Ở giai đoạn mãn kinh, khi nồng độ estrogen giảm, một số yếu tố nguy cơ như cholesterol, huyết áp, đường huyết và cân nặng có thể thay đổi, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa mãn kinh và bệnh tim mạch, bao gồm các yếu tố nguy cơ như tăng LDL (cholesterol xấu) và giảm HDL (cholesterol tốt). Thêm vào đó, các nghiên cứu theo dõi phụ nữ trong một thời gian dài cho thấy những phụ nữ mãn kinh sớm (45 tuổi trở xuống) có nhiều vấn đề về sức khỏe tim mạch hơn về sau so với những người mãn kinh ở độ tuổi bình thường (khoảng 50 tuổi).
Theo Tiến sĩ Zoë Astroulakis, bác sĩ tim mạch can thiệp tại Bệnh viện New Victoria (London, Vương quốc Anh), giai đoạn chuyển tiếp sang mãn kinh là thời điểm phụ nữ nên chủ động đánh giá lại sức khỏe tim mạch và các yếu tố nguy cơ. Những triệu chứng xuất hiện trong giai đoạn này cũng cần được quan tâm đúng mức, thay vì mặc định là do căng thẳng hoặc lo âu.
1. Mãn kinh ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch như thế nào?
Dưới đây là một số yếu tố liên quan đến thời kỳ mãn kinh có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch:
1.1. Sự suy giảm estrogen
Estrogen có vai trò hỗ trợ chức năng của mạch máu và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch. Khi buồng trứng giảm sản xuất hormone này trong thời kỳ mãn kinh, tác dụng bảo vệ nói trên cũng giảm dần.
Đây là một trong những lý do khiến nguy cơ bệnh tim mạch ở phụ nữ có xu hướng tăng sau mãn kinh. Tuy nhiên, nguy cơ này còn liên quan đến tuổi tác, lối sống và nhiều yếu tố sức khỏe khác.
1.2. Cholesterol thay đổi
Sự suy giảm estrogen có liên quan đến những thay đổi bất lợi về mỡ máu. Cholesterol LDL "xấu" và triglyceride có thể tăng, trong khi cholesterol HDL "tốt" có xu hướng giảm.
LDL tăng cao có thể tích tụ trong thành động mạch và hình thành các mảng xơ vữa. Theo thời gian, mảng xơ vữa có thể làm hẹp lòng động mạch hoặc tạo thành cục máu đông và gây nhồi máu cơ tim.
1.3. Tăng huyết áp
Tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch nhưng thường không gây triệu chứng rõ ràng. Sự suy giảm estrogen quanh thời kỳ mãn kinh có thể góp phần làm mạch máu kém linh hoạt hơn.
Mãn kinh có thể làm thay đổi sức khỏe tim mạch và ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch ở phụ nữ. Ảnh minh họa AI.
Tuy nhiên, huyết áp còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác như hút thuốc, uống nhiều rượu, ít vận động và thừa cân. Vì vậy, phụ nữ từ tuổi 40 nên kiểm tra huyết áp định kỳ thay vì chỉ dựa vào cảm nhận của cơ thể.
1.4. Đường huyết và cân nặng thay đổi
Sau mãn kinh, tình trạng kháng insulin có thể tăng, khiến đường huyết dễ tăng hơn và làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2. Đường huyết cao kéo dài cũng làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim.
Sau mãn kinh, nhiều phụ nữ có xu hướng tăng cân, trong đó mỡ có thể tích tụ nhiều hơn ở vùng bụng. Estrogen có liên quan đến quá trình phân bố và chuyển hóa chất béo trong cơ thể nhưng cân nặng cũng chịu ảnh hưởng của tuổi tác, chế độ ăn uống và mức độ vận động.
2. Phụ nữ mãn kinh nên làm gì để bảo vệ tim?
Mãn kinh là một giai đoạn tự nhiên nhưng cũng đánh dấu thời điểm nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch có thể thay đổi. Phụ nữ nên chủ động kiểm tra sức khỏe, thay vì chờ đến khi xuất hiện các triệu chứng rõ ràng.
Tuổi 40 là thời điểm phụ nữ nên bắt đầu chú ý hơn đến sức khỏe tim mạch. Kiểm tra định kỳ huyết áp, cholesterol, đường huyết, cân nặng và BMI giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và có hướng điều chỉnh phù hợp.
Chế độ ăn cân bằng góp phần kiểm soát cholesterol, huyết áp, đường huyết và cân nặng. Nên hạn chế thịt đỏ, bơ và chất béo bão hòa; đồng thời tăng cường các loại đậu, hạt, yến mạch và nguồn chất béo không bão hòa như dầu ô liu, quả bơ. Không cần chạy theo các chế độ ăn kiêng mới, một chế độ ăn đa dạng và có cơ sở khoa học vẫn là lựa chọn phù hợp.
Vận động thường xuyên giúp kiểm soát nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch, đồng thời duy trì cơ bắp và sức khỏe xương. Nên hướng tới ít nhất 150 phút hoạt động cường độ vừa phải hoặc 75 phút cường độ cao mỗi tuần, kết hợp tập sức mạnh ít nhất 2 ngày trong tuần. Nếu ít vận động, nên bắt đầu từ mức phù hợp rồi tăng dần.
Hút thuốc lá làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Bỏ thuốc ở bất kỳ độ tuổi nào cũng giúp cải thiện sức khỏe tim mạch và là một trong những việc quan trọng để bảo vệ trái tim.
