Mẹ em vẫn dạy: “Thân xác của con người như tấm áo, khi mất đi mình gửi lại cho đời… ”. Đó là lý do mẹ đã hiến tặng giác mạc của mình. Nếu không vì bệnh hiểm nghè,o mẹ em còn muốn hiến nhiều bộ phận khác trong cơ thể nữa”. Trịnh Xuân Trung, con trai bà Nguyễn Thị Thanh (Thanh Xuân, Hà Nội), người vừa được Ngân hàng Mắt, Bệnh viện Mắt Trung ương tôn vinh vì nghĩa cử cao đẹp trong Ngày Thị giác thế giới 2011 đã trải lòng với tôi như vậy. Mỗi người, mỗi gia đình người hiến là một câu chuyện xúc động, nhưng trên hết và tựu trung là tấm lòng nhân ái vì một thế giới không mù lòa.
Những tấm lòng nhân ái
Trước đây bà Nguyễn Thị Thanh, mẹ của Trung công tác ở Nhà máy Cao su Sao Vàng. Từ hồi trẻ bà đã tích cực tham gia các hoạt động từ thiện. Bà Thanh biết thông tin hiến tặng giác mạc sau khi qua đời sẽ cứu được 2 người thoát khỏi cảnh mù lòa trên một tờ báo. Bà bày tỏ ý định của mình với con trai. Lúc đầu Trung không đồng ý vì thương mẹ. Nhưng cũng vì thương mẹ, hiểu tâm nguyện và thường xuyên chứng kiến những việc làm từ thiện của mẹ, Trung đã bằng lòng. Nhất là sau khi Trung tìm hiểu, được các bác sĩ giải thích cặn kẽ, biết được sau khi lấy giác mạc (chỉ là một màng mỏng trong suốt) vẫn còn lại đôi mắt (toàn bộ nhãn cầu) của mẹ.
Ông Trịnh Văn Phượng, người hiến ở Hoàn Kiếm, Hà Nội lại là trường hợp trái ngược với gia đình bà Thanh. Anh Trịnh Tuấn Toàn (con trai ông Phượng) trong những lần đưa con đi khám mắt tại Bệnh viện (BV) Mắt TW, đọc được các thông điệp kêu gọi hiến tặng giác mạc, thấy đây là việc làm thiết thực và có ý nghĩa, anh về nói với bố và được ông Phượng đồng ý ngay, dù trong gia đình không có ai bị bệnh về giác mạc cần phải ghép. Anh Toàn nói rằng mẹ anh cũng sẽ noi gương theo bố. Còn anh thì việc sau này sẽ hiến giác mạc chắc như đinh đóng cột.
Ông Hoàng Xuân Vinh, Khu đô thị mới Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội - người đích thân đăng ký hiến giác mạc, đã ghi vào quyển sổ dặn dò các con: “Bố mẹ đồng ý hiến tặng giác mạc. Khi nào bố mẹ mất, các con gọi điện cho Ngân hàng Mắt, số điện thoại 04. 39454799”. Bên dưới là chữ ký của 2 ông bà. Sau khi ông Vinh qua đời, gia đình đã làm đúng theo ý nguyện của ông.
 TS.BS. Nguyễn Xuân Hiệp - Phó Giám đốc BV mắt TW thay mặt Ban Giám đốc tôn vinh 3 gia đình đã có nghĩa cử hiến tặng giác mạc nhân Ngày Thị giác Thế giới. |
Những bệnh nhân may mắn
Tính đến thời điểm tháng 10/2011, Ngân hàng Mắt – BV Mắt TW đã thu nhận được 241 giác mạc từ 122 người hiến, 545 giác mạc từ các tổ chức nhân đạo quốc tế, 196 giác mạc từ nguồn chấn thương phải loại bỏ nhãn cầu nhưng giác mạc còn tốt. Từ các nguồn giác mạc trên, BV Mắt TW đã tiến hành phẫu thuật ghép giác mạc được 965 ca. Kỹ thuật thu nhận giác mạc từ người hiến: - Giác mạc chỉ được thu nhận sau khi người hiến tặng qua đời. - Giác mạc hiến tặng phải được thu nhận trong vòng từ 6 đến 8 giờ sau khi người hiến mất. - Việc thu nhận giác mạc được tiến hành nhanh chóng (khoảng 25 – 30 phút) nên không ảnh hưởng đến kế hoạch tổ chức tang lễ của gia đình người hiến. - Kỹ thuật viên chỉ tách lấy lớp giác mạc mỏng phía trước tròng đen nên hoàn toàn không ảnh hưởng đến khuôn mặt người hiến. |
Bệnh nhân Vũ Văn V. (xã Trường Xuân, Thanh Oai, Hà Tây) bị sẹo giác mạc. Anh V. một mắt hỏng đã lâu, còn một mắt rất kém. Anh cũng là một trong những bệnh nhân được ghép giác mạc tại Khoa Kết giác mạc, BV Mắt TW. Chị V. (vợ anh) tâm sự: “Tôi sung sướng thấy mỗi ngày chồng mình nhìn lại rõ hơn một chút. Tôi chẳng biết nói gì để bày tỏ lòng biết ơn với người đã hiến giác mạc. Chúng tôi sẽ vận động những người thân trong gia đình, hàng xóm xung quanh hiểu biết về việc này, để có thêm nhiều người hiến giác mạc”.
Cần lắm những nghĩa cử cao đẹp
Theo số liệu từ Ngân hàng Mắt, BV Mắt TW, Việt Nam có 300.000 người bị mù do các bệnh lý giác mạc cần được điều trị phẫu thuật ghép giác mạc trên cả nước. Mỗi năm lại có thêm 15.000 người bị mù do bệnh lý giác mạc. Khó khăn lớn nhất hiện nay là khan hiếm nguồn giác mạc hiến tặng. Quan niệm cũ là rào cản lớn khiến cộng đồng dè dặt khi nói đến việc hiến tặng giác mạc sau khi qua đời. Để có thêm nguồn giác mạc hiến trong nước, Ngân hàng Mắt chủ yếu dựa vào các hoạt động: tuyên truyền vận động nhân dân, xây dựng hệ thống thu nhận giác mạc dựa vào các bệnh viện, tăng cường hệ thống thu nhận giác mạc dựa vào cộng đồng.
Hiện cả nước có hơn 30.000 người đăng ký sẽ hiến giác mạc sau khi qua đời. Tuy nhiên, việc đăng ký hiến tặng cho đến khi hiến tặng và Ngân hàng Mắt thu nhận được giác mạc đang còn là một khoảng cách lớn. Tôi không thể nào quên đôi mắt đẹp và khuôn mặt rất hiền của vợ BN Vũ Văn V. Đôi mắt loáng nước khi nói về niềm hạnh phúc lúc người chồng được nhận giác mạc và tâm nguyện sau này mình cũng sẽ là một người hiến tự nguyện. Vâng, chúng ta đang cần nhiều những nghĩa cử cao đẹp ấy.