Một năm triển khai Nghị quyết 72 ở Nghệ An (3): Đặt sức khỏe nhân dân vào vị trí trung tâm

Y tế
SKĐS - Mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế, đẩy mạnh chuyển đổi số giúp người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn.

Mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế, giảm gánh nặng viện phí

Khi không may mắc bệnh, điều người dân lo lắng không chỉ là khả năng điều trị mà còn là chi phí phải bỏ ra. Vì vậy, bảo hiểm y tế (BHYT) là điểm tựa an sinh, giúp người dân giảm bớt rủi ro tài chính trước những biến cố sức khỏe.

Nghệ An đặt mục tiêu đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt hơn 95,5% dân số; đến năm 2030 tiến tới bao phủ BHYT toàn dân, đồng thời phát triển đa dạng các loại hình bảo hiểm sức khỏe để mở rộng quyền lợi và giảm gánh nặng chi phí y tế. Một trong những thay đổi đáng chú ý là từ ngày 1/7/2026, người tham gia BHYT có thêm quyền lợi khi khám, chữa bệnh ngoại trú trái tuyến tại một số cơ sở y tế cấp cơ bản, cấp chuyên sâu theo quy định mới.

Nghệ An mở quyền lợi bảo hiểm y tế, đẩy mạnh chuyển đổi số y tế - Ảnh 1.

Chính sách bảo hiểm y tế ngày càng được mở rộng, tạo điểm tựa an sinh, giúp người dân giảm gánh nặng chi phí khi không may ốm đau, bệnh tật. Ảnh: Song Hoàng

Theo đó, đối với các trường hợp, bệnh hoặc nhóm bệnh đủ điều kiện theo quy định, người bệnh tự đến khám ngoại trú tại cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản hoặc cấp chuyên sâu được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng. Chính sách này mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, giảm phần chi phí người bệnh phải tự chi trả khi có nhu cầu khám, chữa bệnh tại cơ sở khác nơi đăng ký ban đầu.

Bên cạnh đó, mức thanh toán tối đa cho một lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật được nâng lên 113,85 triệu đồng. Mức thanh toán trực tiếp khi khám, chữa bệnh tại cơ sở không có hợp đồng BHYT cũng được điều chỉnh, tối đa 6,325 triệu đồng đối với điều trị nội trú tại cơ sở cấp chuyên sâu. Những thay đổi này được kỳ vọng tạo thêm điều kiện để người tham gia BHYT tiếp cận dịch vụ y tế, nhất là những trường hợp cần khám, điều trị tại cơ sở có năng lực chuyên môn cao hơn.

Bà Phan Thị Hòa, trú tại xã Quỳnh Lưu, cho biết bà được phát hiện nhân xơ tuyến giáp cách đây khoảng 3-4 năm và nay đi khám lại để kiểm tra tình trạng bệnh. Trước đây, khi khám tại cơ sở y tế trái tuyến, bà phải tự chi trả toàn bộ chi phí thuộc trường hợp chưa được quỹ BHYT thanh toán. Với quy định mới, trường hợp khám của bà đủ điều kiện được hưởng mức thanh toán 50% mức hưởng BHYT, giúp giảm đáng kể khoản tiền phải bỏ ra.

Nghệ An mở quyền lợi bảo hiểm y tế, đẩy mạnh chuyển đổi số y tế - Ảnh 2.

Hiện Nghệ An có 534/534 cơ sở khám chữa bệnh BHYT đã liên thông sổ sức khỏe điện tử trên VNeID và hơn 1,1 triệu hồ sơ được tích hợp. Ảnh: Song Hoàng

Theo BHXH tỉnh Nghệ An, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm, mở rộng quyền lợi và tạo thuận lợi hơn trong tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh. Nhiều quy định liên quan đến phạm vi hưởng, điều kiện khám, chữa bệnh và thanh toán chi phí BHYT được điều chỉnh theo hướng thuận lợi hơn cho người tham gia.

Hiện người tham gia BHYT được hưởng theo ba mức phổ biến là 80%, 95% và 100%, tùy đối tượng và điều kiện thụ hưởng. Chẳng hạn, người có mức hưởng 80%, nếu thuộc trường hợp được thanh toán 50% mức hưởng khi khám ngoại trú trái tuyến tại cơ sở cấp cơ bản, với tổng chi phí thuộc phạm vi thanh toán là 1 triệu đồng, quỹ BHYT sẽ chi trả 400.000 đồng; người bệnh tự chi trả 600.000 đồng. Cùng với mở rộng quyền lợi, việc đơn giản hóa thủ tục khám, chữa bệnh và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cũng góp phần nâng cao trải nghiệm của người tham gia BHYT. Chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại Nghệ An đang tăng nhanh. Trong 9 tháng đầu năm đã tăng hơn 522 tỉ đồng so với cùng kỳ năm trước.

Theo thống kê, trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 3,41 triệu người tham gia Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp. Trong đó, tuyến y tế cơ sở thực hiện gần 559.000 lượt, chiếm 13,4% tổng số lượt khám toàn tỉnh. Đáng chú ý, chi phí khám, chữa bệnh BHYT tăng hơn 522 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn không chỉ cho thấy vai trò của chính sách BHYT trong bảo đảm an sinh xã hội mà còn đặt ra yêu cầu quản lý, sử dụng quỹ chặt chẽ, hiệu quả, đồng thời bảo đảm đầy đủ quyền lợi chính đáng của người tham gia.

Nghệ An mở quyền lợi bảo hiểm y tế, đẩy mạnh chuyển đổi số y tế - Ảnh 3.

Người dân sử dụng thẻ bảo hiểm y tế khi đến khám, chữa bệnh, bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe theo quy định. Ảnh: Song Hoàng

Ông Hoàng Văn Minh, Giám đốc BHXH tỉnh Nghệ An, cho biết trong giai đoạn 2026-2030, liên ngành BHXH và y tế sẽ tiếp tục xây dựng hệ thống BHXH, BHYT hiện đại, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Cũng theo ông Minh, hai ngành sẽ tập trung triển khai chính sách minh bạch, thuận lợi ngay từ khâu đăng ký khám, chữa bệnh; đẩy mạnh số hóa hồ sơ thụ hưởng, dịch vụ công trực tuyến và hoàn thiện hệ thống giám định điện tử. Cùng với đó là tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng khám, chữa bệnh, bảo đảm cung ứng thuốc, vật tư y tế và kiểm soát tình trạng lạm dụng quỹ, bảo vệ quyền lợi của người tham gia. Mục tiêu đặt ra không chỉ là mở rộng diện bao phủ BHYT mà còn bảo đảm người dân thực sự được thụ hưởng những quyền lợi tương xứng khi cần chăm sóc sức khỏe.

Số hóa dữ liệu, hướng tới chăm sóc sức khỏe suốt đời

Nếu BHYT là điểm tựa tài chính khi người dân ốm đau, bệnh tật thì chuyển đổi số và hồ sơ sức khỏe điện tử đang mở ra cách tiếp cận mới trong quản lý, chăm sóc sức khỏe. Thay vì dữ liệu khám, chữa bệnh nằm rời rạc tại từng cơ sở, thông tin sức khỏe của mỗi người từng bước được kết nối, tạo điều kiện theo dõi liên tục và hỗ trợ điều trị lâu dài.

Cần phân biệt hồ sơ bệnh án điện tử với hồ sơ sức khỏe điện tử. Nếu bệnh án điện tử phản ánh quá trình khám, chẩn đoán và điều trị của người bệnh tại cơ sở y tế thì hồ sơ sức khỏe điện tử hướng đến tổng hợp thông tin sức khỏe của mỗi cá nhân trong suốt cuộc đời. Đây là cơ sở quan trọng để quản lý bệnh mạn tính, theo dõi nguy cơ, phát hiện sớm bệnh tật và hỗ trợ xây dựng các chương trình chăm sóc sức khỏe phù hợp.

Nghệ An mở quyền lợi bảo hiểm y tế, đẩy mạnh chuyển đổi số y tế - Ảnh 4.

Người bệnh sử dụng căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID khi làm thủ tục khám, chữa bệnh, giảm giấy tờ và thời gian chờ đợi. Ảnh: Song Hoàng

Tại Bệnh viện Ung bướu Nghệ An, chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực nâng cao chất lượng điều trị chuyên sâu, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và từng bước tiếp cận y học chính xác.

Bác sĩ Nguyễn Viết Bình, Phó Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Nghệ An, cho biết trong điều trị ung thư, dữ liệu có vai trò quan trọng không chỉ đối với hoạt động khám, chữa bệnh mà còn phục vụ nghiên cứu, đánh giá hiệu quả điều trị và xây dựng phác đồ phù hợp với từng nhóm bệnh nhân.

Thời gian qua, bệnh viện tập trung đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, triển khai hệ thống phần mềm quản lý bệnh viện, bệnh án điện tử, hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y khoa (PACS), quản lý xét nghiệm và cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động chuyên môn. Các đề tài nghiên cứu khoa học cũng được số hóa, cập nhật và quản lý tập trung, gắn với thực tiễn khám, chữa bệnh.

Nghệ An mở quyền lợi bảo hiểm y tế, đẩy mạnh chuyển đổi số y tế - Ảnh 5.

Bệnh viện Ung bướu Nghệ An đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai bệnh án điện tử, từng bước hướng tới y học chính xác và cá thể hóa điều trị. Ảnh: Song Hoàng

Đáng chú ý, bệnh viện đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các kỹ thuật sinh học phân tử trong chẩn đoán, điều trị ung thư. Một số hướng nghiên cứu được triển khai như ứng dụng trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật thị giác máy tính trong phát hiện sớm ung thư vú; sử dụng DNA khối u lưu hành (ctDNA) trong nghiên cứu điều trị ung thư đại tràng giai đoạn II, III; giải trình tự gen và sinh học phân tử nhằm hỗ trợ cá thể hóa phác đồ điều trị. Những ứng dụng này mở ra thêm cơ hội nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, theo dõi đáp ứng điều trị và lựa chọn phương pháp phù hợp với từng người bệnh.

Năm 2025, thời gian điều trị nội trú trung bình tại Bệnh viện Ung bướu Nghệ An giảm xuống còn 8 ngày. Tỷ lệ hài lòng của người bệnh nội trú đạt 99%, ngoại trú đạt 97,8%. Cùng với cải thiện quy trình phục vụ, môi trường dữ liệu số cũng tạo điều kiện để đội ngũ y tế tiếp cận các nghiên cứu đa trung tâm, chương trình thử nghiệm lâm sàng và những tiến bộ mới của y học thế giới.

Chuyển đổi số đang được triển khai trên toàn hệ thống y tế Nghệ An. Đến nay, 100% cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh đã triển khai phần mềm quản lý bệnh viện; các bệnh viện từng bước hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin, kết nối dữ liệu xét nghiệm và lưu trữ, truyền tải hình ảnh y khoa.

Nghệ An mở quyền lợi bảo hiểm y tế, đẩy mạnh chuyển đổi số y tế - Ảnh 6.

Chuyển đổi số trong ngành y tế Nghệ An hướng tới kết nối dữ liệu, đơn giản hóa quy trình và nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh. Ảnh: Song Hoàng

Việc ứng dụng dữ liệu dân cư trong khám, chữa bệnh cũng đạt nhiều kết quả. Toàn bộ cơ sở y tế đã triển khai tiếp nhận người bệnh bằng căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID, góp phần giảm giấy tờ, rút ngắn các bước xác minh thông tin và tạo thuận lợi cho người dân.

Đáng chú ý, 534/534 cơ sở khám, chữa bệnh BHYT đã hoàn thành liên thông sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. Hơn 1,1 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử được tích hợp, đạt 27,63% dân số, xếp thứ 12 cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để từng bước hình thành dữ liệu sức khỏe cá nhân, phục vụ công tác quản lý và chăm sóc sức khỏe lâu dài. Cùng với đó, 53/53 bệnh viện công lập, tư nhân và bệnh viện thuộc bộ, ngành trên địa bàn đã hoàn thành thẩm định đủ điều kiện triển khai hồ sơ bệnh án điện tử. 72 kiosk y tế tự phục vụ được đưa vào sử dụng, hỗ trợ người dân đăng ký, thực hiện các thủ tục khám, chữa bệnh.

Chuyển đổi số cũng góp phần giảm thời gian chờ đợi, hạn chế thủ tục giấy tờ và nâng cao hiệu quả quản lý tại các cơ sở y tế. Theo số liệu ngành y tế, thời gian chờ đợi trong khám, chữa bệnh đã giảm khoảng 15-30 phút nhờ ứng dụng căn cước công dân, VNeID và kiosk tự phục vụ. Việc sử dụng hồ sơ điện tử, lưu trữ hình ảnh y khoa và thanh toán không dùng tiền mặt còn góp phần giảm chi phí in ấn, lưu trữ, tăng tính minh bạch trong quản lý.

Theo bác sĩ Lê Thị Hoài Chung, Giám đốc Sở Y tế Nghệ An, ngành y tế đang tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng đồng bộ, toàn diện, hướng tới quản trị y tế thông minh dựa trên dữ liệu. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện, đưa vào vận hành Cổng thông tin y tế số Nghệ An và hệ thống thu thập dữ liệu ngành y tế (Data Lake - Data Warehouse), hình thành kho dữ liệu dùng chung có khả năng kết nối với nền tảng dữ liệu đô thị thông minh và Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) cấp tỉnh, cấp xã.

Ngành cũng hướng tới chuẩn hóa việc kết nối, chia sẻ dữ liệu sức khỏe giữa các hệ thống, bảo đảm nguyên tắc dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống; đồng thời nghiên cứu thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo và học máy hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh, dự báo xu hướng dịch bệnh truyền nhiễm tại các bệnh viện và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh. Đây  còn là nền tảng để ngành y tế chuyển từ cách tiếp cận bị động sang chủ động hơn trong dự báo, phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe.

Một hệ thống y tế thông minh không đơn thuần là có nhiều phần mềm hay thiết bị hiện đại. Giá trị lớn nhất phải nằm ở việc dữ liệu được kết nối, quy trình được rút gọn, người bệnh được phục vụ thuận tiện hơn và đội ngũ thầy thuốc có thêm thời gian dành cho chuyên môn. Nghị quyết 72-NQ/TW đặt sức khỏe nhân dân vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển. Từ mở rộng quyền lợi BHYT, củng cố y tế cơ sở, phát triển bệnh viện chuyên sâu đến xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, những chuyển động tại Nghệ An đang hướng tới một mục tiêu chung: người dân được chăm sóc sức khỏe công bằng, liên tục và có chất lượng.

Thước đo quan trọng nhất là khi đau ốm, người dân có thể tiếp cận dịch vụ phù hợp, được điều trị kịp thời và không phải đối mặt với gánh nặng tài chính vượt quá khả năng của mình. Đó cũng là ý nghĩa sâu xa của việc đặt sức khỏe nhân dân vào vị trí trung tâm của phát triển.

Nghị quyết 72-NQ/TW đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Tạo chuyển biến thực chất trong cách chăm sóc sức khỏe, để mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, không bị bỏ lại phía sau.

Trong Chương trình hành động số 14 thực hiện Nghị quyết 72, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận nhấn mạnh: "Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân là trọng tâm của chính sách phát triển kinh tế - xã hội, là mục tiêu, động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu của cả hệ thống chính trị, toàn xã hội và mọi người dân".

NHỮNG ĐIỂM MỚI VỀ QUYỀN LỢI BHYT TỪ NGÀY 1/72026

Từ ngày 1/7/ 2026, một số chính sách BHYT được điều chỉnh theo hướng mở rộng quyền lợi, giảm chi phí cho người tham gia. Những điểm đáng chú ý gồm:

- Mở rộng thanh toán khi khám ngoại trú trái tuyến: Quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh ngoài danh mục được hưởng 100%, khi người bệnh tự đi khám ngoại trú tại một số cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản và cấp chuyên sâu đáp ứng điều kiện quy định.

- Điều chỉnh ngưỡng chi phí được hưởng 100%: Người bệnh được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí trong phạm vi hưởng nếu tổng chi phí một lần khám, chữa bệnh thấp hơn 379.500 đồng.

- Điều chỉnh ngưỡng cùng chi trả đối với người tham gia BHYT 5 năm liên tục: Khi số tiền cùng chi trả trong năm vượt 15.180.000 đồng và đáp ứng điều kiện luật định, người bệnh được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.

- Tăng mức thanh toán một số dịch vụ kỹ thuật: Chi phí thiết bị y tế cho một lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật được quỹ BHYT thanh toán tối đa 113.850.000 đồng.

- Điều chỉnh mức thanh toán trực tiếp: Trường hợp người bệnh điều trị nội trú tại cơ sở khám chữa bệnh cấp chuyên sâu không có hợp đồng BHYT (không thuộc trường hợp cấp cứu), mức thanh toán trực tiếp tối đa là 6.325.000 đồng, theo điều kiện và phạm vi quy định.

Nghệ An mở quyền lợi bảo hiểm y tế, đẩy mạnh chuyển đổi số y tế - Ảnh 8.Mở rộng bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân từ Nghị quyết 72-NQ/TW

SKĐS - Thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW, các địa phương đồng loạt triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí và lập sổ sức khỏe điện tử.

Ý kiến của bạn