Mang bình oxy đi từ Nam ra Bắc tìm sự sống, người đàn ông 59 tuổi được hồi sinh từ nghĩa cử của cô gái 22 tuổi

Ca ghép phổi xuyên Việt vừa được Bệnh viện Phổi Trung ương thực hiện không chỉ thành công về chuyên môn mà còn mở ra nhiều dấu mốc mới trong lĩnh vực ghép phổi tại Việt Nam.

Sống phụ thuộc vào bình oxy, 2 năm liền chỉ ngủ ngồi vì bệnh phổi

Ông Đ.Đ.T. (59 tuổi, TP.HCM) phát hiện mắc bệnh phổi từ khoảng tháng 6/2024. Lúc đầu chỉ là những cơn ho dai dẳng. Tại bệnh viện ông được chẩn đoán suy hô hấp mạn tính do xơ phổi vô căn (Idiopathic Pulmonary Fibrosis - IPF) trên nền rối loạn lipid máu.

Đây là căn bệnh khiến nhu mô phổi bị xơ hóa không hồi phục, khả năng trao đổi oxy suy giảm nghiêm trọng. Dù được điều trị tích cực, bệnh vẫn tiến triển nặng dần. Hơn một năm qua, ông phải mang theo bình oxy, thở oxy lưu lượng 3 lít/phút liên tục 24/24 giờ ngay cả khi sinh hoạt tại nhà.

Vợ ông T là bà Huỳnh Thị Thanh Hoa (Bình Thạnh, TP.HCM) cho biết, Sức khỏe yếu dần, ông T phải nghỉ việc, 2 năm liền ông T chỉ ngủ ngồi.

Theo các bác sĩ, chức năng phổi gần như không còn khả năng phục hồi, ghép phổi trở thành cơ hội duy nhất giúp duy trì sự sống. Người bệnh được chuyển ra Bệnh viện Phổi Trung ương để điều trị và theo dõi trong danh sách chờ ghép.

Đối với gia đình ông Đ.Đ.T., hành trình đến được ca ghép phổi không chỉ là cuộc chiến với bệnh tật mà còn là chuyến đi dài đầy gian nan, thử thách từ Nam ra Bắc để tìm cơ hội sống.

Vợ người bệnh nghẹn ngào kể, khi bác sĩ thông báo chỉ còn ghép phổi mới có thể cứu được chồng, từ đầu năm 2025, gia đình quyết định liên hệ với BV Phổi Trung ương để đưa ông từ TP.HCM ra Hà Nội điều trị, dù biết phía trước là vô vàn khó khăn.

Bà Hoa cho biết, chồng bà lúc đó yếu, không còn đủ sức khỏe để đi máy bay. Gia đình phải thuê ô tô chạy từ TPHCM ra Hà Nội, mang theo một bình oxy 40 lít, hai bình oxy dự phòng và một máy tạo oxy để duy trì sự sống cho ông T suốt hành trình.

Mỗi chặng dừng nghỉ không chỉ để ăn uống hay nghỉ ngơi, mà việc đầu tiên cả gia đình nghĩ đến là tìm nơi có thể nạp oxy. "Mỗi nơi tôi tới, chúng tôi đều phải kiếm chỗ thay oxy cho anh rồi mới tiếp tục lên đường.", người vợ nhớ lại. Cứ thế ngày đi đêm nghỉ suốt 4 ngày trời cả nhà mới ra tới Hà Nội.

Suốt quãng đường hàng nghìn kilomet, chiếc xe gần như trở thành "phòng hồi sức" di động. Ông T. phải thở oxy liên tục 24/24 giờ, từng nhịp thở đều phụ thuộc vào nguồn oxy mang theo.

Đặt chân tới Bệnh viện Phổi Trung ương, gia đình chỉ còn biết gửi gắm hy vọng vào danh sách chờ ghép và tiếp tục điều trị theo phác đồ của bác sĩ. Mỗi ngày trôi qua đều là những ngày chờ đợi trong lo lắng, bởi với bệnh xơ phổi vô căn giai đoạn cuối, thời gian cũng chính là sự sống.

Hai lần hy vọng rồi hụt hẫng, lần thứ ba 'phép màu' đã đến...

Những tháng ngày chờ đợi là quãng thời gian dài đầy thấp thỏm đối với gia đình ông T. Bệnh xơ phổi vô căn khiến sức khỏe của ông suy kiệt từng ngày. Theo các bác sĩ, nếu không tìm được lá phổi phù hợp để ghép, cơ hội sống của ông chỉ còn tính bằng tháng.

Hy vọng từng nhen nhóm rồi lại vụt tắt. Đã hai lần, gia đình nhận được cuộc gọi từ bệnh viện, tất bật hoàn tất các thủ tục và thực hiện các xét nghiệm đánh giá mức độ tương thích để chuẩn bị ghép phổi. Thế nhưng, cả hai lần đều không thể tiến hành vì sau khi đánh giá chuyên môn, phổi hiến không đáp ứng đủ điều kiện để ghép.

Phải đến lần thứ ba, phép màu mới thực sự đến.

Khi nhận được thông báo có nguồn phổi hiến phù hợp từ một nữ sinh viên 22 tuổi, chị Hoa - vợ ông T. - cho biết, cả gia đình như vỡ òa trong hạnh phúc.

"Chúng tôi rất mừng và vô cùng biết ơn các bác sĩ đã nỗ lực hết mình để mang đến cơ hội sống cho chồng tôi. Đồng thời, tôi cũng xin tri ân người hiến tạng và gia đình của em có tấm lòng vàng. Trước ca mổ, cả hai vợ chồng tôi đều không hề có chút lo lắng nào vì luôn đặt trọn niềm tin vào các bác sĩ. Tôi tin ca ghép sẽ thành công và điều đó đã trở thành sự thật", chị Hoa xúc động chia sẻ.

Cuộc chạy đua xuyên Việt và 12 giờ căng thẳng giành lại sự sống

Ngày 17/7/2026, Bệnh viện Phổi Trung ương nhận được thông báo từ Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia về nguồn tạng hiến từ một nữ sinh viên 22 tuổi tại TP.HCM.

Trong nỗi đau mất người thân, gia đình cô gái đã đưa ra quyết định đầy nhân văn, hiến tạng để cứu sống nhiều người bệnh đang cận kề ranh giới sinh tử.

Ngay sau khi đánh giá mức độ phù hợp giữa người hiến và người nhận, Bệnh viện Phổi Trung ương lập tức kích hoạt quy trình ghép phổi khẩn cấp. Ê-kíp chuyên gia được điều động vào TP.HCM phối hợp lấy, bảo quản phổi hiến, sau đó vận chuyển bằng đường hàng không ra Hà Nội trong điều kiện nghiêm ngặt nhằm bảo đảm chất lượng tạng.

TS.BSCC Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương cho biết, kể từ khi tiếp nhận thông tin, một mặt ở đầu Hà Nội, các bác sĩ triển khai đầy đủ quy trình xét nghiệm tương thích, mặt khác đầu cầu TPHCM cũng phải đảm bảo quá trình hồi sức, không để tổn thương phổi hiến…

Đây là ca ghép phổi thứ 15 của bệnh viện, được đánh giá thành công tương đương với tiêu chuẩn của các trung tâm ghép phổi của Mỹ. "Sau mổ ghép phổi 24h bệnh nhân được cai thở máy, rút ống nội khí quản. Trước đó bệnh nhân đã được điều trị bằng tất cả các biện pháp khoa học hiện có trên thế giới nhưng chức năng hô hấp của người bệnh vẫn không cải thiện và xấu đi. Nếu không ghép phổi, bệnh nhân sẽ tử vong, sự sống chỉ còn tính bằng tháng", TS. Đinh Văn Lượng nói.

Ca ghép phổi lần này ngoài các bác sĩ của Bệnh viện Phổi Trung ương còn có sự hỗ trợ của các chuyên gia từ Bệnh viện E, BV Y dược TPHCM. "Ghép phổi thành công là sự phối hợp của các bệnh viện đầu ngành với các chuyên gia đầu ngành", TS Đinh Văn Lượng cho biết.

Vào gần 9 giờ sáng 18/7, ca ghép phổi chính thức bắt đầu. Ca mổ kéo dài 8 giờ liên tục, các phẫu thuật viên, bác sĩ gây mê hồi sức, điều dưỡng và nhiều chuyên khoa phối hợp nhịp nhàng để thay thế hai lá phổi đã xơ hóa bằng lá phổi khỏe mạnh từ người hiến.

Đến khoảng 19 giờ cùng ngày, ca phẫu thuật kết thúc thành công. Người bệnh hồi phục thuận lợi, chức năng phổi sau ghép tiến triển tốt và tiếp tục được theo dõi, điều trị tích cực.

Theo các bác sĩ, một điểm đặc biệt của ca ghép là trong suốt quá trình phẫu thuật, người bệnh chỉ Phải truyền khoảng 1,2 lít máu - lượng máu rất thấp đối với một ca ghép phổi phức tạp. Điều này góp phần giúp người bệnh hồi phục nhanh hơn sau mổ.

Giám đốc BV Phổi Trung ương cho biết, đã có những ca ghép phổi bác sĩ phải truyền tới 24 lít máu, điều này cho thấy ca phẫu thuật ghép phổi nói trên cực kỳ thành công.

Vợ bệnh nhân T kể, 18h chiều 19/7, sau khi ông T tỉnh và hồi phục tốt, người nhà được phép vào thăm ít phút. Dù chưa nói được gì nhưng ông T có thể viết chữ rành mạch, rõ ràng. 

Đào tạo chuyển giao kỹ thuật để nhiều người bệnh được thụ hưởng kỹ thuật ghép phổi

Ca ghép lần này còn mang ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của chuyên ngành ghép phổi tại Việt Nam.

Trong quá trình phẫu thuật ghép phổi thứ 15 này, Bệnh viện Phổi Trung ương đồng thời thực hiện chuyển giao kỹ thuật, đào tạo thực hành cho các bác sĩ đến từ Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM.

Thành công này tiếp tục khẳng định vai trò đầu ngành của Bệnh viện Phổi Trung ương trong lĩnh vực ghép phổi, năng lực làm chủ kỹ thuật cao, khả năng tổ chức phối hợp liên viện và đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho các cơ sở y tế. Đồng thời, đây cũng là tiền đề quan trọng để Bệnh viện từng bước xây dựng và vận hành Trung tâm Ghép phổi vùng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, đóng vai trò là trung tâm chuyên sâu về ghép phổi khu vực, thực hiện nhiệm vụ đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ chuyên môn, điều phối và phát triển mạng lưới ghép phổi, góp phần nâng cao năng lực điều trị các bệnh lý hô hấp giai đoạn cuối và mở rộng cơ hội ghép phổi cho người bệnh trên phạm vi cả nước.

"Đây là ca bệnh đầu tiên trong quá trình đào tạo xây dựng lực lượng cho các trung tâm ghép phổi. Chúng ta đang tự đào tạo kỹ thuật ghép phổi trong mạng lưới quốc gia, giống như các trung tâm ghép phổi trên thế giới", TS Đinh Văn Lượng nói.

Việc vừa thực hiện thành công ca ghép, vừa đào tạo đội ngũ kế cận sẽ góp phần mở rộng mạng lưới các trung tâm có khả năng ghép phổi trong tương lai, giúp nhiều người bệnh trên cả nước có thêm cơ hội tiếp cận kỹ thuật điều trị hiện đại ngay tại Việt Nam.

TS Đinh Văn Lượng khẳng định, cùng với ghép phổi, thành tựu rất lớn mà người dân đang được thụ hưởng là tất cả quy trình chẩn đoán, điều trị nội khoa, phẫu thuật phổi giống như các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Phía sau thành công của ca ghép là nghĩa cử cao đẹp của cô gái 22 tuổi và gia đình, những người đã biến mất mát thành hy vọng, trao lại hơi thở và cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân đang từng ngày chờ đợi phép màu từ hiến tạng. Ca ghép phổi không chỉ nối dài sự sống cho một người đàn ông 59 tuổi mà còn tiếp thêm niềm tin về sự lan tỏa của tinh thần hiến tạng cứu người và sự trưởng thành của y học ghép tạng Việt Nam.

Những bệnh nhân ghép phổi: Chúng tôi chính là những chứng nhân của phép màu trong y học

SKĐS - Đây là câu nói của nam bác sĩ và cũng là một bệnh nhân được ghép phổi thành công. Còn với TS.BS Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương thì mỗi cái tên bệnh nhân ghép phổi và hành trình giành giật sự sống cho họ mãi in đậm trong tâm trí ông.