Tiếp theo chương trình làm việc của kỳ họp thứ 3, sáng ngày 12/6, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường năm 2012.
Thay mặt Chính phủ báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ đã đưa ra hai phương án giảm, miễn thuế để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường năm 2012.
 Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ báo cáo trước Quốc hội. |
Thứ nhất
, giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp năm 2012 cho một số đối tượng doanh nghiệp, bao gồm: Doanh nghiệp nhỏ và vừa (không bao gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh trong các lĩnh vực xổ số, bất động sản, chứng khoán, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, sản xuất hàng hoá, dịch vụ thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, doanh nghiệp được xếp hạng 1, hạng đặc biệt thuộc tập đoàn kinh tế, tổng công ty) và doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động trong lĩnh vực sản xuất, gia công, chế biến: nông sản, lâm sản, thuỷ sản, dệt may, da giày, linh kiện điện tử; xây dựng các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội. Thứ hai, miễn thuế khoán, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và thuế TNDN trong năm 2012 đối với cá nhân, hộ kinh doanh nhà trọ, phòng trọ cho thuê đối với công nhân, người lao động, sinh viên, học sinh; hộ, cá nhân chăm sóc trông giữ trẻ; hộ, cá nhân, tổ chức cung ứng suất ăn ca cho công nhân với điều kiện giữ ổn định mức giá cho thuê phòng trọ, nhà trọ, giá trông giữ trẻ và giá cung ứng suất ăn ca như cuối năm 2011.
Theo tính toán, toàn bộ gói giải pháp nêu trên, bao gồm cả những giải pháp mà Chính phủ chỉ đạo thực hiện theo thẩm quyền, tác động tài chính đến sản xuất kinh doanh của nền kinh tế khoảng 29.000 tỷ đồng. Tính chung các giải pháp về thuế, phí sẽ tác động làm giảm thu ngân sách Nhà nước năm 2012 khoảng 9.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương khoảng 3.000 - 3.600 tỷ đồng và ngân sách địa phương khoảng 5.400 - 6.000 tỷ đồng.
Báo cáo thẩm tra về các giải pháp trên, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho rằng, việc miễn, giảm thuế khó đạt được mục tiêu vì đối tượng áp dụng và mục tiêu đề ra là quá rộng trong khi nguồn lực hỗ trợ lại hạn chế, khó có thể “tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, ổn định thị trường”. Với số giảm thu khiêm tốn như vậy thì mức độ lan tỏa, tác động của chính sách là không đáng kể so với yêu cầu thực tiễn. Theo ông Hiển, giải pháp miễn, giảm, giãn thuế không phải là giải pháp tối ưu, duy nhất để hỗ trợ doanh nghiệp vì hiện nay doanh nghiệp chủ yếu gặp khó khăn trong tiếp cận vốn vay, tín dụng, lãi suất tiền vay cao, thị trường thu hẹp, sức mua giảm, dẫn đến lượng hàng tồn kho tăng cao, gây ứ đọng vốn, nợ đọng thuế cao.Chính phủ cần xem xét toàn diện hệ thống chính sách vĩ mô; kết hợp hài hòa giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, chú trọng hơn đến giải pháp tiền tệ, tín dụng, giảm mạnh lãi suất cho vay; kích cầu tiêu dùng, mở rộng thị trường nhằm tăng sức mua, tạo điều kiện để doanh nghiệp thu hồi vốn, đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh.
Thảo luận về vấn đề này, đa số các ĐBQH đều cho rằng, trong bối cảnh sản xuất, kinh doanh gặp nhiều khó khăn như hiện nay, việc ban hành các giải pháp nhằm góp phần tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ thị trường là cần thiết. ĐBTrương Thị Ánh (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, trong tình hình kinh tế trong nước và thế giới khó khăn như hiện nay, việc ban hành chính sách hỗ trợ thuế cho người dân và doanh nghiệp là cần thiết. ĐB Ánh đề nghị, hiện đời sống người lao động còn gặp nhiều khó khăn, nên xem xét miễn thuế thu nhập cá nhân, bên cạnh đó là giảm 50% thuế giá trị gia tăng với các mặt hàng như phân bón, thức ăn gia súc, gia cầm, thuốc… để hỗ trợ cho người tiêu dùng.
 Đại biểu Quốc hội Nguyễn Bá Thuyền. |
Ở khía cạnh khác, ĐB Mai Hữu Tín (Bình Dương) cho biết, giảm 30% thuế TNDN đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa là cần thiết, nhưng vấn đề là tiêu chí để xác định thế nào là doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay còn chưa hợp lý, theo Nghị định 59 hiện nay doanh nghiệp nhỏ và vừa được xác định dựa trên vốn và số lượng lao động, trong đó vốn là yếu tố chính. Tuy nhiên, yếu tố này dựa trên tổng tài sản của doanh nghiệp chứ không phải là vốn điều lệ. Vì thế, chẳng hạn có doanh nghiệp có vốn chỉ 30 tỷ đồng, nhưng tổng tài sản lên đến hơn 100 tỷ đồng (gồm cả vốn vay) lại không được xếp vào nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa. Do đó, theo ĐB Tín, vẫn cần phải có thêm giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tích cực hơn, chẳng hạn như giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 25% xuống còn 20%, giảm 50% thuế giá trị gia tăng. Các chính sách miễn giảm thuế làm giảm thu ngân sách khoảng 9.000 tỷ đồng, so với 450.000 doanh nghiệp đang hoạt động thì mỗi doanh nghiệp chỉ được miễn giảm trung bình 20 triệu đồng, không thấm tháp vào đâu so với khó khăn hiện nay…
T.Bình