Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đề xuất thay đổi quy trình giao dịch, bổ sung mã định danh điện tử và điều chỉnh thủ tục hợp đồng mua bán căn hộ chung cư. Những nội dung này có thể ảnh hưởng đến cách người dân tìm hiểu thông tin, ký hợp đồng và thực hiện giao dịch bất động sản nếu được thông qua.
Giao dịch nhà đất có quy trình thống nhất hơn
Theo Bộ Xây dựng, quy định hiện hành chủ yếu điều chỉnh theo từng loại giao dịch, chưa hình thành quy trình thống nhất từ công khai thông tin, kiểm tra điều kiện pháp lý, ký hợp đồng, thanh toán, bàn giao đến hoàn tất thủ tục đăng ký.
Vì vậy, dự thảo đề xuất bổ sung quy định về quy trình giao dịch bất động sản nhằm làm rõ trình tự thực hiện, trách nhiệm của các bên và cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan.
Với người mua nhà, nội dung đáng chú ý là việc kiểm tra thông tin, điều kiện pháp lý của bất động sản được đặt trong quy trình giao dịch tổng thể, thay vì chỉ tập trung vào khâu ký hợp đồng. Người bán và các bên liên quan cũng cần thực hiện trách nhiệm theo trình tự được quy định.
Tuy nhiên, tài liệu chưa nêu đầy đủ từng bước, hồ sơ cụ thể mà người dân phải thực hiện theo quy trình mới. Do đó, chưa thể kết luận người mua sẽ phải bổ sung hay được miễn giấy tờ nào.
Bất động sản được đề xuất cấp mã định danh điện tử
Dự thảo đề xuất bổ sung mã định danh điện tử đối với các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở. Đồng thời, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản được định hướng hoàn thiện theo hướng dữ liệu đầy đủ, chính xác, được cập nhật kịp thời.
Cùng với đó, dự thảo đề xuất quy định rõ hơn việc công khai thông tin dự án bất động sản đưa vào kinh doanh, thời điểm công khai và trách nhiệm cập nhật thông tin của doanh nghiệp.
Nếu các đề xuất được thông qua và triển khai, người dân có thể được tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thông tin phục vụ quyết định mua bán nhà đất. Dù vậy, mã định danh điện tử không đồng nghĩa với việc người mua chỉ cần tra cứu mã là có thể xác minh toàn bộ tình trạng pháp lý của bất động sản. Phạm vi thông tin có thể tra cứu còn phụ thuộc vào dữ liệu được cung cấp và cách thức vận hành hệ thống.
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đề xuất bổ sung quy trình giao dịch thống nhất, mã định danh điện tử và thay đổi thủ tục đối với hợp đồng mua bán căn hộ chung cư. (Ảnh minh họa)
Mua căn hộ chung cư có thể thay đổi thủ tục hợp đồng
Một đề xuất cụ thể liên quan trực tiếp đến người mua căn hộ chung cư là thay đổi thủ tục đăng ký hợp đồng mua bán theo mẫu.
Theo dự thảo, hợp đồng mua bán căn hộ chung cư phải được công khai trên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản trước khi áp dụng, đồng thời không phải thực hiện thủ tục đăng ký, công khai hợp đồng theo quy định của pháp luật khác.
Đề xuất này nhằm xử lý sự chồng chéo giữa quy định về kinh doanh bất động sản và pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Nếu được thông qua theo phương án trên, thủ tục liên quan đến hợp đồng mua bán căn hộ chung cư sẽ có sự thay đổi.
Người dân cần lưu ý đây mới là nội dung dự kiến. Việc đề xuất bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng không có nghĩa là bỏ hợp đồng mua bán hoặc miễn các nghĩa vụ pháp lý khác của người mua và bên bán.
Trách nhiệm làm thủ tục cấp giấy chứng nhận được đề xuất làm rõ
Dự thảo cũng đề cập việc hoàn thiện quy định về thời hạn nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Nội dung này xuất phát từ những vướng mắc trong việc phân định trách nhiệm của chủ đầu tư và bên mua, bên thuê mua khi lập hồ sơ, thực hiện thủ tục, bàn giao giấy tờ và phối hợp giải quyết.
Theo Bộ Xây dựng, việc chưa phân định rõ trách nhiệm có thể dẫn đến chậm cấp giấy chứng nhận, ảnh hưởng đến quyền lợi của người mua và phát sinh tranh chấp.
Vì vậy, đây là nội dung người mua nhà tại các dự án cần quan tâm. Tuy nhiên, để xác định chính xác chủ đầu tư phải thực hiện công việc gì, trong thời hạn bao lâu và người mua cần phối hợp ra sao, cần căn cứ quy định cuối cùng được thông qua cùng các văn bản hướng dẫn thi hành.