Thời gian vụt trôi như bóng câu qua cửa sổ, một ngày kia có ai đó giật mình hoảng hốt nhận ra mình không còn trẻ nữa! Những nét thanh xuân tàn phai theo ngày tháng, còn bệnh tật, mệt mỏi lại rủ nhau đến ngày một nhiều, điều đó khiến không ít người cao tuổi rơi vào tình trạng stress, thất vọng. Như một người bạn cho sức khỏe tuổi già, bằng cách viết hóm hỉnh, dung dị, không thiếu những cảm xúc của văn học, cuốn sách "Sức khỏe người cao tuổi" của TS.BS. Nguyễn Ý Đức - một chuyên gia về Lão khoa của Mỹ mang đến những kiến thức về sức khỏe tinh thần và thể chất cho những ai đã, đang và sẽ bước vào tuổi già.
 TS.BS. Nguyễn Ý Đức (người ngồi giữa) đang tư vấn về sức khỏe cho những người cao tuổi. |
Trở thành "người cao tuổi" là một may mắn
Lão hóa là một quá trình tự nhiên, dù ta muốn hay không thì tuổi già vẫn cứ đến. Nhưng làm thế nào để có được một tuổi già "sống vui, sống khỏe"? Với dung lượng gần 400 trang, "Sức khỏe người cao tuổi' của BS. Nguyễn Ý Đức đã đề cập khá toàn diện những vấn đề của sức khỏe tuổi già. Bằng cách viết giản dị của một người có thâm niên cộng tác với nhiều tờ báo quen thuộc với bạn đọc như Sức khỏe & Đời sống, Sài gòn tiếp thị, Thuốc và sức khỏe... và bằng chính trải nghiệm của một người ở "tuổi vàng", BS. Nguyễn Ý Đức đã dẫn dắt người đọc đi từ những hiểu biết rất cơ bản về những thay đổi về tâm sinh lý của con người khi bước sang tuổi già, đến những bệnh mà người cao tuổi thường mắc phải, đời sống tinh thần của tuổi già như thế nào, vì sao họ dễ buồn, vì sao phải khám sức khỏe định kỳ... cũng như cách hướng dẫn bạn đọc những biện pháp đảm bảo an toàn sức khỏe trong sinh hoạt hàng ngày, ý nghĩa của các xét nghiệm... Có lẽ rất nhiều người khi đọc điều này mới hiểu ra rằng, khi ta già đi không phải là điều đáng buồn mà đi đến được tuổi già thực sự may mắn và hạnh phúc.
Trên thực tế, không phải tất cả mọi bệnh nhân, dù là người già hay người trẻ khi đi khám bệnh cũng đều được bác sĩ tư vấn, trả lời tất cả những thắc mắc liên quan đến sức khỏe của mình. Họ tuân thủ dùng thuốc đều đặn theo chỉ định của bác sĩ, tin tưởng vào bác sĩ nhưng chưa thực sự biết được vì sao mình cần phải dùng thuốc hằng ngày đều đặn, phải kiểm soát đường huyết, huyết áp thường xuyên, những biến chứng bệnh của mình là gì nếu không được điều trị tốt?... Kinh nghiệm hoạt động lâu năm trong lĩnh vực bác sĩ gia đình đã giúp BS. Nguyễn Ý Đức khéo léo viết ra những điều mà người bệnh thực sự muốn hỏi, thực sự muốn biết.
 Buổi giới thiệu cuốn sách Sức khỏe người cao tuổi tại Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông Tây. |
Những cuốn sách khoa học thường khô khan và không dễ hấp hẫn người đọc "ngoại đạo" nhưng "Sức khỏe người cao tuổi" của BS. Nguyễn Ý Đức lại có cách tiếp cận mới. Các vấn đề người viết nêu ra không phải là khoa học cao siêu, trừu tượng mà rất gần gũi với bạn đọc, ngay cả cách dẫn dắt vấn đề cũng từ bắt đầu từ những câu chuyện đời thường. Bởi đối tượng mà ông hướng tới không phải là các bác sĩ mà là cộng đồng, không chỉ cho bản thân người cao tuổi mà còn cho những ai đang và sẽ bước vào tuổi già..
Tâm huyết của người viết
TS.BS. Nguyễn Ý Đức tốt nghiệp tại Trường đại học Y dược Sài Gòn năm 1963, ông đã có trên 40 năm hành nghề về Y khoa gia đình, lão khoa tại Việt Nam và Mỹ. Là tác giả của nhiều sách và bài viết tiếng Việt về sức khỏe, dinh dưỡng và những vấn đề y tế xã hội đã được in, phát hành ở Việt Nam và nước ngoài.
Ông cho biết, để hoàn thành được cuốn sách "Sức khỏe người cao tuổi" không chỉ bằng những kiến thức tích lũy hơn 40 năm qua, mà ông phải đọc từ rất nhiều sách chuyên khoa khác nhau, đôi khi đọc vài bài viết mới tìm thấy được vài câu cần tìm. Mỗi bài viết trong sách thường mất từ 5-6 giờ thậm chí hơn mới có thể hoàn thành. Vì vừa phải đảm bảo tính chính xác của khoa học vừa có văn phong giản dị dễ hiểu với người dân, giúp họ phòng tránh bệnh tốt nhất. Đọc "Sức khỏe người cao tuổi" người dân tiếp cận với y học không chỉ bằng các thuật ngữ khoa học mà còn từ những câu thơ, ca dao, tục ngữ quen thuộc, hóm hỉnh. Khi nói về tình yêu, nhu cầu tình dục của người cao tuổi, BS. Nguyễn Ý Đức đã vào đề bằng câu thơ của Vũ Hoàng Chương: "Tuổi đó tuổi vàng hay tuổi ngọc. Yêu nhau ai tính tuổi bao giờ..". Hay trong bài "Nguy cơ gây ra bệnh tim mạch", tác giả đã nhân hóa trái tim như một con người, bởi "tim cũng dạt dào những tình cảm yêu thương, được mọi người nâng niu ca ngợi". Ông cũng lấy những ý thơ trong một bài kệ của Vạn Hạnh Thiền sư như một lời khuyên để phòng tránh bệnh tim mạch:
BS. Nguyễn Ý Đức chia sẻ, với những kiến thức về sức khỏe mà ông trình bày trong cuốn sách không chỉ là cẩm nang cho người cao tuổi mà còn có ý nghĩa người trẻ, giúp họ hiểu nhiều hơn với những thay đổi của ông bà, cha mẹ và chăm sóc họ tốt hơn.
Sự đón nhận của bạn đọc
GS.TS Phạm Thắng, Viện trưởng Viện lão khoa quốc gia cho biết, người cao tuổi nước ta hiện nay có khoảng trên 8 triệu người, chiếm 9,8% dân số. Theo quy định của quốc tế, nếu người cao tuổi chiếm trên 10% dân số thì quốc gia đó coi như có dân số già. Ngoài công sinh thành dưỡng dục con cháu, tổ chức một gia đình hòa hợp theo truyền thống, người cao tuổi nước ta còn là nguồn nội lực quý giá cho việc đổi mới, ổn định và phát triển đất nước. Vì vậy vấn đề sức khỏe người cao tuổi đang là vấn đề ngày càng được xã hội quan tâm. Bản thân người cao tuổi muốn hiểu biết và phòng tránh những bệnh tật cho mình, con cháu cần hiểu biết để chăm sóc ông bà, cha mẹ. Sự hiểu biết này rất cần thiết và quan trọng vì nó còn có thể giúp chúng ta hợp tác với bác sĩ trong việc chữa trị nếu chẳng may lâm bệnh... Thuốc men ta nhờ thầy thuốc, còn ý chí nội công là do bản thân ta. Muốn có ý chí thì cần đến tri thức là sự hiểu biết căn bản. Cuốn sách "Sức khỏe người cao tuổi" chính là một chút kiến thức cần thiết cho hành trang của đời người, dù là đang ở đoạn giữa hay là đoạn cuối.
 Sự quan tâm của độc giả trẻ tuổi với cuốn sách Sức khỏe về người cao tuổi. |
Tại buổi giới thiệu cuốn sách tại Thư viện cà phê Đông Tây- Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông Tây, rất nhiều nhà văn, nhà khoa học đã đến tham dự. Ra mắt một cuốn sách mang tính khoa học trước những bậc thầy về văn chương chữ nghĩa như dịch giả Hoàng Tử Huyến, dịch giả Thúy Toàn, nhà văn Bảo Ninh, nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên... có vẻ như hơi xa lạ? Nhưng sự gần gũi, thiết thực với cuộc sống mà cuốn sách mang lại đã được họ đón nhận. GS. Văn Như Cương là người tỏ ra rất hào hứng khi cầm cuốn sách, ông hy vọng sẽ tìm được những lời khuyên bổ ích cho sức khỏe qua cuốn sách này, như cách kiểm soát huyết áp sao cho tốt nhất, tại sao huyết áp lại thay đổi khi dùng rượu, hay cách tập luyện như thế nào là phù hợp nhất với tuổi già. Nhà thơ Phạm Công Trứ, tác giả của "Lời thề cỏ may" chia sẻ, người làm văn nghệ khi đến một độ tuổi nhất định, trong tác phẩm (đặc biệt là trong thơ) hay có những "hoài", "nghĩ", có lẽ một phần nào đó liên quan đến sức khỏe có phần giảm sút. Trong thơ Đường, có nhiều bài "Tống" như bài "Hoàng Hạc Lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng" của Lý Bạch nặng cảm xúc của chia ly tiễn biệt, nghe rất buồn, phải chăng cũng có một phần nói lên quy luật của sinh lão bệnh tử? Hay trong văn học Việt Nam, bài thơ "Khóc Dương Khuê" của Nguyễn Khuyến có câu “tuổi già hạt lệ như sương, hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan". Ông bất ngờ khi xem quyển sách của BS. Nguyễn Ý Đức bởi lối viết truyền cảm của tác giả về những vấn đề khoa học khô khan, và tin rằng đây sẽ là một cuốn sách rất cần cho mọi người.
Thật ngạc nhiên là trong buổi ra mắt cuốn sách, không chỉ có những bậc cao niên mà còn có cả những người còn rất trẻ quan tâm. Chị Ngô Thu Lan, 33 tuổi (Khu đô thị Bắc Thăng Long - Hà Nội) cho biết sẽ tìm hiểu những kiến thức trong sách để chia sẻ với những khó khăn về sức khỏe mà cha mẹ chị và những người thân là người cao tuổi đang trải qua, qua đó sẽ biết cách chăm sóc họ tốt hơn. Còn với tác giả của cuốn sách, sự đón nhận của bạn đọc ngay từ buổi ra mắt làm ông xúc động, sự miệt mài lao động của ông thực sự có ý nghĩa đối với sức khỏe con người.
Hà Anh