Không gian và hương sắc mang đậm phong cách, văn hóa Quảng Nam với một đô thị cổ Hội An yên bình, trầm mặc; một Mỹ Sơn cổ kính, huyền bí; một khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm hoang sơ, sống động đã được tái hiện trong Tuần văn hóa - du lịch Quảng Nam hướng về 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Chương trình diễn ra từ 20 - 23/11 tại Trung tâm triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam (số 2 Hoa Lư, Hà Nội).
Hương sắc xứ Quảng
Hòa vào thời tiết giá lạnh của đầu đông Hà Nội, với lòng nhiệt huyết, những nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên xứ Quảng trong đêm diễn “Không gian phố cổ Hội An” đã mang đến cho công chúng thủ đô và du khách một không gian đậm đà văn hóa qua các làn điệu dân ca trữ tình mộc mạc sâu lắng, những câu hò điệu lý, múa Chăm đậm chất đồng quê được hình thành từ chính cuộc sống lao động, sản xuất của nhân dân, cùng đó là nghệ thuật hát bài Chòi độc đáo được lưu truyền, gìn giữ bao đời nay của người dân đồng bằng; các vũ điệu tung tung za zá, hát múa cồng chiêng của các chàng trai, cô gái dân tộc Cơ tu, M'nông...
 Tiết mục biểu diễn nghệ thuật trong đêm khai mạc Tuần văn hóa - du lịch Quảng Nam. |
Với một bề dày lịch sử, văn hóa của dân tộc Chăm, một di sản văn hóa đồ sộ, phong phú trong kho tàng văn hóa của 54 dân tộc Việt Nam - Khu đền tháp Mỹ Sơn. Hiển hiện trong không gian văn hóa xứ Quảng, di sản văn hóa thế giới -tháp Mỹ Sơn không chỉ đưa đến cho người xem một hình ảnh kỳ vĩ mà bên cạnh đó còn là sự tò mò, muốn khám phá về những nét văn hóa kì bí của đồng bào Chăm -những con người còn lưu giữ một kho tàng văn hóa phi vật thể qúy báu, trong đó nổi lên là hệ thống nghi lễ phong phú như: Lễ hội Katê, Richà nưcành, Cha-bur... với những làn điệu dân ca, dân vũ, tiếng đàn, nhịp trống, tiếng kèn cũng hết sức độc đáo và đặc sắc. Không gian văn hóa Mỹ Sơn được tái dựng qua đêm biểu diễn nghệ thuật "Đêm Mỹ sơn huyền ảo".
Đến với không gian văn hóa xứ Quảng, ngoài những tiết mục hát múa, công chúng còn được chiêm ngưỡng phần trưng bày mô hình di sản Mỹ Sơn, Cầu Chùa, phố cổ Hội An cùng một số địa danh khác đã trở thành trung tâm du lịch hấp dẫn của du khách trong nước và quốc tế mỗi khi đến Quảng Nam. Nét tinh tế, tài hoa độc đáo của các nghệ nhân Quảng Nam được thể hiện thông qua khu triển lãm giới thiệu các sản phẩm thủ công mĩ nghệ... Đặc biệt là bức phù điêu "Thiên Long Việt đồ" được làm chạm khắc trên nền gỗ với 1.000 con rồng ghép thành một bức tranh hình bản đồ Việt Nam có dáng một con rồng đầu hướng ra biển Đông và đã được các nghệ nhân đục đẽo, chạm khắc trong thời gian 3 năm (từ 1/10/2006 - 10/10/2009). Tác phẩm có chiều cao 5,82m, rộng 3,18m, nặng 1,5 tấn. Toàn bộ 1.000 con rồng và dòng chữ "Thiên Long Việt đồ" mang dáng rồng đều được thiệp vàng 24k.
Tới đây, công chúng còn được thưởng thức các món đặc sản vang danh khắp nơi như mì Quảng, bê thui Cầu Mống, cao lầu Hội An, bánh bèo, bánh xèo, bánh ít...
Phát huy di sản - nhìn từ Quảng Nam
Một hành trình - Hai di sản, là cụm từ mà hầu hết những du khách đến Việt Nam đều biết khi tới Quảng Nam. Lịch sử và thiên nhiên đã khéo ban tặng cho xứ Quảng một phố cổ Hội An cổ kính và một Mỹ Sơn kỳ bí. 10 năm song hành cùng danh hiệu Di sản văn hóa thế giới, mới đây Cù Lao Chàm, một trong hai Khu dự trữ sinh quyển thế giới vừa được UNESCO công nhận đã càng thêm tô đậm cho hành trình du lịch của Quảng Nam. Đây là một lợi thế lớn của tỉnh, nhưng cũng đặt ra cho các nhà quản lý những thách thức trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị của di sản văn hóa.
Một kinh nghiệm qúy giá của Quảng Nam trong 10 năm qua là huy động được sự tham gia của người dân trong quá trình bảo vệ, gìn giữ các giá trị di sản của Hội An và Mỹ Sơn. Người dân tham gia vào tìm hiểu nhận thức về giá trị của di sản. Chính họ cũng đóng góp vào việc giới thiệu, bảo tồn, trùng tu di sản. Việc phát huy giá trị của di sản có sự chia sẻ lợi ích của cộng đồng và người dân. Điều này cũng là động lực đảm bảo cho việc người dân tham gia vào việc bảo tồn di sản một cách tích cực.
Để giải quyết tốt bài toán bảo tồn và phát triển, theo ông Đinh Hài, Giám đốc Sở Văn hóa - thể thao và du lịch Quảng Nam, cần phải giải quyết tốt các vấn đề: Công tác quản lý phải hết sức chặt chẽ; Nghiêm khắc trong quá trình đầu tư cũng như quá trình phục hồi, phục dựng di tích theo nguyên gốc; Tạo được một không gian hài hòa giữa di tích với cảnh quan bên ngoài, cũng như không nên làm tác động mạnh về hiện đại hóa liên quan đến vấn đề di tích.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam - Trần Minh Cả khẳng định: Hành trình 10 năm qua của Quảng Nam trong việc giữ gìn và phát huy những giá trị của 2 Di sản thế giới Hội An, Mỹ Sơn là công sức của tất cả những người con xứ Quảng.
Đó cũng chính là những kinh nghiệm qúy báu của người dân Quảng Nam trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa mang "khoe" với công chúng thủ đô lẫn du khách trong Tuần văn hóa - du lịch Quảng Nam hướng tới 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Bài, ảnh: Việt Lam