24 năm qua, chú Tễu đã bước ra khỏi “bờ ao nhà mình” làm những cuộc hành trình sang nhiều nước châu Âu, châu Á, châu Mỹ nhưng đây là lần đầu tiên, chú Tễu đến với đất nước Na uy để tham dự Mela Festival vào trung tuần tháng 8 vừa qua.
Mela Festival được tổ chức ngay tại cảng trung tâm của Thủ đô Oslo - một thành phố xanh - sạch - đẹp và yên tĩnh của đất nước này. Ở Na uy, số người Việt Nam (VN) sinh sống có tới gần 20.000 người, nhưng không phải tất cả trong số họ đều hướng về đất nước. Vẫn có những người không thiện cảm với dân tộc nên họ dễ bị kích động khi có những đoàn từ VN sang. Vì thế mà để đón đoàn múa rối nước VN sang dự festival, Ban tổ chức cũng đã chuẩn bị khá chu đáo để đề phòng những tình huống xấu xảy ra. Có phóng viên nước bạn đã thẳng thắn hỏi ông trưởng đoàn Vương Duy Biên rằng: “Có phải múa rối nước VN là của cộng sản nên những Việt kiều ở đây đã tẩy chay?”. ông Biên đã nói rằng: Múa rối nước Việt Nam đã có từ hàng ngàn năm nay, các thế hệ nghệ sĩ chúng tôi chỉ làm cái việc tiếp tục duy trì và lưu giữ di sản văn hóa độc đáo đó của dân tộc.
 Khán giả Na uy bị mê hoặc bởi nghệ thuật múa rối Việt Nam. Ảnh: NH |
3 ngày tại Mela Festival, 9 buổi biểu diễn của đoàn VN bao giờ cũng thu hút rất đông khán giả. Nghệ thuật múa rối nước độc đáo của VN đã trở thành sứ giả đắc địa quảng bá cho văn hóa truyền thống của dân tộc. Cũng từ festival này, múa rối nước VN đã được nhiều đoàn bạn dạm lời sẽ mời tham dự trong các festival của họ.
Cũng trong chuyến đi này, Nhà hát Múa rối VN còn tham dự Sziget Festival ở Hunggari, đây là festival âm nhạc lớn nhất châu Âu, năm nay hội tụ khoảng 500 ban nhạc tới từ các nước.
Được tổ chức trên một hòn đảo của sông Đanuyp nằm giữa thủ đô Buđapets – một trong những dòng sông đẹp và thơ mộng của châu Âu, các nhà tổ chức đã bằng mọi cách quảng bá cho festival. Công việc tổ chức được chuẩn bị từ trước mấy năm, khán giả đến đây không chỉ được thưởng thức nghệ thuật mà như đi picnic trên đảo. Nếu mua vé tuần, khán giả vừa được xem nghệ thuật lại vừa được cắm lều ngủ trên đảo. Giá vé tuần là 300 đô-la, giá vé 1 ngày là 60 đô-la, vậy mà nhiều người vẫn phải mua vé chợ đen với giá 500 đô-la cho vé tuần và 200 đô-la cho vé ngày.
Khó có thể tưởng tượng được quy mô của Sziget Festival bởi sự hoành tráng và đa dạng của các tiết mục tham dự. Các ban nhạc dân tộc, ban nhạc đường phố, rối dây, rối người, rối bóng... cùng nhau đua tài trước sự chứng kiến của hàng ngàn khán giả đến từ Pháp, Đức, Anh, Mỹ, Ý, Thụy Điển, Tây Ban Nha... Không giống như việc kinh doanh nghệ thuật ở mỗi quốc gia thường phải đón lõng thị hiếu thay đổi món hàng để hợp khẩu vị của công chúng, Sziget Festival như một đại tiệc, suốt 1 tuần liền khán giả được thưởng thức đủ sơn hào hải vị mang đến từ nhiều nước, thỏa mãn được đủ mọi đối tượng khán giả khiến cho Thủ đô Buđapet vốn được coi là Paris của Đông Âu những ngày này càng trở nên lung linh, náo nhiệt.
Đến Sziget Festival, Nhà hát Múa rối VN tham dự bằng vở Hồn quê - một tác phẩm múa rối tổng hợp kết hợp cả rối nước và nghệ thuật sắp đặt. Sự độc đáo của múa rối nước VN luôn là điều hấp dẫn đối với bạn bè quốc tế nên sân khấu Hồn quê của VN đã trở thành một trong những sân khấu chính của festival. 10 buổi biểu diễn Hồn quê mà hôm nào cũng có hàng ngàn người xem. Họ yên lặng chăm chú dõi theo và cuối cùng thì cả sân khấu vỡ òa trong tiếng vỗ tay, huýt sáo khi vở diễn kết thúc. Ông Giám đốc festival rất vui và hãnh diện vì sự có mặt của đoàn VN. Còn ông Giám đốc Vương Duy Biên thì bày tỏ cảm giác sau khi tham dự Sziget Festival: Có quá nhiều điều sân khấu VN phải ao ước. Nhưng có lẽ cái lớn nhất mà các nghệ sĩ làm được là đã đem hình ảnh đất nước, con người, văn hóa VN đến với bạn bè quốc tế để họ hiểu và đến với chúng ta.
Lan Hương