Ngày 26/1, Hội nghị trực tuyến quy hoạch phát triển nhân lực y tế do Bộ Y tế chủ trì được tổ chức tại 7 điểm cầu trực tuyến trong cả nước. Chủ trì ở điểm cầu Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu nhấn mạnh: nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển KT-XH nói chung, trong đó có ngành y tế. Người dân luôn đòi hỏi cao hơn về chất lượng dịch vụ y tế. Sự xuất hiện của các dịch bệnh mới có tính chất toàn cầu cần những mô hình can thiệp mới, đòi hỏi sự đáp ứng nhanh của ngành y tế. Để đối phó với những thách thức đó, bên cạnh việc đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, chúng ta rất cần có nguồn nhân lực giỏi…
Nhân lực y tế phân bố không đồng đều
Tại Hội nghị, ông Trần Quốc Kham, Phó Vụ trưởng Vụ KHĐT, Bộ Y tế cho biết, năm 2008 cả nước có 349.491 cán bộ y tế, đạt tỷ lệ 40,5 cán bộ y tế/10.000 dân, trong đó tỷ lệ bác sĩ là gần 7 bác sĩ/10.000 dân, riêng khu vực TP. Hồ Chí Minh đạt 12,4 bác sĩ/10.000 dân. Tuy nhiên, nhân lực y tế của nước ta có sự phân bố không đồng đều ở các địa phương, tập trung chủ yếu ở các tỉnh, khu vực có điều kiện thuận lợi, các tỉnh miền núi/vùng Tây Nguyên, ĐB sông Cửu Long rất thiếu cán bộ y tế. Hiện nay số cán bộ y tế trình độ cao đẳng, trung cấp chiếm hai phần ba tổng số cán bộ; số cán bộ trình độ ĐH chỉ chiếm một phần tư số cán bộ, chỉ có khoảng 2% số cán bộ có trình độ thạc sĩ, chỉ có 0,51% có tình độ tiến sĩ. Đáng chú ý, số cán bộ y tế ở thành thị chiếm 50% tổng số cán bộ y tế trong khi tổng số dân số ở thành thị chỉ chiếm 27,7% số dân.
Để khắc phục tình trạng thiếu cán bộ y tế, trong những năm qua, Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan đã triển khai nhiều hình thức đào tạo cán bộ y tế như đào tạo cử tuyển, liên thông, theo địa chỉ... Ngoài ra, để có thêm nhiều nguồn cán bộ y tế có trình độ chuyên môn cao đáp ứng, một vài BV chuyên khoa đầu ngành của Bộ Y tế đã triển khai thực hiện đào tạo sau ĐH cho cán bộ y tế tuyến dưới. Bên cạnh đó, ngành y tế cũng đã triển khai có hiệu quả Đề án 1816, vừa giúp nâng cao trình độ cho cán bộ y tế vừa giúp người dân được KCB ngay tại cơ sở.
“Trang thiết bị quan trọng, nhưng thầy thuốc giỏi quan trọng hơn”
Những giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế Ông Trần Quốc Kham, Phó Vụ trưởng Khoa học- đào tạo (Bộ Y tế):Định mức chi cho đào tạo sinh viên y dược thấp Mặc dù nguồn nhân lực có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng KCB nhưng việc đầu tư kinh phí cho công tác đào tạo vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế. Thống kê của Vụ Kế hoạch Tài chính, Bộ Y tế từ năm 2000-2008 cho thấy, các trường ĐH trực thuộc Bộ Y tế mức đầu tư xây dựng cơ bản rất thấp, không có kinh phí thường xuyên cho nâng cấp trang thiết bị dạy học, chủ yếu dựa vào một số dự án ODA nhỏ lẻ. Chương trình mục tiêu quốc gia cho hệ thống giáo dục mỗi năm cấp cho 11 cơ sở đào tạo của Bộ Y tế chỉ từ 4-8 tỷ đồng/năm/trường. Ngân sách chi thường xuyên nhiều năm nay vẫn chỉ xung quanh mức 7,5 triệu đồng/sinh viên/năm. Bên cạnh đó, định mức chi cho sinh viên y dược thấp và không khác gì các ngành học khác, trong khi thực tế nhu cầu cần phải cao gấp khoảng 3 lần... Ông Phạm Hùng Lực: Phó hiệu trưởng trường ĐH Y dược Cần Thơ: Cần mở rộng hệ đào tạo theo địa chỉ Các hệ đào tạo nhân lực y tế hiện nay như cử tuyển, liên thông, đào tạo theo địa chỉ… đã góp phần khắc phục được phần nào tình trạng thiếu nhân lực của ngành y tế các tỉnh khu vực ĐB sông Cửu Long. Tuy nhiên tôi nhận thấy vẫn còn tình trạng một số học viên hệ cử tuyển không theo kịp chương trình đào tạo, hoặc số cán bộ có chất lượng tốt thì lại không trở về địa phương để làm việc đã làm ảnh hưởng đến việc sử dụng nguồn nhân lực y tế. Do đó tôi cho rằng, một trong những giải pháp về tăng cường nguồn nhân lực thì giải pháp đào tạo theo địa chỉ là khả thi nhất và dễ thực hiện nhất vì người đi học có cơ sở để thực hành… và địa phương cũng có cán bộ làm việc. Ông Cao Ngọc Thành- Phó hiệu trưởng trường ĐH Y dược Huế: Các địa phương cần quan tâm hơn nữa đến công tác đào tạo nhân lực y tế Các tỉnh và ban ngành liên quan cần quan tâm nhiều hơn nữa đến việc đào tạo cán bộ y tế. Ngoài hệ chính quy cần quan tâm đến hệ đào tạo theo địa chỉ, hệ đào tạo cử tuyển. Tại trường ĐH Y dược Huế có thực trạng số đăng ký ở các địa phương nhiều hơn chỉ tiêu mà trường được tuyển, do đó các địa phương cần chủ động lên danh sách đăng ký thí sinh để nhà trường chủ động trong đào tạo. |