Mang bệnh “huê tình” về châu Âu?

(SKDS) - Cách đây tròn 520 năm, nhà thám hiểm nổi tiếng người Italia, Christopher Columbus đã tìm ra châu Mỹ, mở đầu những cuộc thám hiểm ra Tân thế giới cũng như quá trình thực dân hóa vùng đất này của người châu Âu. Ngoài công lao to lớn, Columbus còn có "tội" mang về quê căn bệnh giang mai nguy hiểm. Đề cập tình tiết này, mới đây, tạp chí Khoa học đời sống (LS) của Mỹ đã đăng tải bài viết tựa đềTop 5 Misconceptions about Combus đề cập đến công và tội cũng như những ngộ nhận của hậu thế về ông.

Christopher Columbus (1451-1506) là một nhà thám hiểm người Italia, đô đốc của Hoàng đế Castilla, người đã thực hiện thành công những chuyến thám hiểm năm 1492. Mặc dù về thực tế, ông không đặt chân lên lục địa châu Mỹ cho đến chuyến thám hiểm thứ 3 (năm 1498) nhưng Columbus lại được xem là người châu Âu đầu tiên đặt chân tới châu Mỹ, khai phá con đường thương mại giúp chủ nghĩa đế quốc "phủ sóng" nhanh tới những vùng đất này, hay còn gọi là người khai sáng ra con đường tơ lụa tới châu Mỹ.

 

Chuyến thám hiểm của Christopher Columbus còn nhằm mục đích khác là chứng minh trái đất hình cầu, ngược với quan điểm hồi đó cho rằng bề mặt trái đất là phẳng. Thậm chí Christopher Columbus còn tính toán được chính xác chu vi trái đất tối đa là 25.255km. Về thân thế và quốc tịch của Christopher Columbus, đến nay còn nhiều tranh cãi, có sách thì cho rằng ông xuất thân từ quý tộc, con trai vua Balan Vladislav III nhưng có sách lại ghi ông xuất thân từ một gia đình công nhân ở Genova Italia.

 

Sáng sớm ngày 12/10/1492, Christopher Columbus đã đặt chân lên một hòn đảo thuộc châu Mỹ, một miền đất chưa ai biết đến, mở đầu cho việc tìm hiểu về Tân thế giới. Ngày 16/1/1493, Christopher Columbus quyết định cho đoàn tàu trở về mang theo phẩm vật gồm vàng bạc, động vật, cây cỏ và sinh vật lạ, một số nữ trang và quần áo của thổ dân cùng nhiều thổ dân bị bắt và sau một thời gian dài lênh đênh trên biển, vào ngày 4/3, Columbus đã cập bến, được Vua John đón tiếp tại Lisbon. Tháng 9/1493, Christopher Columbus khởi hành tiếp chuyến thứ hai và sau 21 ngày thuận gió, Columbus đã tới được phía Bắc của quần đảo Windward và được ông đặt tên là Dominica, theo tiếng Ý là ngày Chủ nhật, ngày nhìn thấy đảo.

 

Sau đó đi theo đường vòng cung tới tận Puerto Rico, đặt tên cho các đảo, gồm đảo Santa Maria de Guadalupe, Santa Maria de Monserrate (Montserrat), Santa Cruz (nay là đảo St. Croix). Tháng 5/1498, Christopher Columbus thực hiện chuyến thám hiểm thứ ba hướng về phía Nam, đã đặt chân tới đảo Trinidad, lên đồng bằng Orinoco rồi tới Vịnh Paria, phía Bắc của Nam Mỹ. Chuyến thám hiểm thứ tư được khởi hành vào mùa hè năm 1502, Columbus đã tới Honduras, nơi ông nhầm tưởng là bán đảo Mã Lai. Ði tiếp về phía Nam tới Nicaragua và Costa Rica.

Mặc dù công lao của Columbus rất lớn nhưng theo các nhà khoa học Mỹ thì chính Columbus đã đem mầm bệnh giang mai, một căn bệnh "huê tình" theo cách gọi cũ, vào châu Âu. Thông tin trên được các chuyên gia Mỹ công bố hồi đầu năm 2012 làm dấy lên cuộc tranh luận kéo dài nhiều thập kỷ về nguồn gốc của căn bệnh giang mai. Với 54 báo cáo khoa học cho thấy Christopher Columbus và các thủy thủ của ông bị nghi ngờ gieo rắc bệnh giang mai vào châu Âu hồi cuối thế kỷ thứ 15, lan tràn, trở thành đại dịch, cướp đi sinh mạng của nhiều người.

 

Qua phân tích di truyền bệnh giang mai, khoa học hiện đại đã phát hiện thấy họ hàng gần nhất với bệnh giang mai là bệnh ghẻ cóc, có cùng một loại vi khuẩn với bệnh giang mai được tìm thấy ở một người Nam Mỹ. Theo nhóm chuyên gia ở ĐH Emory, Atlanta thì đây là căn bệnh cổ xưa mà tổ tiên loài người mắc phải, có nguồn gốc từ châu Mỹ, tức là được truyền từ Thế giới mới sang Thế giới cũ và giả thuyết Columbus và các thủy thủ của ông bị nhiễm giang mai và mang về châu Âu là hoàn toàn có cơ sở. Giang mai là căn bệnh nhiễm khuẩn do xoắn khuẩn Treponema pallidum, lây lan qua đường tình dục.

 

Triệu chứng ban đầu là đau nhức, phát ban, sốt và cuối cùng gây ra mù, liệt và mất trí nhớ. Hầu hết các bằng chứng khoa học trong những năm gần đây về nguồn gốc bệnh giang mai đều xuất phát từ nghiên cứu xương người được tìm thấy tại cả ở những vùng đất mới, quen gọi là Tân thế giới và ở Lục địa già nua, vùng đất châu Âu hiện nay.