MiG-35 có một số ưu thế trong không chiến tầm gần, nhưng trong thực tế, F-35 lại được thiết kế để khiến đối thủ không bao giờ có cơ hội đưa trận chiến vào giai đoạn đó.
Máy bay chiến đấu MiG-35. (Ảnh: CC)
Không chiến hiện đại không còn giống những màn rượt đuổi ở cự ly gần như trước đây. Phần lớn các cuộc đối đầu ngày nay được quyết định ở ngoài tầm nhìn, nơi radar, cảm biến và tên lửa tầm xa đóng vai trò quan trọng hơn khả năng cơ động.
Lợi thế lớn nhất của F-35 là công nghệ tàng hình. Tiết diện phản xạ radar của máy bay rất nhỏ, đồng thời toàn bộ tên lửa đều được mang trong khoang vũ khí bên trong, giúp giảm tối đa khả năng bị đối phương phát hiện.
Trong khi đó, MiG-35 không phải là máy bay tàng hình. Về bản chất, đây là phiên bản nâng cấp sâu của dòng MiG-29 ra đời từ thập niên 1970, được bổ sung nhiều thiết bị điện tử và cảm biến hiện đại nhưng vẫn không thể che giấu được tín hiệu radar như F-35.
Một điểm bất lợi khác là hệ thống radar của MiG-35 từng bị đánh giá chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng. Một số cuộc đánh giá quốc tế trước đây, trong đó có của Ấn Độ, cho rằng radar của máy bay không đạt tầm phát hiện như công bố. Bên cạnh đó, các lệnh trừng phạt cũng khiến quá trình nâng cấp hệ thống điện tử của MiG-35 gặp nhiều khó khăn.
Ngược lại, F-35 sở hữu radar mảng pha quét điện tử chủ động APG-81, kết hợp cùng hệ thống camera hồng ngoại 360 độ và các cảm biến tác chiến điện tử thành một bức tranh chiến trường thống nhất. Dữ liệu này còn có thể chia sẻ theo thời gian thực với các máy bay F-35 khác thông qua liên kết dữ liệu, giúp toàn bộ đội hình cùng nắm được tình hình chiến đấu.
Trong kịch bản điển hình, F-35 sẽ phát hiện MiG-35 trước, khóa mục tiêu, phóng tên lửa AIM-120 từ khoảng cách rất xa rồi đổi hướng rời khỏi khu vực, trong khi phi công MiG-35 thậm chí có thể chưa xác định được đối phương đang ở đâu.
Nhiều chuyên gia cho rằng ,nếu cuộc đối đầu diễn ra đúng theo cách thức tác chiến hiện đại, MiG-35 có nguy cơ bị loại bỏ trước khi kịp bước vào giao chiến thực sự.
MiG-35 vẫn là đối thủ đáng gờm trong không chiến tầm gần
Nếu bỏ qua giai đoạn tác chiến ngoài tầm nhìn và buộc hai máy bay phải lao vào một cuộc không chiến ở cự ly gần, tình thế sẽ thay đổi đáng kể.
MiG-35 có khung thân nhỏ gọn, hai động cơ RD-33MK mạnh mẽ và khả năng cơ động rất cao, kế thừa những ưu điểm nổi tiếng của dòng MiG-29. Máy bay có thể thực hiện các động tác ở góc tấn lớn và được trang bị tên lửa không đối không R-74 với khả năng khóa mục tiêu ở góc lệch lớn thông qua mũ ngắm của phi công.
Ngoài ra, MiG-35 còn sở hữu hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại, cho phép phát hiện mục tiêu mà không cần bật radar.
F-35 chưa bao giờ được thiết kế để trở thành một "cao thủ quần vòng". Máy bay không sử dụng động cơ điều khiển hướng lực đẩy, tải trọng cánh khá lớn và tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng cũng không nổi bật khi mang đầy nhiên liệu và vũ khí.
Nếu chỉ xét khả năng cơ động trong một cuộc đấu xoay vòng ở tốc độ thấp, MiG-35 có thể giành ưu thế.
Không chiến hiện đại không còn là cuộc thi xoay vòng
Ưu thế cơ động không còn mang ý nghĩa quyết định như trước. Ngày nay, cả hai máy bay đều sử dụng các loại tên lửa tầm ngắn có khả năng khóa mục tiêu ở góc lệch rất lớn nhờ hệ thống ngắm gắn trên mũ phi công. Điều đó đồng nghĩa phi công không nhất thiết phải đưa mũi máy bay hướng về đối phương mới có thể khai hỏa.
F-35 còn sở hữu hệ thống camera phân tán DAS, cho phép phi công quan sát gần như toàn bộ không gian xung quanh, kể cả phía sau máy bay. Kết hợp với tên lửa AIM-9X, F-35 có thể tấn công mục tiêu ở nhiều hướng khác nhau mà không cần thực hiện các động tác cơ động gắt.
Trong khi đó, một quan niệm phổ biến nhưng không chính xác là MiG-35 có động cơ điều khiển hướng lực đẩy giống Su-35. MiG-35 không được trang bị công nghệ này, nên lợi thế cơ động của nó không lớn như nhiều người vẫn nghĩ.
Nếu hai máy bay thực sự bước vào một cuộc không chiến tầm gần, kết quả có thể trở nên khó đoán hơn, nhưng cũng đồng nghĩa nguy cơ cả hai cùng bị bắn hạ sẽ tăng lên đáng kể.
F-35 là bên quyết định trận chiến diễn ra như thế nào
Điểm mạnh lớn nhất của máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm không nằm ở khả năng cơ động, mà ở quyền chủ động lựa chọn cách thức giao chiến.
Nhờ khả năng phát hiện mục tiêu sớm hơn nhiều, F-35 có thể quyết định khi nào khai hỏa, khi nào rút lui và khi nào tránh giao chiến. Nếu nhận thấy việc lao vào cận chiến là không cần thiết, phi công F-35 hoàn toàn có thể phá hủy mục tiêu từ xa rồi rời khỏi khu vực.
Điều này khiến lợi thế lớn nhất của MiG-35 chỉ tồn tại trong một tình huống mà F-35 gần như sẽ không bao giờ chủ động chấp nhận.
Ngoài các yếu tố kỹ thuật, còn có một thực tế khác khiến cuộc so tài này khó trở thành hiện thực. Chương trình MiG-35 chưa bao giờ đạt được quy mô sản xuất như kỳ vọng. Nga từng công bố kế hoạch mua 24 chiếc, nhưng đến nay số lượng được chế tạo được cho là vẫn chưa đến 10 chiếc. Các nỗ lực xuất khẩu cũng không thành công, khi Ai Cập lựa chọn MiG-29M/M2 còn Ấn Độ không tiếp tục chương trình mua sắm.
F-35 đã vượt mốc 1.100 chiếc được sản xuất và đang phục vụ trong lực lượng không quân của hơn một chục quốc gia. Nếu xét trên cả công nghệ, học thuyết tác chiến lẫn quy mô triển khai, F-35 được đánh giá có lợi thế áp đảo trong phần lớn các kịch bản đối đầu.
