DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0901727659 bandientuskds@gmail.com
Mạch môn đông trị ho, bổ phổi
BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ - 06:12 13/02/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Mạch môn đông là vị thuốc thông dụng làm thuốc ho long đàm, thuốc bổ. Vị thuốc này còn dùng chữa thiếu sữa, lợi tiểu...

Mạch môn đông còn có tên là mạch đông, cây lan tiên.

Tên khoa học Ophiopogon japonicus Wall.

Thuộc họ Hành tỏi Liliaceae.

Người ta dùng rễ củ phơi hay sấy khô (Radix Ophiopogoni) của cây mạch môn đông. Vì lá giống lá lúa mạch, về mùa đông lá vẫn xanh tươi nên gọi là mạch đông.

Mạch môn đông trị ho, bổ phổi

Mô tả cây:

Mạch môn đông là một loại cỏ sống lâu năm, cao 10 - 40cm, rễ chùm, trên rễ có những chỗ phát triển thành củ mẫm. Lá mọc từ gốc, hẹp dài, như lá lúa mạch dài 15 - 40cm, rộng 1 - 4mm, phía cuống hơi có bẹ, mép lá hơi có răng cưa. Cán mang hoa dài 10 - 20cm, hoa màu xanh nhạt, cuống 3 - 5mm, tụ thành 1 - 3 hoa ở kẽ các lá bắc trắng nhạt. Quả mọng màu tím đen nhạt, đường kính 6mm, có 1 - 2 hạt.

Mạch môn đông trị ho, bổ phổiMạch môn đông

Phân bố thu hái và chế biến:

Mọc hoang và được trồng ở Việt Nam để lấy củ dùng làm thuốc, nhiều nhất ở Phùng, Ninh Hiệp (Hà Nội), Nghĩa Trai (Hưng Yên). Thường hái vào tháng 6 - 7 ở những cây đã được 2 - 3 năm. Chọn những củ già, cắt bỏ sạch rễ con, rửa sạch đất, củ to trên 6mm bổ làm đôi, củ nhỏ để nguyên phơi khô tước bỏ lõi trước khi dùng. Có khi hái về, dùng móng tay rạch củ, tước bỏ lõi, rang với gạo cho đến khi gạo có màu vàng nhạt, bỏ gạo lấy mạch môn mà dùng. Củ mạch môn hình thoi, màu vàng nhạt, hơi trong, dài 10 - 15mm. Mùi đặc biệt, vị ngọt.

Công dụng và liều dùng:

Còn ở trong phạm vi nhân dân. Nhưng là một vị thuốc rất thông dụng, làm thuốc ho long đàm, thuốc bổ (bệnh phổi, gầy còm). Còn dùng chữa thiếu sữa, lợi tiểu, chữa sốt khát nước. Ngày dùng từ 6 - 20g dưới dạng thuốc sắc.

Theo tài liệu cổ, mạch môn có vị ngọt, hơi đắng tính hơi hàn, vào 3 kinh tâm, phế và vị. Có tác dụng thanh tâm, nhuận phế, dưỡng vị sinh tân, hóa đờm, chỉ ho, dùng chữa hư lao, ho, thổ huyết, ho ra máu, miệng khô khát, bệnh nhiệt tân dịch khô. Những người tỳ vị hư hàn, đại tiện lỏng không dùng được.

Mạch môn đông trị ho, bổ phổiCủ mạch môn

Đơn thuốccó mạch môn đông:

Bài thuốcchữa bệnh ho,khó thở, ho lâu ngày:

Mạch môn đông 16g, bán hạ 8g, đảng sâm 4g, cam thảo 4g, gạo nếp sao vàng 4g, đại táo 4g, nước 600ml. Sắc còn 200ml. Chia làm 3 lần uống trong ngày (đơn thuốc của Trương Trọng Cảnh).

Chú thích: ngoài rễ của cây mạch môn đông, ta còn dùng rễ củ phơi khô của cây tóc tiên Liriope spicata Lour cùng họ. Đó là một loại cỏ sống lâu năm, thân rễ ngắn, dày, rễ chùm, lá hẹp dài mọc từ gốc, dài 30cm, rộng 4 - 7mm cọng mang ho thường ngắn hơn lá, hoa màu hơi tím, hợp thành xim 3 - 5 hoa. Quả mọng, màu xanh tím. Cùng một công dụng nhưng hiệu lực không bằng.

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ

Tin liên quan
Mạch môn: chống viêm, hạ đường huyết
SKĐS - Mạch môn hay còn gọi là mạch môn đông (Ophiopogon japonicus (L.f.) Ker - Gawl., thuộc họ mạch môn đông (Convallariaceae) là cây vừa làm thuốc lại vừa làm cảnh...
Mạch môn đông - vị thuốc dân gian
SKĐS - Mạch môn đông là một loại cỏ sống lâu năm, cao 10 - 40cm, rễ chùm, trên rễ có những chỗ phát triển thành củ mẫm.
Mạch môn đông - Vị thuốc nhuận phế
Mạch môn đông còn gọi là mạch môn, củ tóc tiên. Mạch môn đông là rễ phình ra thành củ phơi hay sấy khô của cây tóc tiên (Ophiopogon japonicus Wall.), họ Thiên môn (Asparagaceae).
Mạch môn - Nhuận phế, thanh tâm
Mạch môn còn gọi mạch đông, cây lan tiên, biệt danh là duyên giới thảo thuộc họ hành, tỏi. Tên khoa học: Ophiogogon Japonicus kerGawl.
Tin chân bài
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm