Các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương vừa phẫu thuật nội soi lồng ngực thành công một bệnh nhi sinh thiếu tháng có cân nặng 1,25kg, bị dị tật còn ống động mạch, ngay tại phòng hồi sức dưới máy thở cao tần. Theo PGS.TS. Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương - người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật, đây là lần đầu tiên trường hợp dị tật tim bẩm sinh có cân nặng thấp nhất được tiến hành phẫu thuật trong điều kiện đặc biệt nhất từ trước đến nay ở Việt Nam.
 Phẫu thuật nội soi tim bẩm sinh tại phòng hồi sức cho bệnh nhi Gái. |
Quyết định thực hiện kỹ thuật phẫu thuật khó ngay tại phòng hồi sức
Ngay khi chào đời, bệnh nhi Đinh Thị Gái (Hoa Lư - Ninh Bình) đã bắt đầu có những dấu hiệu suy hô hấp và một ngày sau sinh, cháu bé được chuyển lên Bệnh viện Nhi Trung ương. Mặc dù được chăm sóc điều trị tích cực nhưng tình trạng của bệnh nhi tiến triển ngày càng nguy kịch.
PGS.TS. Nguyễn Thanh Liêm - Giám đốc bệnh viện cho biết, không chỉ sinh non (thai chưa được 30 tuần tuổi), quá nhẹ cân mà cháu bé còn mắc phải dị tật tim bẩm sinh còn ống động mạch. Đây là bệnh thường gặp ở những trẻ đẻ non, cân nặng thấp. Trong thời kỳ thai nhi, ống động mạch có vai trò như một kênh dẫn máu từ động mạch phổi sang động mạch chủ. Bình thường, ngay sau khi trẻ ra đời, ống động mạch được đóng lại về mặt chức năng do sự co thắt ống nhưng trong một số trường hợp, ống động mạch không đóng được dẫn đến độ chênh áp giữa động mạch chủ và động mạch phổi. Luồng thông bất thường sau khi sinh này sẽ dẫn đến giãn buồng tâm thất trái, rồi gây tình trạng suy tim ứ huyết và tiến triển đến suy tim toàn bộ. Luồng thông trái- phải của ống động mạch làm giảm lưu lượng của động mạch chủ đoạn từ eo động mạch chủ trở xuống (chủ yếu ở động mạch chủ xuống) và có thể gây ra các triệu chứng ngoại biên thường gặp đầu tiên ở chi dưới. Cuối cùng, với sự diễn biến tự nhiên của bệnh dần dần dẫn đến tăng áp động mạch phổi nặng. Đến khi áp lực động mạch phổi trở nên cao hơn áp lực động mạch chủ làm luồng thông đảo chiều (shunt đảo chiều phải- trái) gây ra hội chứng Eisenmenger, lúc này không thể điều trị bằng phương pháp ngoại khoa hay can thiệp được nữa..
Tình trạng bệnh nhi Đinh Thị Gái đòi hỏi phải đóng ống động mạch sớm nếu không sẽ tử vong. Áp lực đặt ra cho các bác sĩ là bệnh nhi quá yếu và nhỏ, viêm phổi 3 tuần, tim bắt đầu suy, đang phải duy trì sự sống hoàn toàn bằng các thiết bị trợ giúp tại phòng hồi sức. Nếu chỉ cần di chuyển khoảng 10m, bệnh nhi có thể tử vong chứ chưa nói đưa được vào phòng mổ. Để cứu sống bệnh nhi, PGS.TS. Nguyễn Thanh Liêm quyết định phẫu thuật thắt ống động mạch ngay tại phòng hồi sức bằng phương pháp nội soi lồng ngực dưới máy thở cao tần.
 Bé Gái được chăm sóc tại Khoa hồi sức ngoại sau khi phẫu thuật.Ảnh: Hồng Kỳ - Hà Anh |
Khẳng định đẳng cấp của nội soi lồng ngực Việt Nam
Đến nay, Bệnh viện Nhi Trung ương là một trong 3 trung tâm phẫu thuật lồng ngực trên thế giới thực hiện được phẫu thuật nội soi lồng ngực ngay tại phòng hồi sức, trong đó Việt Nam là nơi duy nhất tiến hành kỹ thuật này cho bệnh nhi sơ sinh có cân nặng thấp dưới máy thở cao tần.
Theo PGS.TS. Liêm, thành công của ca bệnh này cho thấy hoàn toàn có thể tiến hành phẫu thuật nội soi lồng ngực cho trẻ sơ sinh, cân nặng thấp dưới 2kg, sinh non trong điều kiện phòng hồi sức, phải gây mê tĩnh mạch và thở máy cao tần. Như vậy, nếu như nội soi lồng ngực phức tạp nhất đã thành công thì có thể tiến hành cách thức phẫu thuật này cho nhiều bệnh lý khác. Đây sẽ là kinh nghiệm quan trọng để bệnh viện tiếp tục các ca bệnh khó và đóng góp một kinh nghiệm quan trọng vào phẫu thuật nội soi quốc tế. |
Trong suốt quá trình mổ, do sức chịu đựng của bệnh nhi rất kém nên mỗi lần đưa hơi vào lồng ngực, các chỉ số sinh học thay đổi làm cuộc mổ phải dừng lại 3 lần. Trải qua gần 60 phút căng thẳng, ca phẫu thuật đã thành công. Sau mổ, các chỉ số sinh hóa của cháu Gái được cải thiện, giải quyết tình trạng tăng áp động mạch phổi và đang dần hồi phục.
Hà Anh