Trên thực tế, phần lớn thuốc điều trị thông thường có thể sử dụng trong thời gian cho con bú khi chọn đúng hoạt chất, liều dùng và thời gian điều trị. Không nên tự ngừng thuốc cần thiết hoặc cai sữa chỉ vì đang phải điều trị.
Thuốc có đi vào sữa mẹ không?
Một số thuốc có thể đi vào sữa mẹ, nhưng sự hiện diện của thuốc trong sữa không đồng nghĩa với nguy cơ gây hại. Mức phơi nhiễm của trẻ phụ thuộc vào liều, đặc tính thuốc, lượng sữa bú và khả năng chuyển hóa của trẻ. Cần thận trọng hơn nếu trẻ sinh non, sơ sinh rất nhỏ hoặc có bệnh lý gan, thận.

Một số thuốc có thể đi vào sữa mẹ, nhưng sự hiện diện của thuốc trong sữa không đồng nghĩa với nguy cơ gây hại. Ảnh minh họa (AI)
Thuốc cảm, cúm: Có thể dùng thuốc nào?
Cảm lạnh do virus thường không cần kháng sinh. Mẹ có thể nghỉ ngơi, uống đủ nước và rửa mũi bằng nước muối sinh lý.
- Paracetamol thường là lựa chọn phù hợp khi sốt, đau
- Cetirizine hoặc loratadine có thể cân nhắc khi có triệu chứng dị ứng
- Pseudoephedrine đường uống có thể làm giảm tiết sữa, nên tránh nếu có lựa chọn khác
- Cần kiểm tra kỹ thuốc cảm phối hợp vì có thể chứa nhiều hoạt chất.
Khi mắc cúm, mẹ thường vẫn có thể tiếp tục cho trẻ nhận sữa mẹ, đồng thời rửa tay, đeo khẩu trang và phòng lây nhiễm qua đường hô hấp; oseltamivir có thể được chỉ định khi cần.
Thuốc giảm đau, hạ sốt
Paracetamol và ibuprofen là những lựa chọn thường được ưu tiên khi cho con bú nếu không có chống chỉ định đối với người mẹ.
Tránh tự sử dụng codeine hoặc tramadol do nguy cơ tác dụng bất lợi nghiêm trọng ở trẻ; aspirin liều giảm đau cũng không phải lựa chọn đầu tay.
Thuốc giảm đau mạnh khác cần được bác sĩ đánh giá riêng.
Kháng sinh khi đang cho con bú
Nhiều kháng sinh thông dụng như amoxicillin và cephalexin thường tương thích với việc cho con bú. Việc lựa chọn phụ thuộc vào tác nhân gây bệnh và đặc điểm của trẻ. Trong quá trình dùng thuốc, theo dõi tiêu chảy, phát ban, tưa miệng hoặc bú kém.
Một số kháng sinh cần cân nhắc đặc biệt ở trẻ sinh non, vàng da hoặc thiếu G6PD. Không tự dùng kháng sinh để chữa cảm lạnh do virus.
Khi nào phải tạm ngừng cho bú?
Chỉ một số ít tình huống cần tạm ngừng hoặc ngừng cho bú:
- Dùng một số thuốc hóa trị độc tế bào, dược chất phóng xạ hoặc thuốc chống chỉ định cụ thể;
- Một số bệnh nhiễm trùng đặc biệt;
- Tổn thương herpes đang hoạt động ở vú bị ảnh hưởng.
Trường hợp lao phổi đang lây có thể phải tạm tránh bú trực tiếp nhưng vẫn có thể dùng sữa mẹ vắt ra nếu được hướng dẫn phù hợp. Trẻ mắc galactosemia cổ điển không được sử dụng sữa mẹ. Thời gian ngừng và thời điểm cho bú lại phải xác định theo đúng thuốc, liều và tình trạng bệnh; không áp dụng một mốc thời gian chung.
Lưu ý cho bà mẹ
Luôn thông báo với bác sĩ/dược sĩ rằng đang cho con bú và cho biết tuổi, tình trạng sức khỏe của trẻ. Ưu tiên thuốc đơn thành phần khi có thể, dùng đúng chỉ định và không tự ngừng thuốc điều trị bệnh mạn tính.
Nếu cần tạm ngừng cho bú, hỏi nhân viên y tế về việc vắt sữa để duy trì nguồn sữa và có phải bỏ sữa vắt ra hay không. Đưa trẻ đi cấp cứu nếu trẻ khó đánh thức, thở chậm, khó thở hoặc bú rất kém.
