Trong quan niệm truyền thống, việc chuẩn bị lễ vật và mâm cúng ông Công ông Táo không chỉ mang ý nghĩa tiễn đưa mà còn là dịp để mỗi gia đình nhìn lại một năm đã qua, bày tỏ lòng biết ơn và kỳ vọng cho năm sắp tới. Do đó, việc chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, gọn gàng, đẹp mắt luôn được nhiều gia đình chú trọng.
Bên cạnh đó, trước khi thực hiện lễ cúng ông Công ông Táo, nhiều người thường chọn ngày và các khung giờ đẹp để tiến hành nghi lễ và bao sái bàn thờ dịp cuối năm với mong muốn những điều bình an và may mắn đến với gia đình trong năm mới.
Bạn đọc có thể xem thêm bài viết: Hai ngày và các khung giờ 'đại cát' cúng ông Công ông Táo 2026 để biết thêm chi tiết về ngày, giờ cát lành cúng Táo quân 2026.
Lễ vật, mâm cúng ông Công ông Táo 2026 cần những gì?
Tùy vào điều kiện kinh tế và vùng miền, mỗi gia đình sẽ chuẩn bị lễ vật và mâm cúng ông Công ông Táo sẽ khác nhau. Lễ cúng không cần cầu kỳ nhưng phải thể hiện được sự thành tâm và lòng thành kính của gia chủ.
Lễ vật cúng ông Công ông Táo 2026 theo truyền thống
Lễ vật cúng ông Công ông Táo truyền thống chung thông thường gồm có:
- Mũ ông Công ba cỗ hay ba chiếc: hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà. Mũ dành cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ Táo bà thì không có cánh chuồn. Nhiều người chỉ cúng một cỗ mũ ông Công (có hai cánh chuồn) để tượng trưng.
Lễ vật cúng ông Công ông Táo của các gia đình Việt thường không thể cá chép vàng.
- Cá chép: Tượng trưng cho phương tiện di chuyển của ông Công, ông Táo. Bạn có thể sử dụng cá chép giấy hoặc cá chép thật đều được. Thường ở miền Bắc người ta còn cúng ba con cá chép sống thả trong chậu nước ngụ ý "cá chép hóa rồng" nhưng tại Nam Bộ thường dùng cá chép giấy nhiều hơn.
- Tiền vàng
- 1 chiếc áo
- 1 đôi hia bằng giấy
Những đồ "vàng mã" (mũ, áo, hia và một số vàng thoi bằng giấy) thường sẽ được đốt đi sau lễ cúng ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp cùng với bài vị cũ. Sau đó người ta lập bài vị mới cho Táo quân.
Mâm cúng ông Công ông Táo đơn giản, đầy đủ
Bên cạnh lễ vật, mâm cỗ cúng ông Công ông Táo là phần không thể thiếu trong nghi lễ tiến Táo quân về chầu trời. Tùy điều kiện kinh tế và quan niệm tín ngưỡng, gia đình, vùng miền có thể chuẩn bị mâm cỗ mặn hoặc mâm cỗ chay khác nhau.
Mâm cúng ông Công ông Táo cỗ mặn
Một mâm cỗ mặn cúng ông Công ông Táo thường gồm những món ăn quen thuộc trong dịp lễ Tết của người Việt:
- Bánh chưng hoặc bánh tét: Tùy theo vùng miền, bánh chưng ở miền Bắc hoặc bánh tét ở miền Trung và miền Nam thường xuất hiện trên mâm cúng. Đây là món bánh truyền thống, tượng trưng cho đất trời và lòng biết ơn tổ tiên.
- Gà luộc: Gà trống luộc nguyên con là món phổ biến, mang ý nghĩa khởi đầu mới, cầu mong sự may mắn và thịnh vượng trong năm mới.
- Xôi gấc: Xôi gấc với màu đỏ đặc trưng tượng trưng cho điều tốt lành, hạnh phúc và sung túc.
- Chả giò hoặc nem rán: Món ăn quen thuộc trong các dịp lễ Tết, thể hiện sự đầy đủ, trọn vẹn của mâm cỗ.
- Giò lụa: Giò lụa có hình tròn, màu sắc trang nhã, tượng trưng cho sự no ấm, đủ đầy.
- Thịt đông hoặc thịt kho tàu: Ở miền Bắc, thịt đông thường xuất hiện trong mâm cỗ Tết, gắn với ý nghĩa sum vầy trong tiết trời se lạnh. Trong khi đó, mâm cỗ của người miền Nam thường không thể thiếu đĩa thịt kho tàu vàng nâu sóng sánh.
- Canh: Các món canh như canh mọc, canh bóng hoặc canh miến thường được lựa chọn, mang ý nghĩa thanh sạch, nhẹ nhàng và khởi đầu mới mẻ.
- Các món xào:Tùy theo khẩu vị và vùng miền, gia đình có thể chuẩn bị bò xào, gà xào hoặc các món xào khác để làm phong phú mâm cỗ.
Mâm cúng chay
Bên cạnh mâm cỗ mặn, nhiều gia đình lựa chọn mâm cỗ chay cúng Táo quân với các món ăn từ đậu, rau củ. Mâm cỗ chay mang ý nghĩa thanh tịnh, giản dị nhưng vẫn thể hiện sự thành tâm.
Một mâm cỗ chay cúng ông Công ông Táo thường gồm:
- Nem chay: Nem được làm từ cà rốt, khoai môn, nấm mèo, bún tàu, cuốn trong bánh tráng rồi chiên giòn, có hương vị nhẹ nhàng, dễ ăn.
- Đậu hũ chiên sả: Đậu hũ cắt miếng, ướp sả băm rồi chiên vàng, là món ăn đơn giản nhưng thơm ngon.
- Canh chay: Canh nấu từ các loại rau củ như cà rốt, su su, bông cải, đậu que, có vị ngọt tự nhiên, thanh mát.
Mâm cỗ chay cúng ông Công ông Táo thường bao gồm các món ăn làm từ đậu hoặc rau củ.
- Xôi gấc: Xôi gấc chay vẫn giữ màu đỏ cam đặc trưng, tượng trưng cho may mắn và thịnh vượng.
- Rau củ xào: Bông cải, nấm, cà rốt được xào vừa chín tới, giữ độ tươi ngon.
- Chè: Các loại chè như chè đậu xanh, chè hoa cau hoặc chè trôi nước mang ý nghĩa ngọt ngào, mong điều tốt đẹp trong năm mới.
Đặt mâm cúng ông Công ông Táo ở đâu?
Tùy theo quan niệm hay phong tục tập quán của từng địa phương mà việc chọn nơi đặt mâm cúng ông Công ông Táo sẽ có nhiều khác biệt. Theo văn hóa dân gian, đặt bàn thờ ông Táo thường là trong bếp. Nếu nhà nào có bàn thờ ông Táo như vậy thì đặt mâm cỗ cúng các Táo tại đây.
Trường hợp không có bàn thờ ông Táo riêng thì có thể đặt chung với ban thờ gia tiên, chứ không nên để ở mâm cỗ ở bếp hay ngoài ban công, vì sẽ không có tác dụng.
Hướng đặt ban thờ ông Táo cũng không quá quan trọng, theo phong thủy thì "nhất vị nhị hướng", quan trọng nhất là vị trí bếp phải ở chỗ tốt, ban thờ ông Táo (nếu có) khi đó cũng đặt ở chỗ tốt. Chỉ cần chú ý, tránh dựa lưng vào nhà vệ sinh, hay quay bàn thờ ra nhà vệ sinh.
Tuy nhiên, việc làm lễ cúng ông Công ông Táo ở đâu thực sự không quá quan trọng. Lễ cúng này có thể thực hiện tùy theo lệ thường của từng gia đình hay phong tục của từng địa phương. Việc cúng bái thần linh quan trọng ở lòng thành, chỉ cần gia chủ thành tâm thờ cúng là thần linh sẽ phù hộ độ trì.
Những kiêng kỵ khi cúng ông Công ông Táo
Theo quan niệm dân gian, có nhiều điều kiêng kỵ khi thực hiện lễ cúng ông Công ông Táo không nên phạm:
Kiêng kỵ làm lễ cúng các táo sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp.
Kiêng kỵ dâng cúng Táo quân những món ăn kiêng kỵ như thịt chó, thịt vịt, thịt chim,…
Kiêng kỵ cầu xin tài lộc khi cúng ông Táo.
Kiêng kỵ ném cá chép từ trên cao, ném cả túi nylon.
Lưu ý khi thả cá phóng sinh ngày ông Công ông Táo: Phóng sinh bằng cái tâm chứ đừng theo phong trào, không chạy theo số đông. Tuyệt đối không nên mê tín, hay vụ lợi, đầu cơ công đức. Nên tránh những hành động như thả cá từ trên cao, thả cả túi nylon, cầm cả xô đổ xuống, xem giờ lành để đi thả cá…
(*) Lưu ý: Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và chiêm nghiệm.
