Hiện nay, hình ảnh những cô cậu sinh viên vừa hoàn thành tốt bài học trên lớp vừa năng động, tháo vát với công việc làm thêm của mình không còn là điều gì mới mẻ. Đặc biệt vào kỳ nghỉ hè dài, nhiều bạn lại rục rịch tìm kiếm công việc làm thêm cho mình nhưng đứng trước nhiều lựa chọn, nhiều “nhà tuyển dụng ảo”, sinh viên nên lưu ý những kinh nghiệm của người “mắc lừa trước” để rút ra bài học cho mình....
Sinh viên tìm việc, nhà tuyển dụng tìm “mồi”
Hàng trăm nghìn lí do khác nhau để sinh viên mong muốn kiếm được việc làm với số lương tạm ổn trong dịp hè. Hoặc do tham gia các lớp học thêm, nhiều sinh viên muốn có thể lấp trống khoảng thời gian hè tranh thủ làm được nhiều việc cùng lúc. Cũng có bạn bám trụ thành phố vì muốn kiếm tiền giúp đỡ ba mẹ. Số khác vì muốn trải nghiệm bản thân, muốn được năng động và tháo vát hơn, có thể có cơ hội giao lưu với nhiều người và mở rộng các mối quan hệ...
Trước nhu cầu ấy của sinh viên, hàng loạt nhà tuyển dụng đã tung ra những phương pháp từ thô sơ đến tinh vi để có thể móc túi những sinh viên nhẹ dạ cả tin. Những tờ rơi dán dày đặc cổng trường đại học, ở các bãi gửi xe, quán ăn sinh viên, đặc biệt, tại các điểm dừng trả khách xe bus hoặc la liệt trên các trang web tìm kiếm việc làm với những dòng thông tin hấp dẫn và thu hút sự chú ý. Công việc chủ yếu như trực điện thoại, ghi chép sổ sách, chăm sóc khác hàng qua điện thoai; bán vé máy bay; bán vé xem phim; gấp phong bì, vỏ hộp, giấy, mang sản phẩm về nhà làm; nhân viên thu ngân tại các siêu thị; phát quà khuyến mại; phát tờ rơi... Cùng với chế độ khá hậu hĩnh “thời gian làm việc hành chính hoặc theo ca, lương hậu hĩnh và lời cam kết chắc nịch “không phải thế chấp, đặt cọc; tuyển trực tiếp, không qua trung gian...”, kèm theo số điện thoại, địa chỉ và tên của người tuyển dụng.
 Tìm được công việc phù hợp là niềm vui lớn của không ít bạn sinh viên. |
Bỏ tiền đi… lòng vòng
Vì nhu cầu tìm kiếm việc làm cao, không ít bạn đã liên lạc và trực tiếp đến gặp những nhà tuyển dụng mong muốn tìm được công việc phù hợp với mình. Kết quả là tiền mất tật mang. Những bức xúc và sự tức giận dường như vẫn chưa nguôi, Cao Hồng X. - sinh viên Trường đại học Văn hóa kể: “Em đã tìm kiếm thông tin làm thêm trên mạng vieclam... và thấy dòng tuyển nhân viên bán vé máy bay mức lương 100.000 - 120.000 đồng/ca, 2h/ca. Gọi điện để hẹn phỏng vấn thì được chỉ đến địa chỉ Công ty TNHH P. Thành 192 - Lê Trọng Tấn. Họ yêu cầu em nộp 300.000 đồng tiền đi học 1 tuần các luật lệ và quy tắc, mua sách vở... Họ tiếp tục cho một địa chỉ khác ở Thanh Xuân đến để nộp 100.000 đồng may đồng phục. Lúc ấy em giống như bị bỏ bùa vậy, khi nộp xong tiền, ra về thì em nhận được tin nhắn của cô bạn cùng lớp rằng đây là một địa chỉ lừa đảo và bạn em cũng mất mấy trăm nghìn mà không sao đòi lại được”.
Không chỉ mất vài ba trăm nghìn, nhiều bạn sinh viên khác đóng tiền đặt cọc rồi tham gia làm việc nhưng tiền mất, công mất mà lương thì chẳng được bao nhiêu. Thùy Linh - sinh viên Học viện Ngân hàng chia sẻ: “Mình nhặt được tờ rơi và tìm đến tận địa chỉ đăng trên đó, làm 2h mà được 180.000 - 200.000 đồng thật sự là con số đáng mơ ước vì nếu đi gia sư, nói cả mấy tiếng mới chỉ được 100.000 đồng. Đến nơi, họ nói ngon ngọt để mình đặt cọc 100.000 đồng và nói sẽ dẫn mình đến chỗ anh quản lí nhưng lại dẫn đến một nơi khác cũng vẫn là… môi giới. Tại đây, mình phải viết bản cam đoan với nội dung: Nếu có chuyện gì xảy ra thì không được quay lại nơi cũ bắt đền nếu không sẽ phạt tiền 1 triệu đồng. Người tiếp mình ở đây đã giao rất nhiều giấy tờ và nói rằng những giấy tờ này rất tốn kém nên phải đưa cho họ 300.000 đồng, những tờ giấy có nội dung gần giống tờ mà mình đã nhặt được, chỉ thay đổi thương hiệu sản phẩm. Họ đánh số thứ tự của mình lên các tờ giấy rồi giao cho mình đi phát, phát ở địa chỉ nào phải chịu trách nhiệm nhắn tin thông báo cho họ qua kiểm tra, cuối tuần đến xem có bao nhiêu tờ phát ra được người ta nhặt được rồi “bị lừa” tới văn phòng thì mình mới được thanh toán tiền. Kết quả là họ nói không có tờ nào quay trở lại. Mình mất 400.000 đồng và công sức, thời gian vất vả nhưng đành ngậm ngùi chịu đựng chứ không biết phải làm thế nào được. Bực nhất là lúc đó mới hiểu chính mình lại đang trở thành công cụ gieo rắc lừa đảo cho người khác”.
Từng khâu, từng bước đều đã được các “nhà tuyển dụng lừa” chuẩn bị khá kĩ lưỡng và hầu như không lộ ra bất kì sơ hở nào để người xin việc có lí do lấy lại số tiền đã đặt cọc hay tiền lương theo thỏa thuận ban đầu. Hoặc khi các ứng viên sau khi đã đặt cọc và trong thời gian “chờ việc” tìm đến văn phòng đại diện lấy lại tiền thì chúng đã không cánh mà bay... Nhưng bao năm nay, chiêu lừa đảo tưởng như đã cũ rích này lại vẫn lừa không ít sinh viên, đặc biệt là sinh viên năm nhất, năm hai. Đứng trước những cơ hội nghề nghiệp, sinh viên nên tỉnh táo và sáng suốt hơn để có thể lựa chọn được những công việc phù hợp với khả năng, sức khỏe của mình và điều quan trọng là phải hoàn thành tốt những môn học trên lớp trước khi nghĩ đến một công việc để kiếm thêm thu nhập hay kinh nghiệm.
Thảo Nguyễn