Không phải trèo đèo lội suối băng rừng mang vaccin đến cho trẻ em tận các bản làng như các cán bộ tiêm chủng ở vùng sâu, vùng xa nhưng muốn làm tiêm chủng ở thành phố đạt chất lượng cao như ở An Thới (Cần Thơ) cũng không phải là điều dễ dàng.
Ý nghĩa lớn của mỗi mũi chủng ngừa
Những ngày đầu tháng bao giờ không khí ở Trạm y tế phường An Thới (Bình Thủy- Cần Thơ) cũng thật nhộn nhịp vì đây là thời gian diễn ra lịch tiêm chủng định kỳ của phường. Dù là miền xuôi, miền núi, đồng bằng hay vùng sâu thì đây cũng như một dịp các bà mẹ tíu tít hỏi thăm nhau kinh nghiệm chăm sóc con nhỏ. Thoáng nhìn trong số gần 100 bà mẹ trẻ bế con đến trạm, chị Phạm Thị Tốt (cán bộ dân số Khu vực 6 của phường) đã biết ai hôm nay chưa đến. Một vẻ sốt ruột thoáng hiện trên khuôn mặt người cán bộ dân số, rồi vội vã lấy xe đạp đi ngay, dường như chị đi tìm ai đó. Đúng như tôi dự đoán, khoảng 30 phút sau chị Tốt đã hối hả đèo một phụ nữ còn rất trẻ bế trên tay đứa bé còn đỏ hỏn đến trạm. Chị Tốt cho biết, người phụ nữ này không phải có hộ khẩu thường trú tại phường, gia đình chị mới chuyển đến thuê nhà trong khu vực này ít ngày. Cả hai vợ chồng làm việc trong khu công nghiệp Trà Nóc. Ngay từ khi mới đến chị Tốt đã đến thăm, ghi tên trẻ vào diện tiêm chủng và dặn đến ngày tiêm chủng định kỳ gần nhất của trạm phải mang con đi tiêm vaccin phòng lao. Hôm nay đợi mãi mà chẳng thấy bóng dáng hai mẹ con đâu, chị Tốt phải đích thân đến đón, chị bảo nếu nhỡ mũi tiêm chỉ thiệt thòi cho thằng bé vì vaccin phòng lao có tác dụng tốt hơn khi trẻ dưới 1 tháng, càng lớn thì đáp ứng miễn dịch càng ít đi.
 Tiêm vaccin cho trẻ ở Cần Thơ. |
Hiểu rất rõ ý nghĩa của những mũi chủng ngừa vaccin ngay từ khi sinh con đầu lòng nên khi sinh con thứ 2, chị Nguyễn Thị Bình (An Thới - Bình Thủy) dù bận đến mấy chị cũng sắp xếp thời gian đưa con đi tiêm chủng đúng lịch. Hôm nay không đúng là ngày nghỉ nhưng chị chủ động xin cơ quan nghỉ đầu giờ để đi tiêm vaccin sởi cho con. Chị Bình cho biết, cả hai vợ chồng đều vô cùng sợ con ốm, khi đó kéo theo bao nhiêu phiền toái, lo lắng, mỗi loại vaccin phòng bệnh cho con giúp vợ chồng chị nuôi con nhàn nhã hơn, yên tâm hơn. Không chỉ cho các con tiêm đầy đủ vaccin trong tiêm chủng mở rộng mà chị Bình còn chủ động cho con tiếp cận với các loại vaccin ngoài tiêm chủng như viêm gan A, vaccin phòng viêm màng não mủ. Con gái đầu của chị cũng là một trong số những trẻ em gái 11 tuổi đầu tiên ở Bình Thủy được tiêm vaccin ung thư cổ tử cung.
Làm tốt chỉ khi có trách nhiệm tốt với công việc
Để so sánh với điều kiện làm tiêm chủng ở đồng bằng với những vùng sâu, vùng xa thì còn quá nhiều điều khác nhau, nhưng có một điểm chung cho tất cả những nơi thực hiện tốt hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng này là đều cần phải có những người có trách nhiệm và say sưa với công việc. Chị Phạm Thị Hường- Trạm trưởng Trạm y tế An Thới cho biết, An Thới là một phường đông dân cư, mới đây khi chưa hình thành thêm phường Bùi Hữu Nghĩa thì có tới trên 25.000 nhân khẩu. Mỗi buổi tiêm chủng định kỳ có từ 30-40 bà mẹ có thai tiêm vaccin uốn ván và hàng trăm trẻ trong độ tuổi tiêm chủng tiêm các loại vaccin khác nhau. Trạm thường bố trí khoảng 5 bàn tiêm khác nhau vì không chỉ tiêm cho trẻ mà còn tư vấn luôn cho các bà mẹ tất cả mọi thắc mắc về chủng ngừa và kiến thức chăm sóc con trẻ. Nếu trong thời điểm đông quá, trạm phải bố trí tiêm làm 2 ngày liên tục.
 Tư vấn cho trẻ trước khi tiêm. Ảnh: PV |
Nếu như ở các khu vực nông thôn dân số có phần ổn định thì ở thành phố, đặc biệt là những nơi có khu công nghiệp, dân số thường không ổn định. Rất nhiều trẻ khi sinh ở một nơi nhưng được ít hôm lại được cha mẹ (thường là công nhân các khu công nghiệp) chuyển đến phường, quận khác, vì thế rất khó xác định chính xác đối tượng tiêm chủng. Có những trẻ tiêm mũi vaccin này ở phường này, tiêm mũi vaccin khác ở phường khác, thậm chí nhiều cha mẹ cũng không nhớ con mình vaccin nào đã tiêm vaccin nào chưa. Sổ theo dõi tiêm chủng sau mỗi lần chuyển nhà thường bị lãng quên ở đâu đó. Điều này vừa thiệt thòi cho trẻ vừa khó khăn cho những người làm tiêm chủng trực tiếp tại các phường khi thống kê số trẻ để xin cung cấp số lượng vaccin và tổ chức các buổi tiêm. Do vậy để quản lý tiêm chủng cho những trẻ thuộc đối tượng nhập cư, phải có sự liên kết chặt chẽ với các cán bộ dân số bám sát địa bàn như chị Phạm Thị Tốt.
Theo Trạm trưởng Phạm Thị Hường, không chỉ khó khăn về đối tượng tiêm chủng mà cái khó ở thành phố là nhiều gia đình chủ động đưa con đi tiêm dịch vụ ngoài tiêm chủng, do vậy để đánh giá được tỷ lệ tiêm vaccin cho trẻ không thể chỉ dựa trên con số của trạm mà người làm tiêm chủng phải trực tiếp tìm hiểu từng gia đình có con nhỏ. Hơn nữa mỗi khi có thông tin tai biến liên quan đến tiêm chủng ở đâu đó trên các báo chí là mỗi lần hoạt động tiêm chủng ở phường có những biến động nhất định.
Đôi khi có ai đó vẫn nghĩ làm tiêm chủng ở thành phố là việc làm hết sức đơn giản, nhưng mọi thứ không hoàn toàn như vậy, dù ở miền núi hay thành thị cũng cần có những người thực sự có trách nhiệm với công việc, với sức khỏe của cộng đồng thì ở đó mới có được dịch vụ tiêm chủng an toàn và chất lượng.
Hồng Liên