Với những gia đình đang chăm trẻ sơ sinh, việc người mẹ sốt, ho, đau mỏi người vì cúm A thường kéo theo hàng loạt lo lắng. Có người muốn tạm ngừng cho con bú, chuyển sang sữa công thức hoặc nhờ người thân chăm bé hoàn toàn. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm không nằm ở việc loại bỏ sữa mẹ mà là giảm nguy cơ lây virus trong lúc tiếp xúc gần.
Hình minh họa tạo bởi AI.
1. Cúm A có lây qua sữa mẹ?
Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra, thường biểu hiện bằng sốt, ho, đau họng, đau đầu và mệt mỏi. Virus lây chủ yếu qua các hạt dịch tiết đường hô hấp phát tán khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Tiếp xúc gần với người mắc cúm vì vậy có thể khiến trẻ bị phơi nhiễm.
Điều nhiều bà mẹ chưa biết là virus cúm không lây truyền qua sữa mẹ. Ngay cả khi mắc cúm A, người mẹ vẫn có thể tiếp tục cho con bú nếu sức khỏe cho phép, đồng thời thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm. Sữa mẹ còn chứa kháng thể và những thành phần hỗ trợ hệ miễn dịch non nớt của trẻ, dù không thể bảo đảm bé hoàn toàn không mắc bệnh.
Việc tự ý cai sữa trong thời gian mẹ bị cúm có thể khiến trẻ mất nguồn dinh dưỡng quen thuộc, trong khi mẹ dễ gặp tình trạng căng tức ngực và giảm lượng sữa. Nếu quá mệt, không thể cho bú trực tiếp, mẹ có thể vắt sữa đều đặn; người khỏe mạnh trong gia đình hỗ trợ cho trẻ dùng sữa đã vắt bằng dụng cụ sạch.
2. Mẹ bị cúm A nên chăm con thế nào?
Điều quan trọng nhất là hạn chế để trẻ tiếp xúc với dịch tiết hô hấp của người đang mắc bệnh. Trước khi bế con, cho bú hoặc chạm vào bình sữa, người mẹ cần rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch. Khi ho, hắt hơi, nên dùng khăn giấy che miệng, mũi, bỏ khăn ngay sau khi sử dụng và vệ sinh tay.
Mẹ nên đeo khẩu trang vừa khít khi cho con bú hoặc phải ở gần trẻ, tránh hôn mặt, hôn tay bé trong những ngày đang có triệu chứng. Không đeo khẩu trang cho trẻ sơ sinh vì có thể gây cản trở hô hấp. Phòng ở cần thông thoáng, những bề mặt thường xuyên chạm tay và dụng cụ hút sữa phải được vệ sinh đúng cách.
Nếu có điều kiện, gia đình nên bố trí người không mắc bệnh thay mẹ làm những việc như thay tã, bế ru ngủ hoặc vệ sinh cho bé. Trong thời gian này, mẹ có thể nghỉ ngơi nhiều hơn nhưng vẫn duy trì việc cho bú hoặc vắt sữa phù hợp. Nếu trẻ có biểu hiện ốm, mẹ vẫn có thể tiếp tục cung cấp sữa, song cần liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn theo dõi.
Trẻ dưới 6 tháng tuổi chưa thể tiêm vaccine cúm nên càng cần được bảo vệ. Người thân và người chăm sóc đủ điều kiện nên tiêm vaccine cúm hằng năm, hạn chế người có triệu chứng hô hấp đến gần trẻ.
3. Khi nào mẹ và bé cần đi khám?
Phụ nữ trong hai tuần đầu sau sinh có nguy cơ gặp biến chứng cúm cao hơn, vì vậy nên liên hệ cơ sở y tế sớm khi xuất hiện triệu chứng nghi cúm A. Bác sĩ có thể cân nhắc thuốc kháng virus, đặc biệt khi điều trị sớm. Oseltamivir là thuốc thường được ưu tiên cho phụ nữ cho con bú khi có chỉ định; lượng thuốc bài tiết vào sữa mẹ thấp. Mẹ không nên tự mua thuốc uống hoặc tự ý ngừng cho bú vì lo ngại tác dụng của thuốc.
Nếu mẹ khó thở, đau tức ngực, lơ mơ, mệt nhiều bất thường hoặc tình trạng đã đỡ rồi nặng lên, cần được thăm khám khẩn cấp. Với trẻ sơ sinh, các biểu hiện thở nhanh, rút lõm lồng ngực, tím tái, bỏ bú, khó đánh thức hoặc co giật là dấu hiệu phải đưa đi cấp cứu.
Đặc biệt, trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên cần được đánh giá y tế ngay, kể cả khi chưa có biểu hiện khác. Gia đình không nên tự kết luận đó chỉ là cúm A lây từ mẹ và chờ trẻ tự khỏi.
Mắc cúm A không đồng nghĩa người mẹ phải dừng cho con bú. Tiếp tục duy trì nguồn sữa, phòng lây qua đường hô hấp và nhận biết sớm dấu hiệu bất thường là những việc thiết thực nhất để bảo vệ cả mẹ lẫn bé.
Bất ngờ lợi ích của yoga với phái đẹp