Vượt qua hơn 300km, đoàn những người làm từ thiện tình nguyện chúng tôi đã đến với Hà Giang với quyết tâm thực hiện bằng được một nhiệm vụ mà chúng tôi cùng ấp ủ đã lâu là khắc phục các dị tật bẩm sinh hoặc mắc phải cho các bệnh nhi vùng cao.
Xuất hành
4h30 phút, đoàn thầy thuốc tình nguyện của Khoa chấn thương chỉnh hình I (CTCH) Bệnh viện Việt Đức cùng các nhà hảo tâm bắt đầu xuất hành. Dọc đường đi, chuyện trò râm ran rồi cũng trở về với câu hỏi: Khoảng mấy giờ thì tới nơi nhỉ?
Riêng nhóm thầy thuốc chúng tôi còn những băn khoăn, lo lắng, mặc dù cách đây 1 tháng, chúng tôi đã có kế hoạch nhờ địa phương về công tác tuyên truyền, lập danh sách bệnh nhân... nhưng với thời gian có hạn, liệu có hoàn thành được khối lượng công việc đã đề ra.
… Chẳng mấy chốc, anh lái xe quay lại và nói với mọi người: “Sắp tới thành phố Hà Giang rồi”.
Trong đoàn tuy cũng đã có người từng lên Hà Giang, nhưng với nhóm bác sĩ chúng tôi đây là lần đầu tiên đặt chân lên vùng đất này. Sau bữa cơm trưa nhanh gọn tại một quán ăn ở dọc đường, chúng tôi một lần nữa kiểm tra lại công tác chuẩn bị sao cho mọi việc diễn ra khi đến nơi thuận lợi nhất.
 |
Giờ làm việc
Đúng như lịch đã hẹn trước từ Hà Nội, mọi việc diễn ra vô cùng nhanh gọn và như ý. Chúng tôi đã khám và sàng lọc lại cho gần 30 bệnh nhân, quyết định bệnh nhân nào cần phải phẫu thuật. Trong lúc khám, chúng tôi trao đổi với các bác sĩ trong đoàn và thống nhất phương pháp phẫu thuật. Có không ít bệnh nhân chúng tôi cần phải có sự trợ giúp của phiên dịch người bản địa để họ có thể hiểu được những điều chúng tôi giải thích. Cuối cùng, chốt lại là 18 bệnh nhân cần phải phẫu thuật. Lúc ấy là 18h30, nhưng khi tất cả bệnh án được hoàn tất với đầy đủ các xét nghiệm cơ bản, phim Xquang quy ước và phim chụp cộng hưởng thì đã tới 22h30. Bác sĩ Lợi - Trưởng khoa CTCH BV đa khoa Hà Giang gọi điện thông báo có thể tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhân vào sáng mai theo đúng lịch trình.
Với chuyến làm việc lần đầu tiên ở Hà Giang, tôi trộm nghĩ: bác sĩ nơi đây học làm việc chuyên nghiệp và nhiệt tình quá, tất cả mọi người, ai việc nấy, đều như một cỗ máy vận hành trơn tru.
Sớm hôm sau, bệnh nhân đã được chuẩn bị sẵn sàng theo đúng thứ tự. Hai kíp mổ được triển khai đồng bộ song hành, kết hợp giữa bác sĩ ở BV Việt Đức cùng với các bác sĩ địa phương. Điều mà chúng tôi ghi nhận được là ở đây, bác sĩ cùng nhân viên phòng mổ thao tác các kỹ thuật rất chính xác và đạt hiệu quả cao. Tôi có cảm giác các kỹ thuật về gây mê và hồi sức ở đây đạt được trình độ như ở Việt Đức. Đó là điều làm cho những người cầm dao mổ yên tâm.
Ngày đầu tiên, khi chúng tôi rời nhà mổ lúc 17h thì 11 bệnh nhân được phẫu thuật an toàn. Ngày hôm sau, một số trường hợp phức tạp hơn lần lượt được phẫu thuật. Tuy nhiên, số bệnh nhân không nhiều, chúng tôi có thời gian trao đổi, bàn luận cùng với sự chỉ bảo về kỹ thuật giúp các đồng nghiệp tuyến dưới. Xong xuôi, một cuộc trao đổi rút kinh nghiệm được diễn ra khoảng 30 phút ngay tại nhà mổ. Lời nhận xét của tôi với nhóm bác sĩ gây mê hồi sức và những người cùng tham gia phẫu thuật là: các bạn làm việc chuyên nghiệp quá, nếu không quay lại với các bạn thì quả là có lỗi. Mọi người cùng cười thoải mái: Thế thì bọn em lại có hy vọng nữa rồi. Bệnh viện bọn em nghèo lắm, kỹ thuật còn nhiều hạn chế, trang thiết bị thiếu thốn nhưng chúng em muốn làm sao để cứu giúp được nhiều người bệnh hơn nữa.
Trước khi quay trở lại Hà Nội, tất cả số bệnh nhân được phẫu thuật đã được kiểm tra lại kỹ lưỡng và căn dặn những điều cần thiết. Những công việc làm cụ thể sau phẫu thuật chúng tôi cũng bàn giao và trao đổi kỹ với các bác sĩ ở lại.
Trăm nghe không bằng một thấy
Đúng như mọi người vẫn thường nói là vậy. Cho tới khi thăm lại những bệnh nhân đã được phẫu thuật và nói lời chào cùng với những cái bắt tay thật chặt, chúng tôi mới thực sự thở phào và vui mừng vì kế hoạch đã hoàn thành và chuyến đi của đoàn đã diễn ra thuận lợi. Có đi thì sẽ tới. Tôi đã thực sự cảm nhận được cuộc sống của đồng bào người dân tộc và sự phi thường của những con người nơi đây. Là bác sĩ phẫu thuật chuyên ngành CTCH, tôi còn cảm nhận được sâu sắc về nghề nghiệp, về ngành y và những đồng nghiệp của tôi ở nơi cực Bắc của Tổ quốc; nơi còn nhiều khó khăn về trang thiết bị cùng nhân sự, cơ sở vật chất, nhưng họ đã vượt qua…
Tôi mong muốn trong tương lai sẽ được các đồng nghiệp khác ở tuyến trên ủng hộ và “nằm vùng” ở đây để giúp các bác sĩ Hà Giang thành thạo các kỹ thuật phẫu thuật hiện hành và triển khai các loại phẫu thuật về chỉnh hình, tái tạo và thay thế khớp… Hy vọng những phẫu thuật này sẽ sớm được triển khai tại bệnh viện để từng bước mang lại hạnh phúc và sức khỏe thực sự cho đồng bào vùng cao.
TS.BS. Ngô Văn Toàn