Theo Cục Cảnh sát giao thông, tình huống trên xảy ra khoảng 21h03 ngày 6/10 tại nút giao Ngã Tư Sở, Hà Nội. Hình ảnh từ camera ghi nhận một ô tô biển kiểm soát 30L-561.xx và một ô tô màu đen di chuyển qua vạch dừng khi đèn tín hiệu giao thông đang đỏ.
Việc các phương tiện này di chuyển qua vạch dừng diễn ra trong bối cảnh phía sau có xe cứu thương đang phát tín hiệu ưu tiên và làm nhiệm vụ. Các phương tiện phía trước đã chủ động di chuyển để tạo khoảng trống, nhường đường cho xe ưu tiên.
Theo Cục CSGT, với tình huống nêu trên, người điều khiển hai ô tô sẽ không bị xử phạt đối với hành vi vượt qua vạch dừng để nhường đường cho xe ưu tiên.
Khi nào được vượt qua vạch dừng để nhường xe ưu tiên?
Khoản 5 Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định khi có tín hiệu của xe ưu tiên, người tham gia giao thông phải giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường; không được gây cản trở xe được quyền ưu tiên.
Trong thực tế, tại một số nút giao, việc nhường đường cho xe ưu tiên có thể khiến phương tiện phía trước phải di chuyển qua vạch dừng hoặc thay đổi vị trí đang lưu thông.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa mọi trường hợp vượt đèn đỏ với lý do nhường xe ưu tiên đều mặc nhiên được miễn xử phạt.
Hai ô tô tại nút giao Ngã Tư Sở (Hà Nội) được xác định đã vượt qua vạch dừng khi đèn tín hiệu đang đỏ để nhường đường cho xe cứu thương đang làm nhiệm vụ.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính, hành vi vi phạm hành chính trong tình thế cấp thiết là một trong những trường hợp không bị xử phạt vi phạm hành chính.
Tình thế cấp thiết được hiểu là trường hợp cá nhân, tổ chức vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa lợi ích của Nhà nước, tổ chức, quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.
Do đó, trong trường hợp phương tiện buộc phải vượt qua vạch dừng hoặc thực hiện thao tác cần thiết để tạo khoảng trống cho xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ, việc xem xét xử lý phải căn cứ vào tình huống thực tế.
Người điều khiển phương tiện cũng cần thực hiện thao tác ở mức cần thiết, quan sát kỹ và bảo đảm an toàn cho bản thân cũng như các phương tiện khác.
Không nên vì sợ phạt nguội mà cản đường xe ưu tiên
Một trong những vấn đề được đặt ra là tâm lý e ngại bị hệ thống camera ghi nhận khi phải vượt qua vạch dừng để nhường xe ưu tiên.
Theo Cục CSGT, trước khi quyết định xử lý một trường hợp vi phạm, lực lượng chức năng phải căn cứ vào tình huống thực tế cùng các tài liệu, dữ liệu liên quan để xác định bản chất vụ việc.
Đối với hệ thống giám sát giao thông, dữ liệu hình ảnh cũng là cơ sở để phục vụ việc kiểm tra, xác minh. Những trường hợp phương tiện thực hiện thao tác cần thiết để nhường đường cho xe ưu tiên không được xem xét đơn thuần chỉ dựa vào việc phương tiện có đi qua vạch dừng khi đèn đỏ hay không.
Tình huống tại Ngã Tư Sở cho thấy khi gặp xe ưu tiên đang phát tín hiệu làm nhiệm vụ, người tham gia giao thông cần bình tĩnh quan sát và chủ động tạo điều kiện để xe ưu tiên di chuyển.
Việc nhường đường phải được thực hiện đúng quy định, ở mức cần thiết và bảo đảm an toàn, tránh phát sinh thêm nguy cơ va chạm hoặc cản trở các phương tiện khác.