(SKDS) - Việt Nam có nguồn tài nguyên thực vật phong phú và đa dạng với khoảng 10.350 loài thực vật bậc cao, trong số này có gần 4.000 loài cây thuốc, gần 90% là cây thuốc mọc tự nhiên. Việc bảo tồn, phát triển nguồn cây dược liệu của đất nước không chỉ đem lại hiệu quả rất lớn về kinh tế xã hội, môi trường thiên nhiên mà quan trọng còn khẳng định vị thế và tinh hoa của dân tộc.
Làm giàu trên mảnh đất quê hương
Chỉ tay ra khu vườn ươm cây thuốc Nam đang lên xanh mơn mởn, bác Hoàng Văn Trọng, Chủ nhiệm Hợp tác xã thuốc Nam Ba Vì chia sẻ: Đúc kết từ quá trình sinh sống gắn liền với thiên nhiên, bà con đã tìm ra những phương pháp thu hái, chế biến thích hợp với từng loại dược liệu. Cho đến nay, cộng đồng người Dao ở đây đã sưu tầm được 283 loại cây thuốc khác nhau, trong đó có nhiều cây thuốc quý. Tuy nhiên, do nguồn cung cấp cây thuốc Nam chủ yếu lấy từ rừng tự nhiên, thu hái tự phát nên nguồn dược liệu từ những cánh rừng trên núi Ba Vì ngày càng cạn kiệt.
Trước thực trạng khai thác tự phát bừa bãi làm cạn kiệt nguồn dược liệu, hơn 3 năm qua, HTX thuốc Nam Ba Vì đã quyết định xây dựng mô hình bảo tồn và phát triển vùng dược liệu một số cây thuốc quý hiếm nhằm gìn giữ nguồn "vành xanh" quý giá của địa phương cũng như nhằm nhân rộng ra một số địa phương cả nước. Bác Trọng cho biết, để thực hiện được mô hình này, chính quyền xã Ba Vì cùng với người dân đã dành ra gần 100ha đất nông nghiệp không có hiệu quả cao để làm vườn ươm trồng cây dược liệu góp phần tạo nguồn dược chủ động và ổn định. "Tuy nhiên việc bảo tồn không làm tràn lan các loài cây đã bị thoái hóa về nguồn gen mà tập trung lựa chọn bảo tồn những loài cây thuốc có nguy cơ bị tuyệt chủng hoặc đang bị đe dọa tuyệt chủng...", bác Trọng bật mí. Do đó, đến nay sau hơn 3 năm thực hiện mô hình trên bắt đầu đem lại những hiệu quả tích cực, tổng thu nhập từ việc sản xuất KD thuốc Nam của người dân trong xã lên tới hàng tỷ đồng/năm, góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống người Dao.
 Ươm sâm Ngọc Linh ở Kon Tum. |
Nhân giống và phát triển dược liệu quý
Trong khi đó, mặc dù không có được những dược liệu đặc sản quý hiếm, nhưng tỉnh Nghệ An lại có được một thảm thực vật thiên nhiên rất phong phú, với các khu bảo tồn thiên nhiên nổi tiếng là Pù Hoạt, Pù Huống và Vườn quốc gia Pù Mát có rất nhiều cây dược liệu. Trước lợi thế đó, Nghệ An đã tiến hành quy hoạch 8 vùng rừng tập trung có nhiều cây thuốc để bảo tồn, phát triển cây dược liệu làm thuốc trên địa bàn nhằm khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên dược liệu, cung cấp thuốc cho nhu cầu chữa bệnh trong y học cổ truyền ở địa phương. Từ đó phát triển diện tích, khuyến khích nhân dân trồng các cây thuốc và vị thuốc có giá trị xuất khẩu như: bách bộ, cát căn, binh lang, bán hạ, bạch biển đậu, quế, kim tiền thảo, cẩu tích, xuyên tâm liên, hoa hòe.
Vũ Hải