Mình không còn nhớ đây là lần thứ bao nhiêu mình phải nói dối bệnh nhân của mình, nhiều quá không thể nhớ nổi. Lần đầu tiên mình nói dối người bệnh chắc là từ hồi còn là bác sĩ nội trú. Nhớ lại ngày đầu tiên đến nhập bộ môn tâm thần, thầy chủ nhiệm bộ môn rất vui vẻ đón tiếp mình và hỏi cô học trò tại sao lại chọn chuyên ngành này, mình chỉ biết trả lời thầy: Vì em thích thầy ạ! Thầy hỏi thêm câu nữa: Em có biết làm bác sĩ nội trú chuyên ngành này điều quan trọng nhất là phải biết làm gì không? Mình trả lời: Thưa thầy phải cẩn thận, hỏi bệnh tỉ mỉ để khai thác được nhiều thông tin ạ! Thầy nói: Cô trả lời đúng nhưng chưa đủ, điều quan trọng nhất là phải biết nói dối bệnh nhân thành thạo! Mình ngơ ngác chưa hiểu được ý thầy nhưng bây giờ nghĩ lại lời thầy nói là một bức thông điệp gắn với công việc hàng ngày của mình. Hồi đó mình nói dối bệnh nhân vẫn còn chưa được thành thạo như bây giờ, có những lúc còn sơ hở nhưng bây giờ thì khác rồi. Hôm nay bệnh nhân của mình là một kỹ sư. Bị bệnh khoảng 5 tháng nay, người nhà đã phát hiện bệnh nhân có những biểu hiện bất thường như là đêm không ngủ, cho là mình tài giỏi, có thể phát minh ra nhiều sáng kiến có thể thay đổi được thế giới, chi tiêu tiền hoang phí, bệnh nhân luôn cho là có người đặt máy quay phim, chụp ảnh theo dõi, có công an, gián điệp nước ngoài gài chíp vào đầu bệnh nhân để giám sát mọi hoạt động của mình, người nhà muốn đưa bệnh nhân đi khám nhưng bệnh nhân kiên quyết không chịu đi, không công nhận là mình có bệnh. Nhân dịp Tết, anh trai bệnh nhân đi công tác xa về, nói mãi và chắc là phải nể anh lắm bệnh nhân mới chịu đi khám và chỉ đồng ý đi khám bệnh tim mạch. Mình và người nhà phải bàn kỹ một kế hoạch cụ thể để thuyết phục bệnh nhân nằm viện điều trị. Bệnh nhân được đưa đến phòng mình theo đúng như hẹn. Sau khi làm các thao tác khám như một bác sĩ chuyên khoa tim mạch thực sự, nghe tim, đo huyết áp, đếm mạch, chỉ định làm điện tim, mình hỏi thêm bệnh nhân một câu: Anh có ngủ được không mà sao hai mắt thâm quầng vậy?, bệnh nhân trả lời mình: Dạo này cũng không ngủ được mấy. Vậy là may rồi, mình chỉ định cho bệnh nhân làm thêm điện não. Bệnh nhân vui vẻ đi làm. Khoảng một giờ sau, kết quả được trả về phòng, may quá, ngoài những đoạn sóng α, β, đoạn nhiễu do điện cơ trên bản điện não này lại phát huy tác dụng đây. Mình với một thái độ rất nghiêm trọng giải thích: Não anh có vấn đề rồi và tương đối nặng nhưng điều trị kịp thời ngay lập tức thì bệnh sẽ ổn định và khỏi, anh có thể đi làm được, ngay trên bản ghi này, tôi sẽ chỉ cho anh thấy những bất thường. Mình chỉ vào những đoạn đen sì trên bản ghi và giải thích cho người bệnh, tình trạng này phản ánh hoạt động bất thường ở não của anh và ở vị trí là bác sĩ, tôi khuyên anh nên vào viện. Cùng với người anh trai động viên, bệnh nhân đồng ý nằm viện dù với thái độ không được vui vẻ lắm. Sau một tuần chịu uống thuốc, hoang tưởng ảo giác của bệnh nhân đỡ dần, bệnh nhân đã vui vẻ hơn. Bắt đầu một tuần làm việc mới, vừa đến cửa phòng làm việc, bệnh nhân đã đứng chờ và nói với mình: Chị ơi, em chưa muốn ra viện, chị điều trị cho em khỏi hẳn để em về đi làm nhé! Mình cảm thấy vui vui và trả lời: Tất nhiên là thế rồi!
BS. Trịnh Thị Bích Huyền