(SKDS) - Trong những năm qua, với những nỗ lực của Chính phủ và hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, số người nhiễm HIV/AIDS được điều trị bằng thuốc ARV đã tăng mạnh, đặc biệt từ cuối năm 2005. Nếu như năm 2005 mới chỉ có 3.000 người được điều trị ARV thì đến ngày 30/6/2012, toàn quốc có gần 67.057 người nhiễm HIV/AIDS được điều trị.
Các cơ sở điều trị bằng thuốc ARV đã mở rộng trên toàn quốc. Trong năm 2011, độ bao phủ điều trị ARV cũng tăng lên 53% ở người lớn và 83% ở trẻ em. Chương trình điều trị ARV đã làm giảm tử vong liên quan đến HIV/AIDS và cải thiện chất lượng sống của người nhiễm HIV.
ARV đã được đưa vào Trung tâm giáo dục LĐXH để điều trị cho bệnh nhân. |
Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cũng đã được triển khai mạnh mẽ tại 63 tỉnh, thành phố trên cả nước. Hiện chưa có đánh giá hiệu quả lây truyền HIV từ mẹ sang con nhưng số liệu báo cáo cho thấy số trẻ em nhiễm HIV được phát hiện đang có xu hướng giảm xuống.
Tuy nhiên vẫn còn những hạn chế như việc tiếp cận điều trị và chăm sóc còn thấp và muộn. Tình trạng mất dấu sau khi chẩn đoán nhiễm HIV và trong quá trình điều trị, đặc biệt trước khi điều trị ARV còn cao. Rất ít người nhiễm HIV trong các trại giam, trại tạm giam, các trung tâm chữa bệnh, giáo dục, lao động, xã hội được tiếp cận với dịch vụ dự phòng, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS.
Tỷ lệ người nhiễm HIV mắc bệnh lao được điều trị đồng thời cả lao và điều trị ARV còn thấp (30% người nhiễm HIV mắc bệnh lao được điều trị đồng thời ARV và điều trị lao vào năm 2011). Tỷ lệ phụ nữ mang thai được xét nghiệm HIV còn thấp và chủ yếu phát hiện vào lúc chuyển dạ. Việc cung cấp dịch vụ điều trị HIV/AIDS còn theo định hướng dự án, chưa thực sự lồng ghép vào hệ thống y tế hiện có và sự kỳ thị phân biệt đối xử và tự kỳ thị với HIV/AIDS vẫn là rào cản lớn đối với việc tiếp cận và tuân thủ điều trị ở người nhiễm HIV/AIDS…
Chăm sóc người nhiễm HIV tại cộng đồng làm giảm kỳ thị với người nhiễm HIV/AIDS. |
Theo Đề án Chăm sóc, hỗ trợ điều trị toàn diện HIV/AIDS của Bộ Y tế thì đến năm 2015 sẽ tăng tỷ lệ người nhiễm HIV được điều trị thuốc kháng HIV đạt 70% và đạt 80% vào năm 2020. Duy trì tỷ lệ người nhiễm HIV tiếp tục điều trị ARV sau 12 tháng đạt ít nhất 80% vào năm 2015 trở đi; Tăng tỷ lệ người nhiễm HIV mắc bệnh lao được điều trị đồng thời ARV và điều trị lao đạt 80% vào năm 2015 và 90% vào năm 2020; Tăng tỷ lệ phụ nữ mang thai nhiễm HIV và con của họ được dự phòng sớm bằng thuốc ARV lên 90% vào năm 2015 và 95% vào năm 2020…
Để đạt được các chỉ tiêu này, cần mở rộng mạng lưới cung cấp dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ điều trị y tế toàn diện HIV/AIDS như lồng ghép cung cấp dịch vụ điều trị HIV/AIDS vào hệ thống y tế sẵn có, đặc biệt là hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu tại tuyến y tế cơ sở. Việc triển khai các hoạt động thông tin, truyền thông về lợi ích của chăm sóc và điều trị sớm, tập trung vào nhóm quần thể dễ nhiễm HIV và theo các kênh cung cấp thông tin phù hợp là hết sức cần thiết.
Xây dựng mạng lưới phối hợp trong chăm sóc và điều trị giữa các cơ sở điều trị HIV/AIDS tại cộng đồng với cơ sở phòng, chống lao, cơ sở y tế trong trung tâm 05,06, trại giam, trại tạm giam, trường giáo dưỡng nhằm tăng số người nhiễm HIV tại các trung tâm này được tiếp cận với điều trị, chăm sóc HIV/AIDS, điều trị lao đồng thời giảm tình trạng gián đoạn điều trị; Mở rộng mô hình quân dân y kết hợp cho điều trị và chăm sóc HIV/AIDS tại các khu vực miền núi, biên giới, hải đảo nhằm tăng số người nhiễm HIV được tiếp cận với dịch vụ này…
Không chỉ mở rộng mà còn phải nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc và hỗ trợ điều trị HIV/AIDS toàn diện và thông qua các hoạt động này sẽ giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với HIV/AIDS.
Bài và ảnh: THU HƯƠNG
