1. Rà soát toàn bộ thuốc trước khi thêm thuốc mới
Trong điều trị bệnh mạn tính, người bệnh thường phải sử dụng nhiều loại thuốc để điều trị các bệnh lý như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, viêm khớp... Khi sử dụng nhiều loại thuốc, khả năng xảy ra tương tác cũng tăng.
Tương tác có thể xảy ra giữa các thuốc với nhau, giữa thuốc và thực phẩm, thuốc và thảo dược hoặc giữa thuốc với bệnh lý mà người bệnh đang mắc. Một số bệnh lý, như suy thận hoặc suy gan, có thể làm thay đổi cách thức thuốc được chuyển hóa và thải trừ khỏi cơ thể, làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.
Vì vậy, mỗi lần đi khám, người bệnh nên mang theo danh sách tất cả thuốc đang sử dụng, bao gồm thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, vitamin, khoáng chất, thực phẩm bổ sung và các sản phẩm thảo dược. Không nên chỉ cung cấp đơn thuốc của bệnh đang được khám, bởi một loại thuốc mới có thể tương tác với thuốc được kê từ trước cho một bệnh khác.
Đặc biệt, không nên tự mua thuốc dựa trên đơn cũ hoặc sử dụng thuốc của người thân khi xuất hiện triệu chứng tương tự. Cùng một bệnh nhưng tuổi, chức năng gan thận, bệnh mắc kèm và những thuốc đang dùng có thể khác nhau, dẫn đến lựa chọn hoặc liều thuốc không giống nhau.
Người phải dùng thuốc ở nhiều thời điểm trong ngày có thể sử dụng hộp chia thuốc để dễ kiểm soát các liều đã uống.
2. Sắp xếp lịch uống để tránh nhầm lẫn, tương tác
Khi phải uống nhiều loại thuốc trong ngày, người bệnh dễ gặp tình trạng quên liều, uống nhầm thuốc... Một cách đơn giản để hạn chế sai sót là lập danh sách thuốc với những thông tin cơ bản như tên thuốc, hàm lượng, số lần uống, thời điểm sử dụng và mục đích điều trị.
Người phải dùng thuốc ở nhiều thời điểm trong ngày có thể sử dụng hộp chia thuốc để dễ kiểm soát các liều đã uống. Tuy nhiên, không nên tự ý tháo thuốc khỏi vỉ hoặc chia nhỏ tất cả các loại thuốc vào cùng một hộp, bởi một số thuốc có yêu cầu đặc biệt về bảo quản hoặc không được bẻ, nghiền. Việc chia thuốc nên thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Thời điểm uống cũng cần tuân thủ hướng dẫn. Một số thuốc cần dùng trước hoặc sau ăn, trong khi một số thuốc có thể bị ảnh hưởng bởi thức ăn hoặc đồ uống. Do đó, không nên tự suy đoán rằng chỉ cần uống các loại thuốc cách nhau vài phút là có thể tránh tương tác.
Nếu quên một liều, người bệnh cũng không nên tự động uống gấp đôi ở lần kế tiếp. Cách xử trí phụ thuộc vào từng loại thuốc, thời điểm phát hiện quên liều và khoảng cách tới liều tiếp theo. Một nguyên tắc khác cần nhớ là không tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc chỉ vì thấy huyết áp, đường huyết hay các triệu chứng đã ổn định. Với nhiều bệnh mạn tính, việc kiểm soát tốt là kết quả của điều trị và không có nghĩa bệnh đã khỏi.
3. Theo dõi đáp ứng và tái khám đúng hẹn
Dùng thuốc an toàn không chỉ nằm ở việc uống đúng giờ mà còn ở quá trình theo dõi sau đó. Khi sử dụng nhiều thuốc, người bệnh cần chú ý những thay đổi bất thường xuất hiện sau khi bắt đầu thuốc mới hoặc sau khi thay đổi liều, đồng thời thông báo cho nhân viên y tế thay vì tự ngừng thuốc.
Việc tái khám theo lịch giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị có đạt mục tiêu hay không, đồng thời cân nhắc điều chỉnh khi tình trạng sức khỏe thay đổi. Tùy bệnh lý và loại thuốc, người bệnh có thể cần theo dõi huyết áp, đường huyết, chức năng thận, chức năng gan hoặc các chỉ số khác theo chỉ định.
Điều quan trọng với người phải dùng nhiều thuốc là không tự ý cắt bớt thuốc vì lo "hại gan, hại thận", nhưng cũng không tự bổ sung thêm thuốc hoặc thực phẩm chức năng khi chưa hỏi ý kiến chuyên môn. Một danh sách thuốc được cập nhật đầy đủ, lịch uống rõ ràng và việc tái khám đúng hẹn sẽ giúp quá trình điều trị nhiều bệnh mạn tính an toàn và dễ kiểm soát hơn.
Mời bạn đọc xem thêm:
