Một số nguy cơ cần biết khi dùng thuốc điều trị cơn bốc hỏa ở phụ nữ

1. Khi nào cần điều trị cơn bốc hỏa?

Cơn bốc hỏa là triệu chứng thường gặp trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, xuất hiện do sự suy giảm nồng độ estrogen trong cơ thể. Nhiều phụ nữ chỉ gặp các cơn bốc hỏa nhẹ và có thể kiểm soát bằng thay đổi lối sống.

Tuy nhiên, ở một số trường hợp, các cơn bốc hỏa xảy ra nhiều lần trong ngày hoặc ban đêm, gây mất ngủ, mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Khi đó, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định thuốc điều trị.

Các lựa chọn điều trị hiện nay bao gồm liệu pháp hormone thay thế và một số thuốc không chứa hormone như thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc chống co giật.

2. Một số nguy cơ cần chú ý

2.1 Đối với liệu pháp hormone trị bốc hỏa

Liệu pháp hormone thay thế (HRT) được xem là phương pháp hiệu quả nhất trong điều trị các triệu chứng vận mạch của mãn kinh, bao gồm bốc hỏa và đổ mồ hôi ban đêm. Tuy nhiên, một số phụ nữ có thể gặp các tác dụng không mong muốn như căng tức ngực, đau đầu, buồn nôn, chướng bụng hoặc ra huyết âm đạo bất thường. Ngoài ra, việc sử dụng hormone cần được cá thể hóa dựa trên tuổi, thời điểm mãn kinh và tiền sử bệnh lý.

Bên cạnh đó, HRT có thể không phù hợp với một số nhóm phụ nữ có bệnh lý nền hoặc nguy cơ cao:

Phụ nữ đang mắc hoặc có tiền sử ung thư vú thường không được khuyến cáo sử dụng HRT, trừ những trường hợp đặc biệt được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và theo dõi chặt chẽ. Tương tự, những người có tiền sử ung thư nội mạc tử cung hoặc chảy máu tử cung bất thường chưa rõ nguyên nhân cần được thăm khám kỹ trước khi cân nhắc điều trị.

Ngoài ra, estrogen có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi, đặc biệt trong thời gian đầu sử dụng. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận nguy cơ đột quỵ thiếu máu não có thể tăng ở phụ nữ có sẵn các yếu tố nguy cơ tim mạch. Người mắc bệnh gan nặng cũng cần thận trọng do gan là cơ quan chuyển hóa chính của hormone, việc suy giảm chức năng gan có thể làm tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn. Vì vậy, HRT chỉ nên được sử dụng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ.

2.2 Đối với các thuốc không chứa hormone

Đối với những phụ nữ không thể hoặc không muốn sử dụng hormone, bác sĩ có thể cân nhắc một số thuốc không chứa hormone để kiểm soát cơn bốc hỏa.

- Các thuốc chống trầm cảm thuộc nhóm SSRI hoặc SNRI đã được chứng minh có thể giúp giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của các cơn bốc hỏa ở một số phụ nữ. Tuy nhiên, người dùng có thể gặp các tác dụng phụ như buồn nôn, khô miệng, mất ngủ, đau đầu, giảm ham muốn tình dục hoặc tăng huyết áp tùy từng loại thuốc.

- Gabapentin, một thuốc thường dùng trong điều trị động kinh và đau thần kinh, cũng được sử dụng trong một số trường hợp bốc hỏa mức độ trung bình đến nặng. Thuốc có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc phù ngoại vi.

- Clonidine, thuốc điều trị tăng huyết áp, đôi khi được sử dụng để giảm triệu chứng bốc hỏa nhưng hiệu quả thường khiêm tốn hơn so với liệu pháp hormone. Các tác dụng phụ có thể gặp gồm khô miệng, táo bón, hạ huyết áp tư thế đứng và buồn ngủ.

2.3 Nguy cơ từ tự ý dùng thuốc

Nguy cơ đáng lo ngại nhất không nằm ở bản thân thuốc mà ở việc sử dụng thuốc không đúng chỉ định. Không ít phụ nữ tự mua thuốc nội tiết hoặc sử dụng lại đơn thuốc của người khác mà không được đánh giá đầy đủ về tình trạng sức khỏe. Điều này có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ hoặc bỏ sót các chống chỉ định quan trọng.

Đặc biệt, việc tự ý dùng hormone ở phụ nữ có tiền sử huyết khối, ung thư phụ thuộc hormone hoặc bệnh tim mạch có thể gây những hậu quả nghiêm trọng. Bên cạnh đó, việc ngừng thuốc đột ngột hoặc tự ý thay đổi liều lượng cũng có thể khiến triệu chứng tái phát hoặc làm tăng nguy cơ xuất hiện tác dụng không mong muốn.

3. Những lưu ý giúp sử dụng thuốc an toàn

Để bảo đảm hiệu quả và an toàn khi điều trị cơn bốc hỏa, phụ nữ cần:

• Khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân và mức độ triệu chứng trước khi dùng thuốc.
• Thông báo cho bác sĩ về các bệnh lý đang mắc và các thuốc đang sử dụng.
• Tuân thủ đúng liều lượng và thời gian điều trị được chỉ định.
• Không tự ý mua thuốc nội tiết hoặc dùng lại đơn thuốc của người khác.
• Tái khám định kỳ để đánh giá hiệu quả điều trị và theo dõi các tác dụng không mong muốn.

Thuốc có thể giúp kiểm soát hiệu quả cơn bốc hỏa và cải thiện chất lượng cuộc sống cho phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh. Tuy nhiên, mỗi nhóm thuốc đều có những lợi ích và nguy cơ riêng. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cần được thực hiện dưới sự tư vấn và theo dõi của bác sĩ để đạt hiệu quả tối ưu và hạn chế rủi ro cho sức khỏe.

Mời độc giả xem thêm video: