Nói đến chuyện khán giả luôn bị rối con mắt khi xem ca nhạc bởi hai lẽ; một là quá nhiều múa minh họa trong một chương trình, hai là nhiều điệu múa minh họa na ná nhau về động tác và đôi khi bị biến dạng sang các động tác nhảy, chẳng khác gì các bài tập thể dục, không hợp với bài hát. Hình ảnh ca sĩ hát một đằng và nghệ sĩ múa một nẻo không còn là chuyện hiếm.
Phải nói hiện nay múa minh hoạ trở thành "mốt" thời thượng, cho dù nhiều bài hát không cần múa kèm theo, nhưng ca sĩ lại muốn làm sang cho mình, chứ không tính tới hiệu quả nghệ thuật của tác phẩm. Nhiều tiết mục múa bị lẫn lộn giữa múa trang trí, chỉ làm đẹp sân khấu, với múa thuyết minh, được dàn dựng theo nội dung ca khúc. Vậy, khi nào cần hoặc không cần tới múa minh họa, luôn là câu hỏi khá hóc búa đối với những ngôi sao đã thành danh. Hiện có quá nhiều ca sĩ trẻ còn non yếu kỹ thuật biểu diễn và đa số giọng hát chưa vững vàng, nên việc cần tới múa minh họa như một cứu cánh tất yếu. Họ cần dựa vào sự làm rối con mắt người xem của các tiết mục múa, để khoả lấp những sự bấp bênh của giọng hát, nhằm lôi kéo khán giả trẻ chạy theo cái vỏ bề ngoài của tiết điệu, lấy vui là chính, chứ không cần thưởng thức nghệ thuật.
 |
Chẳng cứ những ca sĩ mới vào nghề cần tới múa minh họa mà ngay cả những ca sĩ đã thành danh nhiều khi cũng lạm dụng múa minh họa như một phép màu muốn biến bài hát của mình trở nên sáng giá nhưng thật sự hiệu quả thì ngược lại. Về hiện tượng này chẳng ai có thể quên ca sĩ Quang Vinh, từng là thần tượng của các fan teen, có lần đã vẽ lên câu chuyện minh họa bằng nhóm múa ăn mặc rất lộn xộn, khua kiếm rượt đuổi, đánh nhau để cứu người đẹp trong bài hát "Alibaba". Ấy thế rồi tức hứng, ca sĩ cũng vác kiếm và tự vung những đường kiếm khuềnh khoàng rất vô duyên. Đến khi người đẹp hiện ra thì, chỉ với một chiếc áo ngực ở phần trên cơ thể, để lộ da thịt một cách hết sức phản cảm. Hoặc như ca sĩ Lâm Hùng đã từng cho diễn minh họa một vai hồn lìa khỏi xác, hiên ngang đánh chết kẻ tình địch trong ca khúc "Lại một người nữa ra đi"... Cách đây không lâu, trong đêm diễn trở lại đầu tiên của mình tại TP. HCM, sau những năm xuất ngoại, ca sĩ Hồng Ngọc đã mặc chiếc áo ngủ, uốn éo qua bài hát "Đừng xa em đêm nay" của Đức Huy; bên cạnh đó cô còn cho một anh chàng cởi trần, múa loanh quanh, nhằm diễn tả tình trạng cô đơn, nhớ nhung của cô gái. Chính những chi tiết minh họa kệch cỡm này của những nhà biên đạo múa nghiệp dư đã làm giảm chất lượng đêm diễn. Nhiều khi, khán giả còn bị tra tấn bởi những màn múa minh hoạ cho các chương trình ca nhạc, trên truyền hình, với hình ảnh các vũ công, lúc lắc ngực, lúc lại lắc mông, rồi có khi run lên và trườn, bò một cách vô cảm khá phổ biến. Việc lạm dụng múa quá mức và hở hang chỉ có tác hại làm khán giả rối mắt, mất tập trung khi nghe hát mà thôi.
Phải nói thị trường ca nhạc ở các thành phố lớn ngày càng phát triển càng làm cho nghề múa minh hoạ lớn mạnh. Do đó việc ca sĩ hát kèm theo nhóm múa minh hoạ như là một nhu cầu tự nhiên. Thậm chí có những ca sĩ để thể hiện đẳng cấp của mình đã bỏ tiền nuôi hẳn vũ đoàn riêng cho mình, như Đan Trường, Mỹ Tâm, Hồ Ngọc Hà, Lam Trường, Đàm Vĩnh Hưng... Trong đó có một số vũ đoàn còn thành lập hẳn công ty để "đánh quả" trọn gói đêm diễn và đào tào diễn viên múa trẻ.
Hiện ở TP. HCM có khoảng 45 nhóm múa lớn nhỏ khác nhau, gồm gần 400 diễn viên chuyên đi múa minh hoạ cho đủ mọi loại hình hoạt động, không cứ ca nhạc. Có nhiều nhóm múa minh hoạ có nghề và nổi tiếng đã lập thành các vũ đoàn lớn hoạt động bài bản như Rex, ABC, Hoàng Thông, Rạng Đông, Mai Trắng, Phương Việt, Kim Quy, Arabesque... Các vũ đoàn này có cả những tiết múc múa độc lập, được dàn dựng công phu để phục vụ các chương trình ca múa nhạc lớn, tuy nhiên họ chủ yếu kiếm ăn bằng công việc múa minh hoạ ca nhạc.
 Hồ Ngọc Hà bốc lửa cùng vũ đoàn Hoàng Thông. Ảnh: Phan Thành Tín. |
Có thể nói hàng trăm ca sĩ trẻ ra đời hàng năm đã kéo theo công việc khá sôi động cho diễn viên múa minh hoạ. Có những nhóm múa phải chạy "sô" không kém các ca sĩ sao. Mặc dù cát xê của diễn viên múa khá thấp tuỳ quy mô của đêm diễn, từ 50.000đ đến 100.000đ một suất, nhưng nếu chạy được năm bảy "sô" trong một đêm, thì họ cũng kiếm được một khoản không nhỏ.
Nhưng vì các tiết mục múa minh hoạ không có gì phức tạp nên nhiều khi họ chỉ múa đi múa lại một vài điệu giống nhau cho tất cả các tụ điểm biểu diễn. Khán giả lắm lúc xem đi xem lại, cũng thấy nhàm và ngao ngán bởi sự nghèo nàn này, dù ca sĩ có hát hay đến mấy. Thực ra ở các vũ đoàn lớn hiện nay, thường gồm những sinh viên múa mới ra trường hoặc còn đi học về đầu quân nên dễ chấp nhận múa làm nền cho các ca sĩ, để kiếm sống qua ngày. Bên cạnh đó không ít các nhóm múa chỉ được học qua loa vài tháng những điệu múa hiện đại, nhằm mưu sinh, nên các tiết mục múa đều nghèo nàn về nội dung mà chủ yếu thực hiện các động tác nhảy, tạo không khí nhộn nhịp hoặc làm trang trí cho sân khấu mà thôi. Lại nữa, không ít nhóm thiếu biên đạo múa chuyên nghiệp nên khi phối hợp với ca sĩ thường khó ăn ý hoặc xảy ra chuyện ông chẳng bà chuộc là chuyện thường ngày.
Ai cũng rõ, cực chẳng đã những nghệ sĩ múa mới phải đi làm nền cho ca sĩ, trong các chương trình ca nhạc. Ngoại trừ những thợ múa ra đời nhanh chóng qua vài tháng học mót để hành nghề, còn đa số đều là những sinh viên đã học không dưới 5 năm của trường múa chính quy. Họ đã khổ luyện để thành tài, nhưng thật đáng tiếc, nghề múa chưa có đất sống một cách độc lập trong cơ chế thị trường hiện nay. Họ đành dấn thân múa minh hoạ cho bất kể ai và không biết ngày mai sẽ phải nhảy kiểu gì để vui mắt người xem.
Lưu Kường