế lớn nhất khi vận hành bằng động cơ điện không quá 25 km/h và khối lượng bản thân, bao gồm cả ắc quy, không quá 40 kg.
Tuy nhiên, cần phân biệt quy chuẩn kỹ thuật này với quy định phân loại phương tiện tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024. Theo điểm b khoản 2 Điều 34, xe đạp máy, bao gồm cả xe đạp điện, là xe đạp có trợ lực từ động cơ, trong đó nguồn động lực từ động cơ bị ngắt khi người điều khiển dừng đạp hoặc khi xe đạt tốc độ 25 km/h.
Như vậy, không thể chỉ căn cứ vào việc phương tiện có bàn đạp hoặc công suất động cơ nhỏ để kết luận đó là xe đạp máy theo quy định của Luật. Người điều khiển xe đạp máy không phải có giấy phép lái xe và pháp luật không quy định độ tuổi tối thiểu riêng đối với loại phương tiện này.
Phụ huynh cần nhận diện đúng loại xe điện để tránh mua phương tiện không phù hợp với độ tuổi của con. (Ảnh minh hoạ)
Trong khi đó, xe máy điện thuộc nhóm xe gắn máy phải đáp ứng điều kiện về công suất động cơ không lớn hơn 4 kW và vận tốc thiết kế không lớn hơn 50 km/h. Người điều khiển phải đủ 16 tuổi trở lên. Loại phương tiện này không yêu cầu giấy phép lái xe nhưng phải được đăng ký, gắn biển số theo quy định.
Đối với mô tô điện hai bánh, phương tiện có công suất động cơ điện trên 4 kW hoặc vận tốc thiết kế trên 50 km/h không còn thuộc nhóm xe gắn máy mà được xếp vào nhóm xe mô tô.
Người điều khiển mô tô điện hai bánh phải đủ 18 tuổi trở lên và có giấy phép lái xe phù hợp. Cụ thể, người điều khiển xe có công suất động cơ điện đến 11 kW phải có giấy phép lái xe hạng A1 hoặc A; trường hợp công suất trên 11 kW phải có giấy phép lái xe hạng A. Phương tiện cũng phải được đăng ký và gắn biển số theo quy định.
Một điểm đáng chú ý là quy định kỹ thuật về xe đạp điện tại QCVN 68:2013/BGTVT và quy định phân loại xe đạp máy tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 có sự khác biệt về điều kiện vận hành. Vì vậy, việc xác định một phương tiện cụ thể thuộc nhóm nào cần căn cứ vào quy định hiện hành, hồ sơ kỹ thuật và tài liệu chứng nhận chất lượng của xe, thay vì chỉ nhìn hình dáng bên ngoài, bàn đạp hoặc thông số công suất ghi trên tem xe.
Trước thực tế nhiều loại xe điện có thiết kế tương tự nhau, Đội Đăng ký, quản lý phương tiện, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai khuyến cáo phụ huynh kiểm tra kỹ công suất động cơ, vận tốc thiết kế, khối lượng và hồ sơ chứng nhận chất lượng trước khi mua xe cho con.
Phụ huynh cần lựa chọn phương tiện phù hợp với độ tuổi, điều kiện điều khiển và giấy phép lái xe theo quy định; không tự ý thay đổi kết cấu, nâng công suất hoặc tốc độ xe làm ảnh hưởng đến đặc tính kỹ thuật, an toàn của phương tiện. Đặc biệt, không giao xe cho con em khi chưa đủ điều kiện điều khiển theo quy định.