Cuối tháng 7 vừa qua, khi 400 lính công binh Nga rút khỏi Abkhazia người ta cứ tưởng hòa bình sẽ vãn hồi ở Gruzia – Nam Ossetia và Abkhazia. Nhưng ngược lại với sự mong đợi của thế giới, từ 1/8 Gruzia lại liên tiếp nã trọng pháo sang nước Cộng hòa Nam Ossetia làm hàng chục dân thường thiệt mạng. Con số thương vong không hề nhỏ, nhà cửa công trình bị phá hủy nặng. Chính quyền Nam Ossetia đã phải tổ chức cho trẻ em, người già, phụ nữ đi sơ tán sang Bắc Ossetia - miền đất thuộc Liên bang Nga.
 Người tị nạn Nam Ossetia. Ảnh: AP |
Sự bất hòa giữa Gruzia với Nga, Gruzia với Abkhazia, Gruzia với Nam Ossetia từ mấy năm nay đã trở thành chuyện thường ngày. Từ tháng 7/2008 khi Gruzia bắn trọng pháo sang nước Cộng hòa ly khai Nam Ossetia, mâu thuẫn đã lên đến đỉnh điểm. Gruzia một mực đổ lỗi cho Nga. Chính quyền nước này đã kéo cả EU đến NATO và Liên hợp quốc vào cuộc. Song gốc rễ sâu xa của vấn đề vẫn là việc chính quyền Gruzia không cảm hóa thuần phục được hai nước cộng hòa trực thuộc Abkhazia và Nam Ossetia. Giờ đây Nhà Trắng đã công khai vào cuộc, dư luận rất lo ngại có thể bùng lên một cuộc chiến tranh với quy mô toàn vùng Kapkaze. Tuy nhiên khả năng chiến tranh chưa tới gần như mọi người lo sợ bởi: Gruzia đang theo đuổi con đường gia nhập EU và NATO. Nếu chiến tranh xảy ra, Gruzia sẽ bị thiệt thòi nặng nề hơn, họ sẽ tự đóng cửa con đường đến EU và NATO. Về phía Nga, chính quyền của Tổng thống Mevedev chẳng dại gì làm mất đi sự hội nhập với châu Âu và thế giới. Các nhà thạo tin cho rằng đây là màn “Thỏ mượn oai hùm” của Gruzia. Song rất đáng tiếc đây chính là điểm sai lầm cơ bản của chính quyền Gruzia trong đối ngoại với người láng giềng Nga. Bởi Nga chứ không phải quốc gia nào đó mà EU, NATO, Liên hợp quốc hay Mỹ bảo sao cũng được. Gruzia đã không đối mặt với người đồng minh cũ, người láng giềng bằng nội lực của mình mà bằng sức mạnh, bằng tiếng nói từ bên ngoài. Động thái nhất khẩu ngoại giao này không những không đem lại kết quả mà còn chuốc lấy hậu quả. Viện tới ngoại lực để gây ra phức tạp thì sớm muộn sẽ bị lợi dụng, bị thao túng, bị kẹp giữa búa và đe.
Trong tháng 7 vừa qua, Nga vừa đưa ra đề xuất không dùng vũ lực ở khu phi quân sự giữa Gruzia và Nam Ossetia, giữa Gruzia và Abkhazia để thương thảo giữa ba bên. Song Gruzia đã phớt lờ và hành động ngược lại, tăng cường bắn phá vào Nam Ossetia, tất nhiên Nam Ossetia sẽ không khoanh tay ngồi yên. Chính quyền nước cộng hòa này tuyên bố đang tổng động viên lực lượng, sẵn sàng cho cuộc chiến.
Gruzia sẽ lựa chọn hướng đi nào? Bình ổn giữa hai nước cộng hòa ly khai để ổn định phát triển kinh tế hay bỏ qua tất cả để trao đổi con đường gia nhập EU và NATO?
Gruzia rút khỏi Nam Osseti Sau khi mở cuộc tấn công để giành lại quyền kiểm soát vùng ly khai Nam Ossetia, Gruzia đã kêu gọi cộng đồng quốc tế giúp chặn đứng điều mà họ gọi là “cuộc xâm lăng quân sự trực tiếp’’ của Nga vào lãnh thổ của mình. Nhưng các nước phương Tây hiện tỏ ra bất lực trước cuộc khủng hoảng mới giữa Gruzia và Nga. Hôm 8/8, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã họp lại một lần nữa tại New York để bàn về tình hình chiến sự tại Nam Ossetia, nhưng vẫn không đạt được một thỏa thuận nào và phải tiếp tục thảo luận lại trong ngày 9/8. Lý do là vì các nước phương Tây và Nga hiện còn bất đồng trên vấn đề này. Theo lời một nhà ngoại giao tại New York, các nước phương Tây muốn các bên trước hết phải ngưng giao tranh và phải tôn trọng chủ quyền lãnh thổ Gruzia, nhưng phía Nga đòi phải trở lại nguyên trạng như trước khi bùng nổ chiến sự. Ngày 10/8, Nga tuyên bố phong toả hải phận của Gruzia và làm chủ tình hình tại Tskhinvali, thủ phủ Nam Ossetia, sau khi Gruzia cho biết đã rút quân ra khỏi lãnh thổ này. Thư ký Hội đồng An ninh Gruzia, ông Alexandre Lomai đã cho biết nước này đã rút quân khỏi lãnh thổ Nam Ossetia để tỏ thiện chí chấm dứt đối đầu quân sự. Ngay sau đó, Bộ trưởng Nội vụ Gruzia nói thêm: lực lượng Nga đã chiếm đóng thủ phủ Tskhinvali. Nguồn tin này đã được một viên chức cao cấp Bộ Tham mưu Nga, ông Anatoli Nogovitsyne xác nhận. Còn theo Thứ trưởng Ngoại giao của Nga, ông Grigori Karassine, chiến sự đã làm cho hơn 2.000 người mà đa số là công dân Nga, thiệt mạng tại Nam Ossetia, kể từ khi Gruzia bắt đầu cuộc tấn công. Theo chính quyền ly khai Nam Ossetia, thủ phủ Tskhinvali đã bị tàn phá gần như hoàn toàn. NH (Theo AFP) |
Nguyên Vũ