Miền Bắc nắng nóng gay gắt dài ngày
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, ngày mai, do ảnh hưởng của vùng áp thấp nóng phía tây phát triển, miền Bắc bắt đầu có nắng nóng cục bộ 35-36 độ. Từ ngày 23/5, miền Bắc đón nắng nóng diện rộng và gay gắt với nhiệt độ cao nhất 36-38 độ, có nơi trên 38 độ. Đây được nhận định là đợt nắng nóng kéo dài nhất từ đầu mùa hè năm nay.
Khu vực từ Thanh Hoá đến Phú Yên cũ có nắng nóng diện rộng và gay gắt với nhiệt độ cao nhất từ 35-38 độ, có nơi trên 38 độ. Dự báo đây là đợt nắng nóng dài ngày.
Từ ngày 24 đến 28/5, nắng nóng diện rộng có khả năng bao trùm miền Bắc và miền Trung. Đỉnh điểm nắng nóng tại miền Bắc rơi vào ngày 26/5, khi nhiệt độ tại đồng bằng Bắc bộ có thể lên tới 40 độ C. Tại khu vực Bắc Trung bộ, nhiệt độ ngày 27/5 có khả năng đạt 41 độ C.
Miền Bắc sắp nắng nóng dài ngày nhất từ đầu mùa. Ảnh: Tuấn Anh
Trong khi đó, khu vực Nam bộ giảm mưa từ ngày 22 đến 26/5. Nắng nóng vẫn có khả năng xuất hiện nhưng không gay gắt như đợt vừa qua, mức nhiệt phổ biến 35-36 độ C tại khu vực Đông Nam bộ do vùng áp thấp nóng mở rộng.
Các chuyên gia khí tượng khuyến cáo người dân tại miền Bắc và Trung Bộ cần chủ động các biện pháp phòng chống nắng nóng kéo dài, hạn chế làm việc ngoài trời trong khung giờ nhiệt độ cao, đồng thời bổ sung đủ nước để bảo vệ sức khỏe.
Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ tháng 5 đến tháng 7/2026, hiện tượng ENSO (chữ viết tắt để chỉ hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt - El Nino và hiện tượng lạnh dị thường của lớp nước biển bề mặt - La Nina) có khả năng chuyển sang duy trì trạng thái trung tính với xác suất trong khoảng 55-65%, xác suất chuyển sang trạng thái El Nino có xu hướng tăng dần, khoảng 35-45%.
Trạng thái nóng lên bất thường của vùng biển xích đạo Thái Bình Dương có thể bắt đầu từ tháng 6 và kéo dài đến hết năm, thậm chí còn có thể sang đầu năm 2027. Hình thái thời tiết này được dự báo có thể khiến mùa hè năm nay khô nóng và cực đoan hơn.
Hiện tượng ENSO sẽ chuyển dần sang trạng thái El Nino từ tháng 6-9/2026 với xác suất 85-95%, sau đó tiếp tục duy trì trạng thái El Nino đến đầu năm 2027. Có khoảng 20-25% El Nino đạt cường độ mạnh.
Trong điều kiện El Nino, ở hầu hết các vùng của Việt Nam, nhiệt độ các tháng có xu thế cao hơn trung bình; nắng nóng có thể xuất hiện nhiều hơn và gay gắt hơn; khả năng xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối; Hoạt động của bão, áp thấp nhiệt đới có thể không nhiều nhưng tiềm ẩn khả năng có những tính chất dị thường hơn, cả về cường độ và quỹ đạo.
El Nino thường gây thâm hụt lượng mưa ở đa phần diện tích cả nước với mức phổ biến từ 25 đến 50%; Vì thế nguy cơ cao xảy ra khô hạn cục bộ, hoặc diện rộng ở những nơi có nhu cầu dùng nước nhiều cho sản xuất và sinh hoạt, trong các tháng mùa khô năm 2026. Đề phòng tình trạng ít mưa dẫn đến tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước trong những tháng đầu năm 2027 trên phạm vi toàn quốc. Ví dụ dễ hình dung nhất về tác động của El Nino đã gây ra các đợt hạn mặn gần đây ở khu vực phía Nam vào các năm 2015/2016 và 2019/2020.
El Nino phát triển nhanh, đến sớm hơn dự báo
Dự báo về xu thế thời tiết trong thời gian tới, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, theo các kết quả dự báo ENSO mới nhất được cập nhật vào giữa tháng 5/2026, hiện tượng El Nino đang phát triển nhanh và đến sớm hơn so với các dự báo trước đây, cường độ của El Nino cũng có dấu hiệu mạnh hơn so với các dự báo trước đó.
Cụ thể, trạng thái El Nino có khả năng bắt đầu từ khoảng thời kỳ tháng 6-8/2026 với xác suất trên 90%, và có khả năng tiếp tục duy trì trạng thái này cho tới cuối năm 2026 đến đầu năm 2027 với xác suất cao nhất là 96% vào thời kỳ tháng 12/2026- 2/2027.
Đáng lưu ý, xác suất El Nino rất mạnh hiện đã tăng lên khoảng 40%, cao hơn so với các dự báo trước đây (25%). Đây là tín hiệu cần đặc biệt quan tâm vì El Nino mạnh thường kéo theo nhiều hình thái thiên tai cực đoan.
Với kịch bản El Nino như dự báo trên thì nhận định nhiệt độ trung bình trên cả nước có xu hướng cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng, cường độ gay gắt hơn năm 2025.
Lượng mưa có khả năng thiếu hụt ngay trong các tháng mùa khô năm 2026, đặc biệt giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến 25-50%. Đồng thời, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trong các năm El Nino, mặc dù tổng lượng mưa thường thấp hơn trung bình nhiều năm nhưng vẫn có thể xuất hiện các trận mưa cực đoan cục bộ trong thời gian ngắn, gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị.
Hoạt động bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng có thể ít hơn trung bình nhiều năm, nhưng vẫn cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp và gây tác động lớn trong thời gian ngắn.
Trước xu thế khí tượng thuỷ văn như trên, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia có khuyến nghị, cần đặc biệt chú trọng chủ động từ sớm, cảnh báo sớm và hành động sớm.
Theo đó, đối với các địa phương, trước mắt cần tập trung theo dõi chặt chẽ các đợt mưa lớn trong tháng 5, rà soát các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị để chủ động phương án ứng phó.
Về dài hạn, với nguy cơ El Nino phát triển mạnh từ nửa cuối năm 2026, các bộ, ngành và địa phương cần sớm xây dựng phương án ứng phó hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn; rà soát vận hành hồ chứa, bảo đảm an ninh nguồn nước và an ninh năng lượng, đặc biệt cho mùa khô cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Đối với người dân, cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo của cơ quan khí tượng thủy văn; chủ động phòng tránh dông, lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh; không chủ quan với nguy cơ mưa lớn cực đoan cục bộ dù đang trong bối cảnh El Nino.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến ENSO, mưa lớn, bão, hạn hán và nguồn nước; cập nhật kịp thời các bản tin dự báo, cảnh báo phục vụ công tác chỉ đạo điều hành của các bộ, ngành và địa phương.
Các thông tin cảnh báo dông sét; cảnh báo khu vực nguy cơ lũ quét, sạt lở đất thời gian thực được cung cấp trực tuyến trên trang thông tin điện tử của Cục Khí tượng Thủy văn tại địa chỉ: http://hymetnet.gov.vn/radar/ và https://luquetsatlo.nchmf.gov.vn và trong bản tin riêng cảnh báo lũ quét, sạt lở đất.
Cơ quan khí tượng cho biết, hiện nay (21/5), vùng biển từ Cà Mau đến An Giang và vịnh Thái Lan có mưa rào và dông rải rác. Dự báo ngày và đêm 21/5, khu vực vịnh Bắc Bộ, vùng biển từ Lâm Đồng đến Cà Mau, Cà Mau đến An Giang và vịnh Thái Lan có mưa rào và dông rải rác. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc xoáy, gió giật mạnh cấp 6-7 và sóng biển cao trên 2,0m. Toàn bộ tàu thuyền hoạt động ở các khu vực trên đều có nguy cơ chịu tác động của lốc xoáy, gió giật mạnh và sóng biển cao.
