Có những sản phẩm mà ngành công nghiệp dược phẩm thế giới đã dùng mánh khóe để che giấu những tài liệu bất lợi hoặc loại thuốc có thể gây hại cho bệnh nhân. Điều này gây nên rất nhiều tranh luận, điển hình là Avandia, loại thuốc được kê cho hàng triệu người trên thế giới mắc bệnh tiểu đường týp 2. Doanh thu của loại thuốc điều trị bệnh tiểu đường Avandia giảm mạnh kể từ khi một nghiên cứu được công bố cho rằng loại thuốc này làm tăng nguy cơ gây đau tim.
 |
Cú sốc từ lời cảnh báo...
Avandia có tác dụng giúp bệnh nhân tiểu đường kiểm soát lượng đường có trong máu, tuy nhiên trong một cuộc nghiên cứu năm 2007 người ta cho rằng nó là nguyên nhân làm tăng nguy cơ gây đau tim. Kể từ đó, có nhiều lời tranh luận trong cộng đồng khoa học về việc liệu có nên loại bỏ Avandia ra khỏi thị trường hay không.
Cả hai bờ Đại Tây Dương đều đã được cảnh báo về sự việc trên, tuy nhiên loại thuốc này vẫn được Viện Y tế Quốc gia (Nice) ở Anh khuyến cáo nên dùng và vẫn được hàng chục nghìn bệnh nhân Anh sử dụng. Một số tài liệu mật của Cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm của Mỹ (FDA) bị rò rỉ trên thời báo New York cho biết: tại Mỹ mỗi tháng sẽ có hơn 500 bệnh nhân tránh được bệnh tim nếu họ ngưng dùng Avandia và chuyển sang dùng một loại thuốc khác.
Một cuộc điều tra do Ủy ban Thượng viện Hoa Kỳ tiến hành, đã chỉ trích nặng nề hãng sản xuất không cảnh báo bệnh nhân về các phản ứng phụ của thuốc đã được xác nhận trong các cuộc nghiên cứu như nguy cơ gây nên biến cố tim mạch. Mà còn có nhiều chương trình PR để bán thuốc. Avandia là một trong những loại thuốc bán chạy nhất trên thế giới với doanh thu hơn 3 triệu USD (tương đương 2 triệu bảng Anh) tại Hoa Kỳ chỉ riêng trong năm 2006.
Tuy nhiên sau khi FDA cảnh báo về nguy cơ gây bệnh vào đầu tháng 7 thì con số trên giảm đáng kể với nội dung vắn tắt như sau: "FDA biết là có vấn đề liên quan đến an toàn của thuốc Avandia (rosiglitazone maleate). Dữ liệu về an toàn cho thấy có sự gia tăng đáng kể về nguy cơ lên cơn đau tim và tử vong với bệnh nhân dùng Avandia... FDA không biết những thuốc khác trong cùng nhóm có nhiều hay ít nguy cơ gây hại hơn. Vì lý do đó, FDA ra cảnh báo này để giới chức y tế và bệnh nhân có thể suy nghĩ, cân nhắc và tự quyết định trong cách điều trị".
Avandia được coi là một bước ngoặt trong việc điều trị bệnh tiểu đường ngay từ khi nó xuất hiện ở Anh năm 2000. Đây là một trong những loại thuốc chữa tiểu đường đầu tiên - còn gọi là glitazones - được nghiên cứu từ những năm 1950. Theo thống kê cho thấy, 90% nhà khoa học ủng hộ cho loại thuốc này đã liên kết tài chính với các ngành công nghiệp dược phẩm.Điều này sẽ làm thay đổi mối quan tâm về ảnh hưởng của các công ty đa quốc gia đến vấn đề an toàn cho bệnh nhân, những công ty này đã thiệt hại hàng triệu đô la chỉ vì một lời cảnh báo.
...Và những cuộc tranh luận
Cuối tháng 7/2007, Hiệp hội Cố vấn về thuốc chuyển hóa và nột tiết tố cùng với Hiệp hội quản trị nguy cơ và an toàn của thuốc thuộc FDA đã cùng nhau thảo luận và đi đến một kết luận rằng dùng rosiglitazone để điều trị tiểu đường loại 2 có liên quan đến gia tăng nguy cơ biến cố nghẹt tim mạch hơn là thuốc vờ, metformin, hay sulfonylureas. Hội đồng không yêu cầu ngừng bán loại thuốc trên thị trường mà nên ghi thêm khuyến cáo trên nhãn hiệu, giải thích rộng rãi cho người sử dụng.
Nghiên cứu mới đây nhất đã giúp làm sáng tỏ mâu thuẫn giữa các ý kiến khoa học về Avandia. Các nhà nghiên cứu từ Mayo Clinic ở Minnesota - một trong số ít các tổ chức nghiên cứu Hoa Kỳ không dựa vào tài trợ thương mại - phân tích hơn 200 bài báo xuất bản trong tạp chí khoa học, bao gồm cả giấy tờ gốc, xã luận và thư từ, trong đó có cả nhận xét về nguy cơ đau tim do Avandia sau năm 2007.Thống kê cho thấy: 94% tác giả của các bản nghiên cứu có cái nhìn tích cực về Avandia đã liên kết tài chính với các công ty dược phẩm liên quan đến bệnh tiểu đường và 87% liên kết tài chính đó dính tới các nhà sản xuất thuốc. Điều này được phát hiện ra bằng cách tìm kiếm các ấn phẩm khác của cùng tác giả hoặc trên internet. Ba tác giả tuyên bố không có tranh giành lợi ích nhưng trên thực tế lại là có.
Các nhà nghiên cứu bệnh viện Mayo khảo sát nhằm mục đích xác định liệu vấn đề xung đột lợi ích tài chính với các nhà sản xuất dược phẩm có phải là nguyên nhân dẫn đến bùng nổ tranh luận hay không.
Trong khi đó hãng sản xuất lại tuyên bố rằng bảy thử nghiệm đã được hoàn thành từ năm 2007 không cho thấy bất kì sự gia tăng biến cố tim mạch nào được gây ra bởi Avandia. Một phát ngôn viên cho biết: "Avandia tuyệt đối an toàn và hiệu quả khi sử dụng một cách thích hợp và phù hợp với những gì ghi trên nhãn mác. Không có bất kì dấu hiệu nào cho thấy Avandia gây nguy hại đến biến cố tim mạch của người bệnh kể cả nguy cơ lên cơn đau tim. Điều cần chú ý duy nhất là suy tim xung huyết (CHF), một tác dụng bất lợi đã được biết đến từ trước của thuốc Avandia là làm giữ nước và có thể gây nên suy tim. Chúng tôi đã hành động đúng đắn và có trách nhiệm trong các chương trình thử nghiệm lâm sàng đưa Avandia vào sử dụng. Khi nghiên cứu thị trường, chúng tôi đã luôn giám sát về độ an toàn trong bản cập nhật: “Chúng tôi đã có bất đồng tuy nhiên đã được giải quyết. Và điều quan trọng ở đây là xác minh những điều không chính xác. Các bác sĩ đã phát biểu đúng với những nghiên cứu của họ. Chúng tôi bác bỏ hoàn toàn ý kiến cho rằng chúng tôi đã có biện pháp đe dọa hay hăm dọa gì đó”. Một phát ngôn viên về bệnh tiểu đường ở Anh nói: "Chúng tôi sẽ không báo cho mọi người ngừng dùng Avandia".
Trang Anh (Theo Independent)