Ngày thơ Việt Nam lần thứ 13 - Sự kiện văn hóa thường niên nhằm tôn vinh thành tựu thơ ca nước nhà diễn ra từ 1 - 7/3 tại Hà Nội, Quảng Ninh và Bắc Ninh với nhiều hoạt động phong phú, hấp dẫn. Chia sẻ về Ngày thơ năm nay, nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức (BTC) nhấn mạnh: “Chúng tôi muốn giới thiệu nền thơ ca Việt Nam không chỉ khu biệt trong nước, mà còn giới thiệu cho bạn bè quốc tế thấy được Việt Nam là một dân tộc yêu thơ ca”.
Nghi lễ thả những vần thơ hay từ những quả bóng bay lên trời cao là nét đẹp thường thấy tại Ngày thơ Việt Nam hằng năm.
“Sân thơ trăm miền” cho bạn bè quốc tế
Bước sang tuổi 13, Ngày thơ Việt Nam mang chủ đề “Hướng về biển đảo” và có 3 sự kiện chính diễn ra liên tục: Hội nghị quảng bá văn học Việt Nam lần III, Liên hoan thơ châu Á - Thái Bình Dương lần II và Ngày thơ Việt Nam lần thứ 13. Trao đổi với phóng viên báo Sức khỏe&Đời sống về chủ đề Ngày thơ năm nay, nhà thơ Đỗ Hàn - Chánh Văn phòng Hội Nhà văn, thành viên BTC cho biết: “Chủ đề của Ngày thơ lần thứ 13 được kế thừa, tiếp nối mạch nguồn từ chủ đề Ngày thơ năm ngoái với tên gọi Mùa xuân đất nước - Từ Điện Biên đến Hoàng Sa - Trường Sa. Thơ ca nói riêng và văn học nói chung phải gắn với những vấn đề thời sự của đất nước. Nhà thơ không thể đứng ngoài thời cuộc được, đó là điều tất yếu mà BTC hướng tới và trách nhiệm của BTC cùng với các nhà thơ phải làm điều đó”.
Vẫn theo nhà thơ Đỗ Hàn, tham dự Ngày thơ năm nay sẽ có 6 trường đại học tại Thủ đô Hà Nội, 8 tỉnh thành và đặc biệt là 2 đơn vị quân đội: Bộ Tư lệnh Hải quân và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cùng 26 Câu lạc bộ thơ trên địa bàn Hà Nội. Tất cả các đơn vị đã sẵn sàng đem đến Ngày thơ lần thứ 13 các tiết mục và chương trình theo đúng yêu cầu của BTC, đó là “Hướng về biển đảo”. Sự đổi mới của Ngày thơ năm nay thể hiện rõ nét khi BTC không mở “Sân thơ trẻ” như mọi năm, thay vào đó là “Sân thơ trăm miền” dành cho các nhà thơ quốc tế đến từ 40 nước trên thế giới như: Nga, Anh, Pháp, Australia, Brazil, Nam Phi, Pakistan, Trung Quốc, Indonesia, Lào… trình diễn, đọc tác phẩm nhân dịp các đại biểu này sang dự Hội nghị quảng bá văn học Việt Nam lần III, Liên hoan thơ châu Á - Thái Bình Dương lần II. BTC sẽ đặt một cabin chuyển ngữ (4-5 thứ tiếng) tại khu vực “Sân thơ trăm miền”. Bên cạnh sân thơ dành cho bạn bè quốc tế sẽ là “Sân thơ truyền thống” dành cho các tác giả nước nhà. Tại đây, BTC giới thiệu 15 gương mặt nhà thơ tiêu biểu được tuyển chọn kỹ lưỡng trước đó, tham gia giao lưu bằng tiếng Pháp và có một họa sĩ người Pháp minh họa. Với sự đổi mới này, công chúng đến với Ngày thơ Việt Nam lần thứ 13 sẽ được thưởng thức những tác phẩm thi ca song hành với nghệ thuật đương đại kiểu “2 trong 1”.
Nhấn mạnh về sự tươi mới, các điểm nhấn của Ngày thơ Việt Nam dịp này, nhà thơ Đỗ Hàn khẳng định, năm nay, BTC có 3 điểm mới rất đáng chú ý. Đầu tiên là tạo ra một khu đường phố nghệ thuật, các tác phẩm văn học nghệ thuật kể cả âm nhạc (hát văn, hát xẩm…), hội họa và các hoạt động khác để hướng về chủ đề biển đảo. Điểm mới thứ hai, năm nay, BTC mở sân thơ “Sân thơ trăm miền” dành cho các nhà văn, nhà thơ quốc tế. Qua “Sân thơ trăm miền”, tất cả các nhà thơ trong và ngoài nước, các tác giả trẻ, các câu lạc bộ thơ chuyên và không chuyên… sẽ cùng tương tác trong thi ca. Điểm nhấn cuối cùng, BTC tổ chức một cuộc triển lãm giới thiệu về các nhà văn, nhà thơ quốc tế có mặt tại sự kiện lần này trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam. Triển lãm giới thiệu hình ảnh chân dung tác giả đi kèm tác phẩm tiêu biểu, lý lịch hay các bài phát biểu của các tác giả trong những ngày tham dự sự kiện thi ca lớn nhất Việt Nam.
Và quảng bá dân tộc Việt Nam yêu thi ca
Trước khi tham dự Ngày thơ Việt Nam lần thứ 13 khai mạc sáng 5/3, BTC trước đó đã đưa các đại biểu quốc tế tham quan Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Bảo tàng Văn học Việt Nam (Hà Nội) và đến Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc (Bắc Ninh) để thưởng thức những làn điệu dân ca quan họ. Bằng các chương trình “đổi gió” đầy tính thơ ca này, BTC đã kịp thời giới thiệu 2 Di sản văn hóa thế giới của Việt Nam đã được UNESCO vinh danh là Vịnh Hạ Long và Dân ca quan họ Bắc Ninh.
Chưa dừng lại ở đó, như đã nói, trong 3 sự kiện diễn ra tại tuần lễ của Ngày thơ Việt Nam năm nay, Hội nghị quốc tế quảng bá văn học Việt Nam lần ba diễn ra trước đó là sự kiện trọng tâm. Trong Hội nghị này, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức hai hội thảo: “Thơ Việt - nơi lưu giữ tâm hồn Việt” và “Văn xuôi Việt Nam - quá trình hội nhập và phát triển”. Hai cuộc hội thảo quốc tế quy mô này có sự góp mặt của 200 đại biểu là các nhà văn, nhà thơ, dịch giả đến từ 40 quốc gia trên thế giới, qua đây, chúng ta đã cơ bản đưa ra bức tranh tổng thể về nền văn học Việt Nam có những tác giả, tác phẩm xuất sắc nhất từ thời cổ đại đến hiện tại với bạn bè năm châu.
Bên cạnh đó, Liên hoan thơ Quốc tế châu Á Thái Bình Dương lần thứ hai tại Nhà hát Lớn Hà Nội cũng là một điểm nhấn khi nhiều tiết mục trình diễn, ngâm và đọc thơ của các tác giả xuất sắc của Việt Nam và quốc tế. Liên hoan thơ chính là chiếc cầu nối để các nền thi ca tiến đến gần nhau, cùng học hỏi, trao đổi và đưa nhau vươn lên một tầm cao mới. Những hội nghị, liên hoan thơ Quốc tế dịp này đều nằm trong chương trình quảng bá văn học Việt Nam, bởi “Hội Nhà văn xác định văn học Việt Nam cần phải tích cực vượt ra khỏi biên giới, cần tích cực xuất khẩu văn chương để bạn đọc quốc tế hiểu hơn về văn học cũng như văn hóa, con người Việt Nam”, nhà thơ Đỗ Hàn bộc bạch.
BTC Ngày thơ Việt Nam lần thứ 13 với các hoạt động liên quan đến thi ca được tổ chức liên tục và có điểm nhấn, bạn bè quốc tế sẽ hiểu về văn học Việt Nam hơn và giới thiệu văn học Việt Nam tỏa đi rộng khắp muôn nơi. BTC tin tưởng rằng, bạn bè quốc tế sẽ hiểu người Việt Nam yêu thi ca, các nhà thơ - nhà văn Việt Nam được tôn trọng và yêu mến khi tất cả đều được đắm chìm trong không khí của thi ca. Đồng thời, qua chuyến đưa các đại biểu quốc tế đến dâng hương tại đền thờ danh nhân văn hóa Cao Bá Quát (Phú Thị, Gia Lâm, Hà Nội), bạn bè quốc tế sẽ thấy người Việt Nam tôn thờ các nhà thơ đã khuất hết sức trang trọng và giúp tất cả thấy được người Việt Nam yêu văn thơ, luôn muốn làm bạn với thế giới thông qua văn học nghệ thuật.
Văn nghệ sĩ với Ngày thơ Việt Nam
Tâm hồn Việt trong ngày hội thi ca
Cho đến nay, có thể nói rằng Ngày thơ Việt Nam đã trở thành sinh hoạt văn hóa lành mạnh của một bộ phận không nhỏ nhân dân ta. Sự phối hợp giữa tính hàn lâm với tính dân dã, tính hiện đại với tính truyền thống trong các “Ngày thơ” đã tạo nên được một sân chơi lý thú cho những người làm thơ và yêu thơ.
Ngày thơ Việt Nam tại Văn Miếu năm nay có người thuộc thế hệ cầm bút thời chiến tranh chống Mỹ như Anh Ngọc, Bằng Việt, Vũ Quần Phương, Hoàng Nhuận Cầm, Trần Nhuận Minh, Nguyễn Trọng Tạo, Phạm Hồ Thu, Phan Thị Thanh Nhàn… hay thế hệ hậu chiến như Nguyễn Việt Chiến, Đặng Huy Giang, Lê Cảnh Nhạc, Lê Mạnh Tuấn, Trần Quang Quý, Trịnh Công Lộc, Hải Đường, Mai Nam Thắng, Bảo Chân, Hữu Việt, Võ Sa Hà, Nguyễn Thị Mai…Những bài thơ lưu giữ tâm hồn Việt sẽ hòa điệu thi ca với khoảng 150 nhà thơ khác màu da, ngôn ngữ, quốc gia, lãnh thổ, văn hóa…Tiếng Việt trong thơ giàu nhạc điệu cùng khả năng diễn đạt cảm xúc và suy ngẫm rộng lớn của nó chắc chắn sẽ mang lại cho bạn bè quốc tế nhiều thú vị. Và điều quan trọng hơn cả, trong thời đại hội nhập toàn cầu vô cùng sâu rộng, thơ ca sẽ là nhịp cầu nối các nền văn hóa, các dân tộc trên thế giới lại với nhau.
Ngày thơ Việt Nam như một lễ hội văn hóa
Những năm gần đây, do tình hình kinh tế khó khăn nên tất cả quan tâm nhiều hơn đến cơm - áo - gạo - tiền, nhưng cứ mỗi dịp đầu năm mới lại có một không khí thi ca là Ngày thơ nên sẽ làm cho tất cả cảm thấy bình yên hơn, thơ mộng hơn trước khi mọi người lao vào vòng quay của công việc, học tập…
Ngày thơ Việt Nam từ trước đến nay tôi xem như là một lễ hội của quốc gia vì không có một nước nào trên thế giới có một ngày riêng cho thơ như nước ta. Việc Việt Nam có một ngày riêng dành cho thơ thì đó là một sự đặc biệt, đặc biệt hơn khi lần này lại có cả “Hội nghị Quốc tế quảng bá văn học Việt Nam lần thứ ba” và “Liên hoan Thơ châu Á - Thái Bình Dương lần thứ hai” nên sẽ càng phong phú, kết hợp được cả thi ca trong và ngoài nước dễ làm cho bạn bè quốc tế “kinh ngạc”. Ngày thơ năm nay cũng phong phú hơn khi kết hợp được với các loại hình nghệ thuật khác như mỹ thuật, âm nhạc, thi pháp…nên sự kiện thi ca lần thứ 13 của Việt Nam sẽ là một lễ hội thật sự. Tất cả những người trong giới văn chương cũng như người bình thường cũng coi đó như ngày hội chung. Vì thế, tôi tin Văn Miếu Quốc Tử Giám năm nay sẽ rất náo nhiệt lẫn ấm cúng, đông đảo người dân đến với Ngày thơ.
Hơn nữa, Ngày thơ còn có nghi lễ thả bóng bay với những vần thơ nổi tiếng in trên trái bóng đó, chính vì thế sẽ tạo dấu ấn để lại những hình ảnh đẹp, lưu luyến với bạn bè năm châu khi họ về nước.
H.Q (thực hiện)
Hoa Quỳnh
