Hỏi: Thưa bác sĩ, khi chọn sữa cho người già, cần dựa vào những tiêu chí nào để phù hợp với thể trạng và bệnh lý đi kèm? Ví dụ như người có tiểu đường, loãng xương hay tim mạch thì nên ưu tiên loại sữa ra sao? Tôi thấy có nhiều người uống sữa thay cho bữa ăn chính như vậy có tốt không? (Mai Thị Vinh - Nghệ An).
Trả lời: Ở người già, người cao tuổi thường xảy ra tình trạng hấp thu kém, rối loạn tiêu hóa và sức miễn dịch giảm. Việc ăn uống, hấp thu các chất dinh dưỡng từ thực phẩm qua đường miệng có thể bị hạn chế và thức ăn hàng ngày không thể đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể. Người già có thể bổ sung các loại sữa để tăng cường và đảm bảo dinh dưỡng cho cơ thể. Vậy sữa cho người già nên lựa chọn thế nào và sử dụng sữa cho người già ra sao để tốt cho sức khỏe?
1. Sữa cho người già loại nào tốt nhất?
Người già nên uống sữa gì? Sữa được xem là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng, bổ sung canxi, các vitamin và axit amin thiết yếu cho cơ thể. Sử dụng sữa có thể giúp người già, người cao tuổi tăng cường thể chất đồng thời giảm nguy cơ loãng xương. Người già nên uống sữa tươi hay sữa bột? Trong các loại sữa, bác sĩ vẫn khuyên người già nên dùng sữa tươi. Lý do vì trong sữa tươi có chứa nhiều vitamin cũng như muối khoáng. Trong trường hợp người già không thể dùng được sữa tươi thì có thể thay thế bằng các loại sữa công thức cho người già.
Khi chọn sữa cho người già cần có những lưu ý gì? Việc chọn sữa cho người già cần cực kỳ thận trọng bởi đa phần người lớn tuổi đều có các bệnh lý nền như đái tháo đường, tim mạch, tăng huyết áp, suy thận… Khi uống sữa có thể gây ra một số vấn đề như dị ứng, rối loạn tiêu hóa, bổ sung nhiều canxi nhưng không uống đủ nước gây lắng đọng canxi…
Chọn sữa cho người già không đơn thuần là “có gì uống nấy”, mà cần dựa trên tình trạng sức khỏe và nhu cầu dinh dưỡng cụ thể.
Nếu bạn không có bệnh lý nền hay các bệnh mạn tính có thể uống các loại sữa cho người già như sữa ensure cho người già. Trong trường hợp bạn có bệnh lý về tim mạch, tiểu đường thì nên uống các loại sữa không đường, không béo và lượng sữa mỗi ngày thì nên theo khuyến cáo của bác sĩ.
Người già cần nhớ 3 lưu ý trong quá trình chọn sữa cho người già như sau:
- Chọn các loại sữa đảm bảo uy tín và chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng và đầy đủ các thông tin về thành phần, kiểm định… Tránh sử dụng phải hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng bởi trên thị trường hiện nay sữa cho người già xuất hiện tràn lan.
- Lựa chọn sữa phù hợp với khẩu vị của người già, người cao tuổi
- Người già có bệnh nền như đái tháo đường, tim mạch, tăng huyết áp, suy thận… cần phải có sự tư vấn từ bác sĩ điều trị khi sử dụng sữa. Bởi mỗi loại bệnh nền sẽ có những loại sữa khác nhau phù hợp cho quá trình bổ sung dinh dưỡng.
2. Người già nên uống sữa khi nào?
Về thời điểm uống, có rất nhiều thắc mắc khác nhau làm sao để sử dụng sữa cho người già hiệu quả nhất.
Người già nên lựa chọn sữa tươi là tốt nhất.
2.1 Nên uống sữa trước hay sau bữa ăn?
Thời điểm tốt nhất để uống sữa là vào các bữa phụ trong ngày như: Bữa phụ sáng khoảng 9 giờ, bữa phụ chiều 15 giờ và bữa phụ tối khoảng 21 giờ.
Lựa chọn tốt nhất là nên uống sau bữa tối từ 1-2 tiếng hoặc trước khi đi ngủ từ 30 phút đến 1 tiếng. Đây là thời điểm giúp cơ thể hấp thu tốt nhất. Người già cần hạn chế việc uống sữa khi đói, uống trước bữa ăn.
2.2 Có nên uống sữa trước khi đi ngủ không?
Nhiều người có thói quen uống một ly sữa trước khi đi ngủ, điều này không chỉ giúp cung cấp cho cơ thể một lượng protein dồi dào mà còn giúp dạ dày không bị trống rỗng trong suốt thời gian ngủ. Sữa thường chứa khá nhiều enzyme và một ly sữa trước khi đi ngủ có thể giúp các enzyme tiêu hóa trong dạ dày hoạt động làm cho quá trình tiêu hóa thức ăn cải thiện và giảm nguy cơ mắc một số vấn đề như bệnh đường ruột, đau dạ dày… Đa phần trong các loại sữa sẽ có chứa hoạt chất tốt cho giấc ngủ như: tryptophan, melatonin, casein trypsin hydrolysate… Uống sữa trước khi đi ngủ đặc biệt là một ly sữa ấm có thể giúp người lớn tuổi ngủ ngon hơn và giúp bạn không rơi vào trạng thái mất ngủ, lo lắng, bồn chồn…
Lưu ý, không nên uống sát giờ đi ngủ hoặc uống quá nhiều dễ khiến bạn đầy bụng, gián đoạn giấc ngủ.
2.3 Khi nào không nên uống sữa cho người già?
Người già không nên uống sữa vào bữa chính hay nói cách khác không nên dùng sữa thay cho chế độ ăn uống hàng ngày. Bởi nếu bạn chỉ uống sữa, cơ thể sẽ thiếu năng lượng trầm trọng vì vậy hãy sử dụng sữa như một bữa phụ, thực phẩm bổ sung. Trong một số trường hợp đặc biệt như bạn không thể ăn uống hay hấp thu bằng thực phẩm thông thường thì mới sử dụng sữa thay cho bữa chính nhưng cần nhanh chóng tư vấn ý kiến từ bác sĩ.
Bên cạnh đó người già cần lưu ý không uống sữa khi dùng thuốc. Mỗi loại thuốc đều có hướng dẫn cụ thể và người bệnh cần uống theo chỉ định của bác sĩ.
